Mẹ Suốt – người mẹ chèo đò trong bom đạn.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Quảng Bình là một trong những vùng “tuyến lửa” ác liệt nhất. Máy bay Mỹ ngày đêm trút bom xuống dọc sông Nhật Lệ và các tuyến đường vận chuyển. Giữa sự huỷ diệt ấy, hình ảnh một người phụ nữ gầy gò, đầu chít khăn nâu, tay chèo con đò nan chở bộ đội vượt sông đã trở thành biểu tượng bất diệt: Mẹ Nguyễn Thị Suốt, thường được gọi thân thương là Mẹ Suốt.
Sinh năm 1908 tại Đồng Hới, Quảng Bình, mẹ vốn chỉ là một người phụ nữ nghèo làm nghề chèo đò mưu sinh. Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, mẹ tình nguyện tham gia lực lượng dân quân. Dù đã hơn 50 tuổi, mẹ vẫn ngày đêm chèo đò đưa bộ đội, đưa dân công, đưa hàng hóa phục vụ chiến trường vượt qua sông Nhật Lệ – nơi luôn bị máy bay Mỹ rải bom truy sát ác liệt.
Có những ngày nước lũ dâng cao, có những đêm trăng mờ đạn pháo rít qua đầu, mẹ vẫn không rời tay chèo. Bộ đội hỏi:
“Mẹ có sợ chết không?”
Mẹ chỉ cười hiền:
“Tao chết thì dễ, nhưng tụi bây chậm ra mặt trận mới khổ!”
Tinh thần của mẹ không chỉ là lòng dũng cảm, mà còn là sự hy sinh giản dị của một người mẹ Việt Nam, đặt Tổ quốc và những người chiến sĩ lên trên bản thân mình. Năm 1967, Nhà nước truy tặng Mẹ danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân—sự ghi nhận xứng đáng cho một đời cống hiến.
Nhắc đến mẹ, nhân dân Quảng Bình và cả nước đều xem mẹ là “người chèo đò huyền thoại.” Cuộc đời mẹ đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận trong âm nhạc, thơ ca, như bài hát “Mẹ Suốt” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý – khắc họa hình ảnh mẹ chèo đò hiên ngang trong bão đạn, sáng bừng lên vẻ đẹp bình dị mà kiên cường của người phụ nữ Việt Nam thời chiến.
