MẸ SUỐT - HUYỀN THOẠI BÊN DÒNG NHẬT LỆ

️ CÂU CHUYỆN: MẸ SUỐT – HUYỀN THOẠI BÊN DÒNG NHẬT LỆ

Có một dòng sông xanh ngắt mang tên Nhật Lệ, nơi chứng kiến bao thăng trầm của mảnh đất Quảng Bình đầy nắng gió. Nhưng giữa những năm tháng thanh bình hôm nay, nếu ai đó đứng bên bờ sông nhìn về phía sóng vỗ, thẳm sâu trong tiếng gió vẫn như còn vang vọng tiếng chèo khua nước quả cảm của một người mẹ huyền thoại – Mẹ Suốt.

Câu chuyện về mẹ bắt đầu từ một làng chài nghèo xơ xác mang tên Bảo Ninh. Sinh ra trong cái đói nghèo của chế độ cũ, người con gái Nguyễn Thị Suốt đã phải trải qua hơn ba mươi năm cuộc đời đi ở, làm thuê, chịu đủ đắng cay tủi nhục. Thế nhưng, cái nghèo khổ không làm mòn đi ý chí của người phụ nữ có dáng người nhỏ nhắn nhưng rắn rỏi ấy. Khi duyên số đưa mẹ về làm dâu bên bến sông Nhật Lệ, cũng là lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Quảng Bình trở thành "tọa độ lửa", cái túi hứng bom đạn của kẻ thù nhằm cắt đứt con đường chi viện từ Bắc vào Nam. Sông Nhật Lệ ngày ấy không còn êm đềm mà sục sôi bom cày đạn xới, nước sông nhuộm đỏ phù sa và khói thuốc súng.

Năm 1964, khi giặc Mỹ điên cuồng bắn phá, các bến phà đều bị đánh sập, dòng sông Nhật Lệ trở thành một chướng ngại vật hiểm nguy chia cắt con đường của quân ta. Giữa lúc ấy, một người phụ nữ đã bước sang tuổi lục tuần, mái tóc đã chớm sợi bạc, lại tình nguyện đứng ra nhận một công việc đối mặt với tử thần: chèo đò đưa bộ đội, thương binh và vũ khí qua sông. Ai cũng lo lắng cho cái tuổi của mẹ, nhưng mẹ chỉ cười xòa, bảo rằng nước mất thì nhà tan, mình già rồi nhưng cái tay còn dẻo, cái mắt còn tinh thì phải giúp các con, các cháu ra tiền tuyến.

Thế là, suốt những năm tháng từ 1964 đến 1966, bất kể ngày hay đêm, hễ có lệnh là chiếc đò độc mộc của mẹ lại lao ra dòng nước. Đã có biết bao lần, máy bay gầm rú ngay trên đầu, bom nổ bên mạn thuyền làm nước bắn tung tóe, hất nghiêng cả mạn đò. Những người lính trẻ trên thuyền không khỏi thót tim, nhưng nhìn lên mạn lái, họ lại thấy dáng mẹ hiên ngang, đôi chân gầy guộc bấm chặt vào mạn thuyền, đôi tay gân guốc vẫn giữ chắc mái chèo, rẽ sóng lao về phía trước. Mẹ chèo bằng cả sức lực của một người mẹ thương con, bằng cả lòng căm thù giặc sâu sắc. Người ta tính rằng, mẹ đã một mình chèo lái hơn một ngàn hai trăm chuyến đò như thế. Không chỉ đưa người qua sông, mẹ còn gom góp từng hòm đạn, tiếp tế cho các mâm pháo cao xạ bên bờ biển, lo từng bát nước chè xanh cho chiến sĩ ấm lòng giữa hai trận đánh.

Tiếng lành đồn xa, người mẹ chèo đò dũng cảm bên sông Nhật Lệ đã trở thành biểu tượng của cả vùng đất lửa. Đầu năm 1967, mẹ vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Gặp nhà thơ Tố Hữu, khi được hỏi vì sao lại có một sức mạnh phi thường đến thế, mẹ chỉ trả lời mộc mạc bằng câu hò khoan giản dị: "Gan chi gan rứa, mẹ nờ? Mẹ rằng: Cứu nước, mình chờ chi ai?". Câu nói ấy đã đi vào lịch sử, trở thành tiếng lòng của cả một thế hệ quyết tâm hy sinh vì độc lập dân tộc.

Nhưng cuộc chiến nào cũng có mất mát đau thương. Vào một ngày thu tháng 10 năm 1968, trong một trận oanh tạc bất ngờ và tàn khốc của máy bay Mỹ, người mẹ anh hùng ấy đã ngã xuống ngay bên bến đò thân thương của mình. Mẹ ra đi khi bờ vai vẫn còn vương dòng mồ hôi của chuyến đò vừa cập bến, tay vẫn như còn nắm chặt mái chèo. Mẹ ngã vào lòng đất mẹ Quảng Bình, nhưng dòng sông Nhật Lệ đã kịp ôm lấy mẹ, mang câu chuyện của mẹ hòa vào lòng biển cả bao la.

Mẹ Suốt đã đi xa, nhưng bến đò ngày xưa giờ đã thành một chứng tích lịch sử thiêng liêng. Bên bờ sông Nhật Lệ hôm nay, tượng đài Mẹ Suốt vẫn uy nghi đứng đó, tóc bay trong gió biển, tay chèo hướng ra khơi xa. Dòng sông vẫn chảy, thời gian vẫn trôi, nhưng câu chuyện về người mẹ chèo đò dưới mưa bom bão đạn sẽ mãi là một thiên anh hùng ca bất tử, viết tiếp vào trang sử vàng chói lọi của những người phụ nữ Việt Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.