MẸ SUỐT – HUYỀN THOẠI BÊN DÒNG NHẬT LỆ VÀ KHÚC TRÁNG CA BẤT TỬ
Trong những năm tháng khói lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng đất Quảng Bình "khoai khoai toàn đất cát" đã trở thành tọa độ lửa chịu nhiều bom đạn cày xới. Thế nhưng, chính trong gian khổ và hiểm nguy cùng cực ấy, khí phách của con người Việt Nam lại ngời sáng hơn bao giờ hết. Giữa mưa bom bão đạn, bên dòng sông Nhật Lệ sóng cuộn oai hùng, có một người phụ nữ da sạm nắng, tóc chớm sương bạc đã đi vào lịch sử như một huyền thoại sống mãi với thời gian. Người ấy chính là Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Suốt, một người mẹ Việt Nam anh hùng mà cả dân tộc vẫn gọi bằng cái tên đầy kính trọng và thân thương: Mẹ Suốt.
Ngược dòng thời gian về những năm 1964 – 1965, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, thành phố Đồng Hới trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt ngày đêm. Tiếng còi báo động rú vang, bầu trời bị xé toạc bởi tiếng gầm rú của máy bay phản lực và tiếng nổ đinh tai nhức óc của bom đạn. Giữa lúc sông Nhật Lệ đang cuộn chảy trong lửa đỏ, bến đò Bảo Ninh vẫn cần một người cầm lái để nối liền mạch máu giao thông, đưa bộ đội, thương binh và đạn dược qua sông chi viện cho tiền tuyến. Ai sẽ là người dám đối mặt với thần chết trên dòng sông không một bóng cây che chở ấy? Một người phụ nữ đã bước ra, tay giữ chặt mái chèo với lời khẳng định đanh thép: "Tui chết thì một mình tui chết, còn sống thì tui cứ chèo!". Năm ấy, mẹ đã bước sang tuổi năm mươi bảy.
Hãy tưởng tượng một khung cảnh oai hùng và lẫm liệt: trên đầu là máy bay gầm rú, bom bi, bom nổ chậm vây quanh, mặt nước sông Nhật Lệ bị chấn động bởi những cột sóng nước dựng đứng cao hàng mét. Nhưng giữa làn khói bom mịt mù, dáng hình một người mẹ già vẫn hiên ngang đứng nơi mũi thuyền. Tay mẹ bám chắc mái chèo, đôi mắt can trường nhìn thẳng về phía trước, rẽ sóng lướt tới. Suốt ba năm ròng rã, mẹ đã chèo hơn 2.800 chuyến đò, không quản ngày đêm, không màng sống chết. Mỗi chuyến đò của mẹ không chỉ chở người, chở súng đạn, mà là chở cả niềm tin chiến thắng, chở ý chí kiên cường "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của một dân tộc anh hùng.
Chiến công của mẹ đã lay động hàng triệu trái tim. Năm 1967, mẹ vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Hình ảnh người mẹ Quảng Bình can trường ấy đã đi vào bài thơ bất hủ của nhà thơ Tố Hữu, trở thành biểu tượng bất tử của người phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".
Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận oanh tạc tàn khốc của kẻ thù, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh ngay bên bến đò quê hương khi đang làm nhiệm vụ. Mẹ ngã xuống, nhưng linh hồn mẹ đã hòa vào sóng nước Nhật Lệ, hòa vào đất mẹ Quảng Bình bao la. Người chèo đò kiên cường ấy đã dừng tay chèo, nhưng chuyến đò tinh thần của mẹ thì vẫn chạy mãi, dẫn lối cho thế hệ sau vững bước đi tới độc lập, tự do.
Hôm nay, đứng bên bờ sông Nhật Lệ lộng gió, tượng đài Mẹ Suốt vẫn uy nghi đứng đó, hướng mặt ra dòng sông như vẫn đang dõi theo từng bước chuyển mình của quê hương đất nước. Mẹ Suốt không chỉ là một nhân vật trong lịch sử, mẹ là khúc tráng ca bất tử về lòng yêu nước, là niềm tự hào kiêu hãnh của dòng máu Việt Nam. Câu chuyện về mẹ – người mẹ chèo đò dưới mưa bom bão đạn – sẽ mãi mãi được lưu truyền như một huyền thoại rực rỡ nhất trong trang sử vàng của dân tộc.
