Mẹ Suốt – "Đóa hoa lửa" bên dòng sông Nhật Lệ
Năm 1964, khi đã ngoài 60 tuổi, mẹ Nguyễn Thị Suốt xung phong chèo đò ngang qua sông Nhật Lệ. Giữa mưa bom bão đạn, hình ảnh người mẹ nhỏ bé, manh áo bà ba bạc màu, hiên ngang đứng nơi mũi thuyền đã trở thành biểu tượng bất tử. Nhà thơ Tố Hữu viết: “Gan chi gan rứa mẹ nờ? / Mẹ rằng: Cứu nước, mình chờ chi ai…”
Quảng Bình của những năm 60 của thế kỷ trước không chỉ là một tỉnh, mà là một “túi bom”, là tuyến lửa ác liệt nhất ngăn cách hai miền Nam – Bắc. Nhưng chính giữa cái lò lửa thiêu đốt ấy, bên dòng sông Nhật Lệ xanh ngắt, một “đóa hoa lửa” đã nở rộ, kiên cường và bất khuất: Mẹ Nguyễn Thị Suốt.
Năm ấy, giặc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, bến đò Đồng Hới trở thành trọng điểm hủy diệt. Giữa lúc thanh niên trai tráng lên đường ra trận, Mẹ Suốt – người phụ nữ đã ngoài 60 tuổi, tóc đã điểm sương – lại xung phong cầm chèo.
Suốt những năm 1964 – 1967, bất kể ngày hay đêm, mặc cho máy bay phản lực gầm rú trên đầu và cột nước dựng đứng vì bom đạn dưới sông, con đò ngang của Mẹ vẫn lướt đi băng băng. Mỗi chuyến đò không chỉ chở bộ đội, thương binh, vũ khí sang sông mà còn chở nặng tình mẫu tử thiêng liêng. Nhà thơ Tố Hữu đã từng thốt lên đầy cảm phúc:
“Gan chi gan rứa mẹ nờ?
Mẹ rằng: Cứu nước, mình chờ chi ai…”
Ngày 13/10/1968, trong một trận oanh tạc dữ dội của máy bay Mỹ, Mẹ Suốt đã ngã xuống ngay bên bến đò thân yêu khi đang làm nhiệm vụ. Mẹ ra đi, nhưng dáng đứng hiên ngang chèo đò của Mẹ đã hóa thành tượng đài bất tử. Năm 1980, UBND thị xã Đồng Hới cho xây bia đài mẹ Suốt. Năm 2003, tượng đài mẹ Suốt và quần thể khu tưởng niệm được khánh thành. Câu chuyện về Mẹ Suốt không chỉ là trang sử vàng của Quảng Bình, mà còn là minh chứng hào hùng nhất cho một thời “hoa lửa”.
