Mẹ Suốt bên dòng sông Nhật Lệ

Mẹ Suốt tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1906. Sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, cả một dời mẹ gắn liền với sóng nước và chiếc chèo tre. Năm 1964, đế quốc Mỹ điên cuồng mở cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc. Quảng Bình trở thành tâm điểm đánh phá khốc liệt. Sông Nhật Lệ ngày đêm dậy sóng bởi bom từ trường, bom nổ chậm và các loạt tên lửa từ máy bay Mỹ dội xuống nhằm cắt đứt tuyến giao thông của ta. Khi này, mẹ Suốt đã ở tuổi 60.

Khi bến phà Nhật Lệ bị bom Mỹ đánh sập liên tục, mạch máu giao thông bị nghẽn, mẹ Suốt đã chủ động xung phong nhận một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm: một mình một đò chèo chống giữa dòng sông trống trải để chở cán bộ, bộ đội, vũ khí qua sông và đưa thương binh về hậu phương. Suốt những năm 1964-1966, người ta đã quen với hình ảnh một người mẹ tóc chớm bạc, tấm lưng còng nhưng sải tay chèo vô cùng mạnh mẽ, rắn rỏi. Bất kể ngày hay đêm, hễ có lệnh là mẹ xuống đò. Có những ngày máy bay Mỹ quần thảo trên đầu, bom nổ bên mạn thuyền làm nước bắn tung toé, chiếc đò nan chao đảo dữ dội, nhưng mẹ vẫn bình tĩnh, vững tay lái đưa con đò cập bến an toàn. Người ta tính trung bình mỗi năm, mẹ Suốt đã thực hiện hàng ngàn chuyến đò qua lại giữa hai bờ Nhật Lệ. Khi được hỏi có sợ chết không, mẹ chỉ cười hiền hậu và nói: “ chết thì đứa nào không sợ. Nhưng mình không chèo thì ai chèo? Bộ đội, súng đạn không qua được sông thì làm sao đánh thắng giặc?”

Hình ảnh gan dạ của mẹ Suốt đã lọt vào ống kính của các phóng viên hiện trường và trở thành nguồn cảm hứng cho nhà thơ Tố Hữu viết nên bài thơ “ Mẹ Suốt” nổi tiếng vào năm 1965. Năm 1967, mẹ Nguyễn Thị Suốt đã được vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ trở thành biểu tượng của hậu phương miền Bắc: kiên cường, bất khuất, sẵn sàng hy sinh để làm điểm tựa cho tiền tuyến.

Chiến tranh khốc liệt đã không buông tha cho người mẹ anh hùng. Ngày 11/10/1968, trong một trận oanh tạc bất ngờ của máy bay Mỹ, mẹ Suốt đã trúng bom và ngã xuống ngay bên dòng sông Nhật Lệ thân yên, khi tay vẫn còn vương mùi nước mặn và sóng gió. Mẹ ra đi, nhưng tinh thần của mẹ thì ở lại mãi mãi. Sau khi mẹ mất, con đò của mẹ vẫn tiếp tục được những người con, người dân Bảo Ninh thay nhau chèo chống để giữ vững mạch máu giao thông cho đến ngày đất nước hoàn toàn độc lập. Ngay bên bờ sông Nhật Lệ, ta sẽ thấy tượng đài mẹ Suốt uy nghi bằng đá trắng, tay mẹ vẫn đang nắm chặt mái chèo hướng ra khơi xa. Dòng sông Nhật Lệ năm xưa giờ đã hoà bình, nhưng sóng nước vẫn như đang thì thầm kể lại câu chuyện về người mẹ anh hùng của thời hoa lửa.