MẸ SUỐT: HUYỀN THOẠI BÊN DÒNG SÔNG NHẬT LỆ

1. Cuộc đời bình dị và gian truân

Mẹ Suốt, tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1906 tại thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, cả cuộc đời mẹ gắn liền với sông nước và những nhọc nhằn của thân phận người lao động dưới ách đô hộ của thực dân, phong kiến. Mẹ từng phải đi làm thuê, ở đợ suốt 18 năm ròng rã để kiếm sống. Chính những cay đắng của cuộc đời đã hun đúc trong mẹ một ý chí sắt đá và niềm tin mãnh liệt vào sự nghiệp giải phóng dân tộc của Đảng.

2. Ý chí "Gan chi gan rứa, mẹ nờ?"

Năm 1964, sau sự kiện "Vịnh Bắc Bộ", đế quốc Mỹ bắt đầu leo thang đánh phá miền Bắc bằng không quân và hải quân. Quảng Bình, tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa, trở thành túi bom của kẻ thù. Lúc bấy giờ, dù đã ở tuổi 60 – cái tuổi lẽ ra được nghỉ ngơi bên con cháu – mẹ Suốt vẫn tình nguyện đăng ký đảm nhận công việc chèo đò chở cán bộ, bộ đội và vũ khí qua sông Nhật Lệ.

Dòng sông Nhật Lệ khi ấy không còn bình yên mà luôn sục sôi bởi bom từ trường và tên lửa. Bất chấp những đợt oanh tạc dữ dội, mẹ vẫn vững tay chèo. Người ta ước tính trong những năm tháng ấy, mỗi năm mẹ đã thực hiện từ 1.000 đến 1.400 chuyến đò qua lại giữa hai bờ. Hình ảnh mẹ "ngẩng đầu nhìn phía trước", tay chèo phăng phăng giữa sóng nước và khói bom đã đi vào thơ ca của nhà thơ Tố Hữu:

"Ngẩng đầu mái tóc mẹ rung Gió lay như sóng biển tùng trắng phao Ngẩng đầu mẹ gọi: Các con! Đừng cho nó bắn tan con đò này!"

3. Thành tựu và Sự hy sinh anh dũng

Sự đóng góp của mẹ không chỉ là những chuyến đò, mà là sự tiếp nối mạch máu giao thông quan trọng để chi viện cho chiến trường miền Nam. Với những cống hiến phi thường, ngày 1/1/1967, mẹ Nguyễn Thị Suốt đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Mẹ là minh chứng sống động nhất cho đối tượng người có công với cách mạng. Tuy nhiên, chiến tranh tàn khốc đã không để mẹ chứng kiến ngày độc lập. Ngày 21/8/1968, trong một trận oanh tạc ác liệt của máy bay Mỹ, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh ngay bên bến đò Nhật Lệ thân thương, tay vẫn còn vương hơi ấm của mái chèo.

4. Di sản và Tầm vóc thời đại

Ngày nay, bên bờ sông Nhật Lệ, tượng đài Mẹ Suốt uy nghi đứng đó như một lời nhắc nhở thế hệ mai sau về lòng yêu nước. Mẹ không chỉ là một cá nhân anh hùng mà là đại diện cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam "Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang".

Cuộc đời mẹ dạy cho giới trẻ bài học về sự tận hiến. Dù ở độ tuổi nào, làm công việc bình dị đến đâu, nếu đặt lợi ích quốc gia lên trên hết, chúng ta đều có thể trở thành những anh hùng. Di sản của mẹ góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ

Mẹ Suốt mãi mãi là "ngọn đuốc" soi sáng lòng yêu nước của nhân dân Quảng Bình nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung.