MẸ SUỐT – BÓNG DÁNG QUÊ HƯƠNG TRÊN DÒNG NHẬT LỆ

I. Từ cát trắng miền Trung đến dáng hình một nhân cách lớn Lịch sử không chỉ được viết bởi những vĩ nhân mang gươm mang sáo, mà còn được viết bởi những con người bé nhỏ, cắm rễ sâu vào lòng đất mẹ nghèo khó. Mẹ Nguyễn Thị Suốt sinh ra và lớn lên ở Bảo Ninh, mảnh đất dải miền Trung đầy nắng, gió và cát trắng.

Cả tuổi thanh xuân của mẹ lặn lội với những tấm lưới, những mạn thuyền chòng chành theo con nước. Cái nghèo lam lũ đã tạc lên dáng mẹ sự khắc khổ, nhưng chính hơi thở của biển cả cũng đúc kết trong mẹ một sức chịu đựng phi thường. Mẹ không được học nhiều về những lý tưởng xa xôi qua sách vở. Với mẹ, tình yêu Tổ quốc giản dị như tình yêu mảnh lưới, khúc sông, như bát cơm độn khoai hàng ngày. Chính sự mộc mạc ấy lại là mảnh đất màu mỡ nhất để ươm mầm cho một nhân cách anh hùng.

II. Khi Tổ quốc cất lời: Cánh cửa nếp nhà khép lại, cánh cửa lịch sử mở ra Năm 1964, dải đất miền Trung oằn mình dưới những trận ném bom rải thảm của đế quốc Mỹ. Dòng Nhật Lệ hiền hòa bỗng chốc hóa thành tọa độ lửa, máu và nước mắt.

Ở tuổi 60, cái tuổi hoàng hôn của đời người, Mẹ Suốt hoàn toàn có quyền chọn cho mình sự an toàn phía sau những hầm trú ẩn. Nhưng khi đất nước lâm nguy, tiếng gọi của non sông đã thôi thúc mẹ bước ra khỏi nếp nhà chật hẹp. Mẹ xung phong nhận mái chèo, đảm nhận một nhiệm vụ đầy hiểm nguy: chở bộ đội, đạn dược qua sông. Không một chút ngần ngại, mẹ cất bước rẽ sóng, bắt đầu một cuộc hành trình mà chính mẹ cũng không biết rằng nó sẽ đi vào huyền thoại.

III. Thử lửa giữa dòng sinh tử: Nhịp chèo đối đầu với bom đạn Mỗi chuyến đò rời bến là một lần mẹ đánh cược mạng sống của mình với tử thần. Trên không là máy bay địch gầm rú, dưới mặt nước là sóng dữ và thủy lôi chực chờ.

Chiếc đò gỗ mỏng manh của mẹ trông thật bé nhỏ trước những cỗ máy giết người tối tân nhất của thời đại. Thế nhưng, giữa sự chênh lệch đến phi lý ấy, người ta lại thấy sức mạnh của ý chí con người vượt lên trên sắt thép. Mẹ không có áo giáp, áo mẹ chỉ là tấm áo bà ba sờn rách thấm đẫm mồ hôi và nước sông. Nhưng đôi tay gân guốc ấy vẫn điềm nhiên vung những nhịp chèo chắc nịch. Lửa của chiến tranh có thể thiêu rụi xóm làng, nhưng không thể đốt cháy được lòng can đảm của một người mẹ sẵn sàng chết để bảo vệ đàn con.

IV. Khoảnh khắc bất tử: Tạc dáng đứng vào thế kỷ Có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong tấc bóng thời gian nhưng lại đọng lại vĩnh viễn trong tâm thức dân tộc. Đó là những lúc máy bay địch ập tới thả bom trúng giữa dòng. Cột nước tung trắng xóa, đò tròng trành chao đảo tưởng chừng lật úp.

Giữa lằn ranh sinh tử mỏng như sợi tóc, mẹ vẫn không buông chèo. Mẹ đứng thẳng người, đầu ngẩng cao, mái tóc điểm bạc bay tung trong gió khét lẹt mùi thuốc súng. "Bắn đi!" – tiếng thét trong câm lặng bằng hành động của mẹ như xé toạc màn sương khói. Chiếc đò băng lên phía trước, lao về bờ bên kia. Tư thế hiên ngang ấy của Mẹ Suốt đã trở thành một bức tượng đài sống động nhất về tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam.

