MẸ SUỐT – CÁNH BUỒM BẤT TỬ TRÊN DÒNG NHẬT LỆ

Trong lịch sử chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam luôn hiện lên với vẻ đẹp kiên cường, bất khuất. Nếu miền Nam có đội quân tóc dài, thì miền Bắc, trên tuyến lửa Quảng Bình ác liệt, có một người mẹ đã trở thành huyền thoại: Mẹ Nguyễn Thị Suốt.

Mẹ Suốt sinh năm 1906 tại thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Cuộc đời mẹ từ nhỏ đã gắn liền với sông nước, với những nhọc nhằn của kiếp người làm thuê. Nhưng chính sự cơ cực ấy đã tôi luyện cho mẹ một ý chí sắt đá và lòng yêu nước nồng nàn. Khi đế quốc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, Quảng Bình trở thành "túi bom", nơi hứng chịu sự tàn phá khủng khiếp nhất nhằm ngăn chặn sự chi viện cho miền Nam. Sông Nhật Lệ, cửa ngõ quan trọng, ngày đêm quằn mình dưới bom đạn.

Năm 1964, khi đã bước sang tuổi 60 – cái tuổi lẽ ra phải được nghỉ ngơi, vui vầy bên con cháu – mẹ Suốt lại xung phong nhận một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm: chèo đò ngang chở bộ đội, cán bộ, thương binh và vũ khí qua sông. Mặc cho con cháu can ngăn vì lo sợ bom đạn, mẹ gạt đi và nói: "Tui già rồi, có chết cũng không tiếc, để các chú còn trẻ, còn đánh giặc cứu nước".

Từ đó, trên dòng Nhật Lệ xanh biếc nhưng đầy sóng gió và hiểm nguy, hình ảnh một người mẹ già với vóc dáng nhỏ bé, đôi tay gầy guộc nhưng rắn rỏi cầm chắc tay chèo đã trở nên quen thuộc. Những năm 1965-1966 là thời điểm ác liệt nhất. Máy bay Mỹ quần thảo trên đầu, tàu chiến Mỹ rình rập ngoài khơi. Có những ngày, chúng đánh phá hàng chục trận. Bom đạn dựng lên những cột nước cao ngất, sóng đánh tròng trành con đò nhỏ. Nhưng mẹ Suốt vẫn bình tĩnh, khôn khéo điều khiển con đò luồn lách qua những cột sóng, đưa những chuyến hàng, những người lính sang sông an toàn.

Mẹ không chỉ là người lái đò, mà còn là chỗ dựa tinh thần cho các chiến sĩ. Trên đò, mẹ thường cất tiếng hò khoan Lệ Thủy, những câu hò mộc mạc, chân chất nhưng chứa chan tình cảm, xua tan đi sự căng thẳng của chiến tranh. Nhà thơ Tố Hữu đã từng thốt lên đầy cảm phục khi gặp mẹ: "Gan chi gan rứa mẹ nờ? / Mẹ rằng: Cứu nước mình chờ chi ai?". Câu thơ ấy đã khắc họa trọn vẹn khí phách của mẹ.

Mỗi năm, mẹ Suốt thực hiện khoảng 1.400 chuyến đò qua lại dưới mưa bom. Con đò của mẹ được coi là "con đò bất tử". Năm 1967, mẹ vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Mẹ ra Hà Nội dự đại hội, được gặp Bác Hồ - niềm vinh dự lớn nhất cuộc đời mẹ.

Thế nhưng, chiến tranh vốn dĩ tàn khốc. Ngày 13/10/1968, trong một trận ném bom dữ dội của máy bay Mỹ, mẹ Suốt đã hy sinh ngay bên bến đò thân yêu, khi đang làm nhiệm vụ. Mẹ ngã xuống, hòa mình vào dòng sông Nhật Lệ, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho quân dân cả nước.

Hôm nay, bên bến đò Nhật Lệ, tượng đài Mẹ Suốt sừng sững uy nghi, tà áo bay trong gió, đôi mắt nhìn thẳng ra biển Đông. Mẹ vẫn đứng đó, như một chứng nhân lịch sử, nhắc nhở thế hệ cháu con về một thời "ra ngõ gặp anh hùng", và về sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại của những người mẹ Việt Nam.