MẸ SUỐT – NGƯỜI ANH HÙNG CHỞ CẢ HẬU PHƯƠNG VƯỢT QUA MƯA BOM BÃO ĐẠN
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có những con người bình dị đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước và tinh thần quả cảm. Mẹ Nguyễn Thị Suốt (1906 – 1968), người phụ nữ chèo đò trên sông Nhật Lệ, là một trong những hình tượng đẹp nhất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Cuộc đời mẹ gắn liền với những chuyến đò giữa khói lửa chiến tranh, nơi mái chèo nhỏ bé đã góp phần làm nên sức mạnh của hậu phương lớn đối với tiền tuyến.
Mẹ Suốt tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1906 tại xóm Vạn Chài, làng Phú Mỹ, xã Bảo Ninh, huyện Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (nay là phường Đồng Hới Đông, tỉnh Quảng Trị). Sinh ra trong một gia đình lao động nghèo, tuổi thơ và những năm tháng thanh xuân của mẹ gắn liền với cuộc sống cơ cực của người dân vùng sông nước. Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, mẹ từng phải đi làm thuê, làm mướn để mưu sinh và nuôi gia đình.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, Quảng Bình trở thành tuyến lửa của miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Từ năm 1964, đế quốc Mỹ liên tục đánh phá khu vực Đồng Hới, đặc biệt là các bến phà, bến đò và tuyến giao thông huyết mạch nhằm cắt đứt sự chi viện cho chiến trường miền Nam.
Trong hoàn cảnh đó, dù đã ngoài 60 tuổi, mẹ Suốt vẫn tình nguyện tham gia lực lượng giao thông vận tải địa phương, đảm nhận nhiệm vụ chèo đò đưa bộ đội, dân quân, cán bộ và hàng hóa vượt sông Nhật Lệ. Đây là công việc vô cùng nguy hiểm bởi bến đò luôn nằm trong tầm đánh phá của máy bay Mỹ.
Ngày 7/2/1965, không quân Mỹ mở cuộc tập kích quy mô lớn vào Đồng Hới, đánh dấu bước leo thang mới trong chiến tranh phá hoại miền Bắc. Sông Nhật Lệ trở thành một trong những trọng điểm bị đánh phá dữ dội. Bom đạn liên tục trút xuống mặt sông, tạo nên những cột nước cao hàng chục mét. Giữa khung cảnh ấy, người phụ nữ tuổi ngoài lục tuần vẫn bình tĩnh cầm chèo, đưa từng chuyến đò vượt sông an toàn.
Không chỉ vận chuyển bộ đội, mẹ còn chở đạn dược, lương thực và tiếp tế cho các đơn vị chiến đấu bảo vệ vùng trời Quảng Bình. Nhiều chiến sĩ sau này kể lại rằng, mỗi khi nhìn thấy con đò của mẹ Suốt xuất hiện giữa làn bom đạn, họ như được tiếp thêm niềm tin và sức mạnh để chiến đấu.
Trong suốt những năm tháng chiến tranh, mẹ đã thực hiện hàng nghìn chuyến đò, góp phần giữ vững tuyến giao thông huyết mạch bên dòng Nhật Lệ. Sự dũng cảm, tận tụy và tinh thần trách nhiệm của mẹ trở thành tấm gương sáng cho quân và dân Quảng Bình noi theo.
Ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc ấy, ngày 1/1/1967, Đảng và Nhà nước đã phong tặng mẹ Nguyễn Thị Suốt danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tuy nhiên, chiến tranh vẫn chưa kết thúc. Ngày 11/10/1968, trong khi đang làm nhiệm vụ tại bến đò Nhật Lệ, mẹ Suốt anh dũng hy sinh dưới bom đạn của không quân Mỹ. Sự ra đi của mẹ để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với nhân dân Quảng Bình và cả nước.
Hình ảnh người mẹ chèo đò năm nào đã đi vào thơ ca, âm nhạc và ký ức của nhiều thế hệ. Nhà thơ Tố Hữu đã khắc họa hình tượng ấy bằng những vần thơ xúc động:
“Gan chi gan rứa, mẹ nờ,
Mẹ rằng: cứu nước, mình chờ chi ai.”
Ngày nay, tượng đài Mẹ Suốt sừng sững bên bờ sông Nhật Lệ, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ trẻ. Dòng sông năm xưa đã trở lại hiền hòa, nhưng câu chuyện về người phụ nữ tuổi ngoài sáu mươi vẫn kiên cường chèo đò giữa mưa bom bão đạn sẽ mãi là biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
Cuộc đời của Anh hùng Nguyễn Thị Suốt là minh chứng sinh động cho phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam: giàu lòng yêu nước, đức hy sinh và tinh thần bất khuất trước mọi gian nguy. Tên tuổi của mẹ sẽ mãi được các thế hệ hôm nay và mai sau trân trọng, biết ơn và tự hào.


