MẸ SUỐT – HUYỀN THOẠI MÁI CHÈO BẤT KHUẤT BÊN DÒNG SÔNG NHẬT LỆ
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Quảng Bình đã trở thành một trong những "tọa độ lửa" khốc liệt nhất miền Bắc. Giữa làn mưa bom bão đạn rải thảm của kẻ thù nhằm cắt đứt tuyến chi viện cho miền Nam, hình ảnh một người mẹ với mái tóc pha sương, tay giữ chặt mái chèo đưa bộ đội qua sông đã trở thành một biểu tượng bất tử. Người mẹ anh hùng ấy chính là Nguyễn Thị Suốt — nguyên mẫu huyền thoại trong bài thơ "Mẹ Suốt" đi cùng năm tháng của nhà thơ Tố Hữu.
Mẹ Nguyễn Thị Suốt sinh năm 1906 tại vùng đất biển Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới (nay là thành phố Đồng Hới), tỉnh Quảng Bình. Sinh ra trong một gia đình nghèo làm nghề chài lưới, từ thuở nhỏ mẹ đã phải đi ở đợ, làm thuê làm mướn suốt nhiều năm trời để nuôi thân. Cuộc đời lầm than chỉ thực sự đổi thay khi Cách mạng Tháng Tám thành công, đem lại tự do và quyền làm chủ cho những người lao động nghèo khổ như mẹ.
Chính niềm biết ơn sâu sắc đối với Cách mạng đã hun đúc trong lòng mẹ một tinh thần yêu nước nồng nàn. Năm 1965, khi đế quốc Mỹ phát động cuộc chiến tranh phá hoại điên cuồng ra miền Bắc, bến đò sông Nhật Lệ trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt để ngăn chặn huyết mạch giao thông. Khi các vạn đò khác phải sơ tán, ở tuổi 60 — cái tuổi lẽ ra được an hưởng tuổi già — mẹ Suốt đã dũng cảm xung phong nhận nhiệm vụ chèo đò ngang qua bến Nhật Lệ Bến đò Nhật Lệ những năm 1965 – 1967 luôn ngập trong khói bom khét lẹt. Bất chấp "giặc trời" Mỹ dội bom bắn phá sớm trưa, cứ có lệnh là mẹ lại đẩy thuyền ra khơi. Chỉ với một chiếc nón lá dầm mưa dãi nắng và một mảnh vải dù ngụy trang nhỏ bé, mẹ Suốt đã kiên cường đối đầu với vũ khí tối tân của kẻ thù.
Mỗi chuyến đò của mẹ là một cuộc đấu trí, đấu lực nghẹt thở với tử thần. Câu nói nổi tiếng mang tinh thần thép của mẹ: "Một tiếng bom là một lần mẹ vượt" đã trở thành khẩu hiệu hành động, tiếp thêm sức mạnh cho quân và dân trên toàn tuyến lửa. Chỉ tính riêng trong giai đoạn từ năm 1964 đến năm 1967, mẹ Suốt đã thực hiện hơn 1.400 chuyến đò, đưa hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ, thương binh cùng hàng tấn vũ khí, đạn dược vượt sông an toàn để chi viện cho tiền tuyến. Ngày 11/10/1968, trong lúc đang thực hiện nhiệm vụ vận chuyển lương thực sơ tán tại bến đò Bảo Ninh, mẹ Suốt đã trúng bom bi oanh tạc của máy bay Mỹ và anh dũng hy sinh. Người mẹ anh hùng ngã xuống ngay bên dòng sông quê hương, như



