Mẹ Suốt – Người mẹ chèo đò trên dòng Nhật Lệ

Có những người được lịch sử ghi nhớ bởi những trận đánh lớn. Nhưng cũng có những con người trở thành biểu tượng bởi công việc hết sức bình dị: chèo một con đò qua sông.

Đó là câu chuyện về Nguyễn Thị Suốt, người dân thường gọi bằng cái tên thân thương: Mẹ Suốt.

Mẹ sinh năm 1906 tại Bảo Ninh, vùng đất nằm bên dòng sông Nhật Lệ, thuộc thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình trước đây.

Tuổi thơ của mẹ gắn liền với cảnh nghèo khó.

Sinh trưởng trong gia đình ngư dân, từ nhỏ mẹ đã phải làm thuê, làm mướn để kiếm sống.

Cuộc đời người phụ nữ ấy trải qua nhiều năm tháng vất vả. Mẹ lập gia đình, sinh con và làm đủ những công việc để chăm lo cho người thân.

Nếu không có chiến tranh, có lẽ Mẹ Suốt sẽ sống một cuộc đời giống như bao người phụ nữ miền biển khác.

Sáng ra sông, chiều về nhà, chăm sóc gia đình và mong con cháu được yên ổn.

Nhưng năm 1965, chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ mở rộng ra miền Bắc.

Thành phố Đồng Hới và khu vực sông Nhật Lệ trở thành những địa điểm chịu ảnh hưởng của các cuộc không kích.

Những cây cầu, tuyến đường và các vị trí giao thông có vai trò quan trọng đối với việc đi lại của quân đội và người dân.

Trong hoàn cảnh đó, những chiếc đò nhỏ trở thành phương tiện thiết yếu để đưa người và hàng hóa qua sông.

Mẹ Suốt khi ấy đã gần 60 tuổi.

Ở độ tuổi mà nhiều người có thể lựa chọn nghỉ ngơi, mẹ vẫn tiếp tục chèo đò phục vụ việc đi lại qua sông Nhật Lệ.

Công việc chèo đò vốn không nhẹ nhàng.

Người chèo phải hiểu dòng nước, biết hướng gió và có khả năng điều khiển con đò trong nhiều điều kiện thời tiết khác nhau.

Khi chiến tranh diễn ra, công việc ấy lại càng khó khăn.

Những chuyến đò phải thực hiện giữa tình hình không kích, khi giao thông đường bộ có lúc bị gián đoạn.

Mẹ Suốt tiếp tục đưa bộ đội, cán bộ và hàng hóa qua sông.

Hình ảnh người phụ nữ lớn tuổi chèo đò giữa dòng Nhật Lệ trở nên quen thuộc đối với những người từng công tác ở Đồng Hới trong giai đoạn ấy.

Năm 1966, Mẹ Suốt được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.

Sự kiện này ghi nhận những đóng góp đặc biệt của mẹ trong công tác phục vụ chiến đấu và bảo đảm giao thông.

Nhưng niềm vui được tuyên dương không kéo dài mãi.

Ngày 11/10/1968, trong một trận không kích, Mẹ Suốt hy sinh tại quê hương.

Mẹ ra đi khi đã 62 tuổi, sau một cuộc đời dài gắn với lao động và những năm tháng chiến tranh.

Sau này, câu chuyện về Mẹ Suốt được nhà thơ Tố Hữu đưa vào thơ ca, giúp hình ảnh người phụ nữ chèo đò trở nên thân thuộc với nhiều thế hệ.

Tại Đồng Hới, tượng đài Mẹ Suốt được xây dựng bên bờ sông Nhật Lệ.

Hình ảnh người mẹ với mái chèo trở thành một phần trong ký ức văn hóa của thành phố.

Ngày nay, những người đi ngang dòng Nhật Lệ có thể nhìn thấy cảnh thành phố yên bình, những con đường rộng và cuộc sống sôi động.

Ít ai có thể hình dung đầy đủ những ngày tháng dòng sông từng là một tuyến giao thông đầy gian khó.

Câu chuyện về Mẹ Suốt nhắc chúng ta rằng trong chiến tranh, không chỉ có những người lính trực tiếp chiến đấu mà còn có biết bao người dân lao động đảm nhận những công việc thiết yếu.

Họ có thể là người lái đò, người vận chuyển lương thực, công nhân sửa đường, nhân viên y tế hoặc những người mẹ chăm lo cho gia đình và cộng đồng.

Thông điệp câu chuyện: Những công việc bình dị, khi được thực hiện với tinh thần trách nhiệm và lòng thương người, có thể trở thành những đóng góp có ý nghĩa lớn lao đối với lịch sử.