Mẹ Suốt bên dòng sông Lô: "Lửa thử vàng, gian nan thử mẹ"

Mùa thu năm 1947, chiến dịch Việt Bắc bắt đầu bằng những trận oanh tạc dữ dội của quân Pháp vào cơ quan đầu não của ta. Dòng sông Lô chảy qua vùng Đoan Hùng (Phú Thọ) không còn vẻ êm đềm thường nhật, mà cuồn cuộn một màu đỏ ngầu của phù sa hòa cùng khói súng. Giữa những "con tàu sắt" khổng lồ của giặc đang ngược dòng chiếm đóng, có một bóng dáng nhỏ bé, kiên cường đã đi vào huyền thoại: Mẹ Suốt – người mẹ của dòng sông Lô.

Mẹ không có tên trong danh sách quân đội, không có quân hàm, chỉ có một tấm lòng son sắt với cách mạng. Gian nhà tranh của mẹ nằm sát mép nước, vừa là nơi dừng chân của bộ đội, vừa là trạm quan sát bí mật. Đêm đêm, khi tiếng động cơ tàu chiến Pháp gầm rú từ phía xa, mẹ lại lặng lẽ đẩy chiếc thuyền nan ra giữa dòng. Công việc của mẹ là đưa các chiến sĩ liên lạc và công binh qua sông để thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt.

Trận đánh ngày 24/10/1947 là một thử thách nghẹt thở. Một đội công binh nhận lệnh đặt thủy lôi để chặn đường rút lui của tàu Pháp. Giữa làn đạn từ trên tàu địch xối xuống như mưa, mẹ Suốt vẫn bình tĩnh chèo chống. Khi một quả đạn nổ ngay gần mạn thuyền, nước sông hắt lên ướt sũng người, mẹ chỉ kịp gạt nước trên mặt rồi hô khẽ: "Cúi thấp xuống các con, cứ bình tĩnh, có mẹ đây!". Bàn tay mẹ già nua nhưng chắc nịch, khéo léo điều khiển con thuyền luồn lách qua những khe hở của tầm mắt địch.

Không chỉ đưa người, mẹ còn là "kho lương" di động. Có những lúc giặc bao vây gắt gao, làng xóm bị đốt phá, mẹ lại lén giấu những nắm cơm, những hũ cà muối dưới đáy thuyền để tiếp tế cho bộ đội đang ẩn náu trong rừng. Sự hy sinh thầm lặng của mẹ Suốt và những người mẹ vùng Việt Bắc chính là sức mạnh "diệu kỳ" giúp quân đội ta, từ những người lính cầm súng kíp thô sơ, có thể đánh bại những binh đoàn viễn chinh tinh nhuệ. Khi chiến thắng sông Lô vang dội, người ta thấy mẹ đứng bên bờ, mỉm cười nhìn những xác tàu giặc chìm nghỉm, đôi tay gầy guộc của mẹ vẫn không ngừng chèo lái đưa hòa bình về với xóm làng.