MẸ SUỐT – NGƯỜI CHÈO ĐÒ GIỮA MƯA BOM TRÊN DÒNG SÔNG NHẬT LỆ

Trong những câu chuyện về chiến tranh, người ta thường nhớ đến những trận đánh lớn, những vị tướng hay những người lính ngoài mặt trận. Nhưng phía sau mỗi đoàn quân tiến về phía trước luôn có những con người âm thầm bảo đảm cho họ lương thực, vũ khí, đường đi và sự tiếp tế. Họ có thể không đứng trong chiến hào, không trực tiếp cầm súng, nhưng công việc của họ lại được thực hiện ngay giữa mưa bom đạn nát. Mẹ Suốt — người phụ nữ chèo đò trên sông Nhật Lệ, Quảng Bình — là một trong những biểu tượng sáng ngời như thế.

Mẹ Suốt tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1906 tại xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt nhất, mẹ đã ở tuổi ngoài sáu mươi. Ở cái tuổi mà nhiều người đã có thể nghỉ ngơi bên con cháu, mẹ Suốt lại tự nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò đưa bộ đội, cán bộ, thương binh và hàng hóa qua sông Nhật Lệ. Lúc bấy giờ, dòng sông Nhật Lệ không chỉ là một danh thắng, mà đã trở thành tuyến giao thông huyết mạch trên con đường tiếp tế cho chiến trường Miền Nam. Cũng chính vì vị trí chiến lược ấy, khu vực này trở thành mục tiêu vô cùng ác liệt bị không quân Mỹ ngày đêm đánh phá. Mỗi chuyến đò qua sông đều đối mặt với ranh giới sinh tử: máy bay có thể ập đến bất cứ lúc nào, bom rơi mặt nước và mảnh bom văng tơi tả. Để đưa mọi người qua sông an toàn, người chèo đò vừa phải bám chắc tay mái chèo, vừa phải tinh mắt quan sát bầu trời và dòng nước.

Điều đáng khâm phục là mẹ Suốt không phải một người lính chuyên nghiệp, mà chỉ là một người phụ nữ lao động bình dị của vùng quê ven biển. Nhưng khi đất nước cần, mẹ đã biến công việc chèo đò quen thuộc hằng ngày thành một nhiệm vụ phục vụ kháng chiến. Mỗi ngày, bất chấp nguy hiểm, mẹ kiên cường đưa từng chuyến bộ đội, cán bộ, thương binh và vũ khí sang bờ. Hình ảnh một người mẹ già tóc bạc đứng vững trên con đò nhỏ giữa dòng sông Nhật Lệ cuồn cuộn bom đạn đã trở thành biểu tượng kiên cường của hậu phương thời chiến.

Năm 1966, Mẹ Suốt vinh dự được cử ra Hà Nội tham dự Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc và được gặp trực tiếp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bác đã ân cần trò chuyện, biểu dương và ôm hôn Mẹ. Đến ngày 1/1/1967, Mẹ Suốt chính thức được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Nhưng đằng sau danh hiệu cao quý ấy, Mẹ Suốt trước hết vẫn là một người mẹ bình dị có gia đình, con cái và những nỗi lo thường nhật. Mẹ không phải không biết sợ nguy hiểm, nhưng lòng dũng cảm của Mẹ xuất phát từ suy nghĩ rất đơn giản: nếu mình không chèo đò thì ai sẽ đưa các con ra mặt trận? Mẹ không thể tự mình dừng cuộc chiến hay ngăn máy bay ném bom, nhưng Mẹ có thể chèo hết chuyến đò này đến chuyến đò khác, góp phần giữ vững tuyến đường tiếp tế cho chiến trường.

Cuối năm 1968, trong một lần đang làm nhiệm vụ chèo đò trên sông Nhật Lệ, máy bay Mỹ bất ngờ trút bom dữ dội và Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh. Một người phụ nữ dành những năm tháng cuối đời để chèo đò giữa chiến tranh đã ngã xuống ngay trên dòng sông quê hương. Mẹ ra đi, nhưng cái tên Mẹ Suốt đã trở thành một di sản sống động về lòng dũng cảm, sự tận tụy và tinh thần trách nhiệm của người phụ nữ Việt Nam.

Hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, sông Nhật Lệ không còn tiếng bom rơi và những chuyến đò né bom năm xưa đã trở thành ký ức. Nhìn về quá khứ, câu chuyện về Mẹ Suốt nhắc nhở chúng ta rằng chiến tranh không chỉ được viết nên bởi những người cầm súng, mà còn bởi những con người thầm lặng phía sau. Mẹ Suốt đã chèo trọn chuyến đò của mình trong chiến tranh, còn thế hệ hôm nay có trách nhiệm chèo tiếp "chuyến đò" của hòa bình, lao động và xây dựng đất nước — để những giọt máu và sự đánh đổi của thế hệ đi trước mãi mãi không trở nên vô nghĩa.