V. Điểm tựa bình yên giữa đôi bờ khói lửa Sau mỗi chuyến đò cập bến an toàn, những người lính trẻ bước lên bờ, mang theo hình bóng mẹ vào tận chiến trường sâu thẳm. Sự im lặng đầy thấu cảm bao trùm lên những ánh mắt nhìn nhau.

Với các chiến sĩ, Mẹ Suốt không chỉ là một người chèo đò. Mẹ là quê hương, là hậu phương, là người mẹ ruột thịt đang chờ đợi họ nơi quê nhà. Nhìn mẹ đứng vững giữa bom đạn, những người lính tuổi mười tám, đôi mươi như được tiếp thêm một luồng sức mạnh vô hình. Họ thầm hiểu rằng, đằng sau lưng họ là những người mẹ sẵn sàng xả thân như thế, thì phía trước, họ không có lý do gì để chùn bước.

VI. Biểu tượng dung dị của chủ nghĩa anh hùng Sự cống hiến của Mẹ Suốt đã minh chứng cho một chân lý: Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam không phải là điều gì đó xa vời, siêu thực. Nó nảy mầm từ chính những con người bình thường nhất, làm những công việc bình thường nhất với một tinh thần phi thường.

Mẹ được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, nhưng mẹ chưa bao giờ coi mình là anh hùng. Mẹ chèo đò vì miền Nam ruột thịt, vì những đứa con đang cầm súng. Năm 1968, mẹ vĩnh viễn nằm lại bên bờ Nhật Lệ sau một trận oanh tạc. Mẹ ngã xuống, hòa vào đất mẹ bao dung, để lại một khoảng trống nghẹn ngào nhưng cũng thắp lên một ngọn đuốc sáng rực cho muôn đời sau.

VII. Tiếng sóng vọng về từ quá khứ Thời gian đã làm lành những vết thương trên mảnh đất Quảng Bình, dòng Nhật Lệ nay lại hiền hòa ôm ấp những nhịp sống mới. Những thế hệ sinh ra sau chiến tranh chỉ có thể mường tượng về "thời hoa lửa" qua những thước phim tư liệu nhuốm màu thời gian hay những di vật còn sót lại.

Nhưng dẫu thời đại có tiến xa đến đâu, mỗi lần lắng nghe câu chuyện về Mẹ Suốt, lòng người vẫn không khỏi rưng rưng. Tiếng sóng vỗ bờ hôm nay vẫn như đang thì thầm kể lại câu chuyện về một người mẹ tay chèo kiên nhẫn, nối những nhịp cầu sống còn cho cả một dân tộc.

VIII. Nhịp chèo của mẹ, nhịp bước của chúng ta Nhìn lại những chiến công thầm lặng nhưng vĩ đại như của Mẹ Suốt, em chợt nhận ra sứ mệnh của thế hệ mình. Chúng em không phải đối mặt với mưa bom bão đạn, không phải lấy thân mình che chở cho những chuyến đò. Trận tuyến của chúng em hôm nay là giảng đường, là làm chủ công nghệ, là đưa đất nước vươn tầm thế giới.

Nhưng để những công nghệ ấy thực sự có hồn, để những kỹ năng ấy thực sự mang lại giá trị, chúng em cần mang trong mình "điểm tựa" tinh thần từ quá khứ. Nhịp chèo của Mẹ Suốt nhắc nhở em rằng: Hãy sống hết mình, cống hiến không vụ lợi và luôn giữ một trái tim ấm nóng yêu thương giữa thế giới số hóa lạnh lùng. Lịch sử không đòi hỏi chúng ta phải đổ máu thêm lần nữa, nhưng lịch sử kỳ vọng chúng ta sẽ xây dựng một Việt Nam đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, xứng đáng với từng giọt mồ hôi và máu xương mà Mẹ đã nhỏ xuống dòng Nhật Lệ năm xưa.