Mẹ Suốt – người mẹ anh hùng trên dòng sông Nhật Lệ

Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước, trên mảnh đất Quảng Bình đầy nắng gió, có một người mẹ bình dị đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của lòng yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Đó là mẹ Nguyễn Thị Suốt – người phụ nữ đã dành những năm tháng cuối đời của mình để chèo con đò nhỏ đưa bộ đội, cán bộ và nhân dân qua dòng sông Nhật Lệ dưới mưa bom, bão đạn của kẻ thù.

Mẹ Suốt sinh năm 1906 tại xóm Vạn chài làng Phú Mỹ, nay thuộc thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Tuổi thơ của mẹ là những ngày tháng cơ cực. Từ khi còn nhỏ, mẹ đã phải đi ở, làm thuê làm mướn hết nhà này đến nhà khác để kiếm sống. Cuộc đời nghèo khó tưởng như cứ thế trôi đi trong những nhọc nhằn, nhưng rồi Cách mạng Tháng Tám thành công đã đem đến cho mẹ một cuộc đời mới. Lần đầu tiên, người phụ nữ từng chịu nhiều bất hạnh ấy được sống trong một đất nước độc lập, được làm chủ cuộc đời mình.

Nhưng niềm vui ấy chẳng được bao lâu thì thực dân Pháp quay trở lại xâm lược. Rồi đến những năm chống Mỹ, khi ấy mẹ đã ngoài sáu mươi tuổi. Ở cái tuổi mà nhiều người mong được nghỉ ngơi bên con cháu, mẹ Suốt lại tình nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò trên sông Nhật Lệ. Công việc tưởng chừng bình thường ấy lại vô cùng nguy hiểm, bởi dòng sông mỗi ngày đều có thể trở thành mục tiêu của máy bay và tàu chiến Mỹ.

Ngày 7 tháng 2 năm 1965 là một ngày không thể nào quên đối với Đồng Hới. Hàng trăm lượt máy bay Mỹ ồ ạt ném bom xuống thị xã và những vùng lân cận. Mặt đất rung chuyển, khói lửa bao trùm, dòng Nhật Lệ cuộn lên bởi những cột nước do bom đạn tạo thành. Trong khung cảnh khốc liệt ấy, mẹ Suốt vẫn không rời tay chèo.

Mẹ đưa cán bộ, bộ đội qua sông, vận chuyển đạn từ bờ ra tàu chiến của ta, đồng thời giúp nhân dân đi lại và giữ liên lạc giữa Đồng Hới với Bảo Ninh. Máy bay địch bổ nhào, đạn 20 ly và róc-két liên tục bắn xuống mặt sông, nhưng mẹ vẫn bình tĩnh chèo đò. Hình ảnh một người mẹ đã ngoài sáu mươi tuổi, mái tóc bạc, tay nắm chắc mái chèo giữa dòng nước đầy bom đạn khiến những người chứng kiến vừa khâm phục vừa xúc động. Mẹ không cầm súng, nhưng từng chuyến đò của mẹ cũng chính là một cách chiến đấu. Mỗi lần con đò cập bến an toàn là một lần mẹ góp thêm sức mình cho cuộc kháng chiến.

Những đóng góp của mẹ đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, mẹ Nguyễn Thị Suốt được phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước. Đó không chỉ là phần thưởng dành cho một người phụ nữ, mà còn là sự ghi nhận đối với biết bao con người bình dị đã âm thầm cống hiến tuổi xuân, sức lực và cả tính mạng cho Tổ quốc.

Thế nhưng chiến tranh vẫn tiếp tục. Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong lúc đang làm nhiệm vụ, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh dưới bom đạn của kẻ thù. Mẹ ra đi khi tuổi đã ngoài sáu mươi, nhưng câu chuyện về cuộc đời mẹ thì chưa bao giờ kết thúc.

Ngày nay, bên dòng Nhật Lệ, tượng đài mẹ Suốt vẫn hướng mặt ra sông như một lời nhắc nhở về những năm tháng đau thương mà hào hùng của quê hương. Mẹ Suốt không phải là một người phi thường ngay từ khi sinh ra. Mẹ chỉ là một người phụ nữ bình dị, từng trải qua đói nghèo và mất mát. Chính tình yêu quê hương, lòng căm thù giặc và trách nhiệm với đất nước đã khiến mẹ trở nên phi thường hơn bao giờ hết.

Có lẽ vì thế mà mỗi khi nhắc đến mẹ Suốt, người ta không chỉ nhớ đến một người chèo đò năm xưa, mà còn nhớ đến hình ảnh một người mẹ Việt Nam kiên cường – nhỏ bé giữa chiến tranh nhưng có một trái tim lớn lao. Dòng Nhật Lệ hôm nay đã yên bình, nhưng những mái chèo của mẹ năm nào vẫn như vang vọng giữa dòng sông, nhắc thế hệ trẻ chúng ta phải biết trân trọng hòa bình và sống sao cho xứng đáng với những người đã hy sinh cho Tổ quốc.