Mẹ Suốt – Người lái đò anh hùng trên sông Nhật Lệ

Mẹ Suốt tên thật là Nguyễn Thị Suốt, sinh năm 1906 tại làng Bảo Ninh, Đồng Hới, Quảng Bình. Khi chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ lan rộng ra miền Bắc, tuyến vượt sông Nhật Lệ trở thành huyết mạch quan trọng để vận chuyển bộ đội, thương binh, lương thực và vũ khí vào chiến trường. Dù đã ngoài 60 tuổi, Mẹ vẫn tình nguyện chèo đò phục vụ cách mạng ngày đêm.

Tháng 11 năm 1965, nhà thơ Tố Hữu đến Quảng Bình và có dịp gặp gỡ, trò chuyện trực tiếp với Mẹ Suốt. Chính ông là người đã ghi lại những lời kể mộc mạc nhưng đầy khí phách của Mẹ. Khi được hỏi có sợ bom đạn hay không, Mẹ chỉ cười hiền và nói rằng còn sức thì còn chèo đò đưa bộ đội qua sông, bởi cứu nước là trách nhiệm của mỗi người dân. Những lời tâm sự ấy đã trở thành nguồn cảm hứng để Tố Hữu sáng tác bài thơ nổi tiếng "Mẹ Suốt".

Theo những ghi chép từ cuộc gặp gỡ ấy, mỗi ngày Mẹ Suốt có thể chèo hàng chục chuyến đò. Có những lúc máy bay Mỹ quần thảo trên đầu, bom nổ làm mặt sông cuộn sóng, nhưng Mẹ vẫn bình tĩnh giữ chắc mái chèo, đưa từng chuyến bộ đội cập bờ an toàn. Đối với các chiến sĩ, Mẹ không chỉ là người lái đò mà còn là người mẹ luôn động viên, chăm sóc và tiếp thêm niềm tin trước khi họ lên đường làm nhiệm vụ.

Nhà thơ Tố Hữu sau này kể lại rằng điều khiến ông xúc động nhất không chỉ là sự gan dạ của Mẹ, mà còn là sự giản dị trong suy nghĩ. Mẹ không coi việc mình làm là chiến công lớn lao, mà chỉ cho rằng đó là bổn phận của người dân khi đất nước có chiến tranh. Chính sự bình dị ấy đã làm nên vẻ đẹp cao quý của một người có công với cách mạng.

Năm 1967, Mẹ Suốt được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Đến năm 1968, trong một trận ném bom ác liệt của không quân Mỹ, Mẹ đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Hình ảnh người mẹ già với mái chèo trên dòng Nhật Lệ vẫn mãi là biểu tượng của lòng quả cảm và đức hy sinh vì Tổ quốc.