MẸ SUỐT - Người mẹ lái đò trên dòng Nhật Lệ

MẸ SUỐT

Người mẹ lái đò trên dòng Nhật Lệ

Có những người anh hùng bước vào lịch sử bằng những trận đánh lớn, những chiến công vang dội. Nhưng cũng có những người đi vào lòng dân bằng một công việc rất đỗi bình dị: chèo một chuyến đò, đưa người qua sông, giữ vững một con đường giữa những ngày bom đạn.

Nguyễn Thị Suốt (1906–1968), người dân thường trìu mến gọi là Mẹ Suốt, là một người phụ nữ như thế.

Mẹ sinh năm 1906 tại thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, trong một gia đình ngư dân nghèo. Tuổi thơ của Mẹ gắn với những tháng ngày cơ cực. Khi còn nhỏ, Mẹ đã phải đi ở suốt 18 năm. Cuộc sống nghèo khó sớm tôi luyện ở người phụ nữ ấy một nghị lực bền bỉ và sức chịu đựng phi thường.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Mẹ mới lập gia đình và làm nghề chèo đò để kiếm sống.

Có lẽ chính dòng sông Nhật Lệ đã gắn bó với cuộc đời Mẹ từ những ngày bình dị ấy.

Mẹ không ngờ rằng rồi sẽ có một ngày, con đò nhỏ của mình không chỉ đưa khách qua sông, mà trở thành một phương tiện phục vụ kháng chiến, góp phần nối liền những tuyến đường vận chuyển quan trọng trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Người mẹ trên dòng Nhật Lệ

Những năm 1964–1967, chiến tranh ngày càng khốc liệt. Quảng Bình trở thành một trong những địa bàn chịu nhiều bom đạn.

Trên dòng Nhật Lệ, những chuyến đò vẫn phải tiếp tục.

Và người lái đò ấy là Mẹ Suốt.

Không mang trên mình quân phục của người lính, Mẹ vẫn ngày ngày làm một nhiệm vụ chẳng kém phần nguy hiểm: đưa bộ đội, thương binh, cán bộ và vận chuyển đạn dược qua sông.

Mỗi chuyến đò là một lần đối mặt với hiểm nguy.

Nhưng Mẹ vẫn chèo.

Chèo giữa những ngày trời đất rung chuyển vì bom đạn.

Chèo khi phía trước là nhiệm vụ, phía sau là quê hương.

Chèo bằng đôi tay của một người phụ nữ đã trải qua gần cả một đời cơ cực.

Và chèo bằng một niềm tin giản dị: quê hương cần thì mình phải làm.

Người dân Đồng Hới khi ấy đã quá quen với hình ảnh một người phụ nữ nhỏ bé bên chiếc đò trên sông Nhật Lệ.

Giữa khói lửa chiến tranh, Mẹ Suốt trở thành một biểu tượng thật đẹp.

Không ồn ào.

Không phô trương.

Mẹ chỉ làm công việc của mình – nhưng làm bằng tất cả lòng gan dạ và trách nhiệm.

“Mẹ Suốt” – một tiếng gọi từ lòng dân

Cái tên Mẹ Suốt không chỉ là một cách gọi thân mật.

Đó là tiếng gọi chứa đựng tình cảm, sự kính trọng và biết ơn của người dân dành cho một người phụ nữ đã coi việc phục vụ cách mạng, phục vụ bộ đội như trách nhiệm của chính mình.

Mẹ không phải là người sinh ra để trở thành một nhân vật lịch sử.

Mẹ chỉ là một người phụ nữ nghèo của làng biển Bảo Ninh.

Nhưng lịch sử đã đặt Mẹ vào một hoàn cảnh đặc biệt.

Và trong hoàn cảnh ấy, Mẹ đã lựa chọn đứng về phía quê hương.

Chính những con người bình dị như Mẹ đã làm nên sức mạnh của hậu phương trong những năm tháng chiến tranh.

Một chuyến đò của Mẹ có thể không tạo nên một chiến thắng lớn trên chiến trường.

Nhưng nếu chuyến đò không qua được sông, người lính có thể không đến được nơi cần đến.

Nếu thương binh không được đưa qua sông, một sinh mạng có thể bị đe dọa.

Nếu đạn dược không được vận chuyển kịp thời, nhiệm vụ chiến đấu có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, phía sau những chiến công của người lính nơi chiến trường luôn có bóng dáng của những người dân bình dị đang âm thầm góp sức.

Và Mẹ Suốt chính là một trong những bóng dáng đẹp đẽ ấy.

Khi người phụ nữ trở thành biểu tượng của lòng quả cảm

Điều làm nên vẻ đẹp của Mẹ Suốt không chỉ nằm ở số chuyến đò đã đưa qua sông.

Điều đáng quý hơn là tinh thần không ngại gian khổ, không lùi bước trước hiểm nguy.

Mẹ đã biến công việc vốn là nghề mưu sinh thành một nhiệm vụ phục vụ quê hương.

Chiếc đò nhỏ trở thành biểu tượng.

Dòng Nhật Lệ trở thành chứng nhân.

Còn người phụ nữ chèo đò năm nào trở thành hình ảnh tiêu biểu cho những người mẹ Việt Nam trong chiến tranh: bình dị mà kiên cường, lam lũ mà bất khuất.

Năm 1967, Mẹ Suốt được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lao động vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong phục vụ chiến đấu.

Từ đó, cái tên Mẹ Suốt càng được nhiều người biết đến.

Nhưng có lẽ đối với Mẹ, phần thưởng lớn nhất vẫn là nhìn thấy những chuyến đò của mình hoàn thành nhiệm vụ, nhìn thấy bộ đội qua sông và biết rằng mình đã góp được một phần nhỏ bé cho quê hương.

Mùa xuân không còn Mẹ

Năm 1968, chiến tranh vẫn tiếp diễn.

Mẹ Suốt đã hy sinh trong một trận bom khi đang trên đường làm nhiệm vụ.

Người phụ nữ từng nhiều năm chèo đò trên dòng Nhật Lệ đã không thể trở về với gia đình nữa.

Dòng sông vẫn chảy.

Con đò vẫn còn đó.

Nhưng người mẹ năm xưa đã mãi mãi nằm lại với quê hương.

Sự hy sinh của Mẹ khiến hình ảnh người phụ nữ chèo đò càng trở nên bất tử.

Mẹ đã sống một cuộc đời không dài hơn những người bình thường.

Nhưng những gì Mẹ để lại thì vượt khỏi giới hạn của một đời người.

Đó là lòng yêu nước.

Là sự quả cảm.

Là tinh thần sẵn sàng cống hiến ngay cả khi bản thân mình phải đối diện với hiểm nguy.

Dòng Nhật Lệ hôm nay

Chiến tranh đã lùi xa.

Dòng Nhật Lệ hôm nay vẫn hiền hòa trôi qua thành phố Đồng Hới. Những chuyến đò năm xưa đã trở thành ký ức.

Nhưng mỗi khi nhắc đến dòng sông ấy, người ta vẫn nhớ đến một người phụ nữ với đôi tay chèo đò năm nào.

Mẹ Suốt.

Một người mẹ nghèo của làng biển.

Một người phụ nữ từng chịu nhiều cơ cực.

Một người lái đò bình dị.

Và cũng là một Anh hùng Lao động đã dành những năm tháng cuối đời để phục vụ quê hương trong những ngày đất nước chìm trong khói lửa.

Câu chuyện của Mẹ nhắc chúng ta rằng:

Anh hùng không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những điều lớn lao.

Đôi khi, anh hùng bắt đầu từ một công việc rất nhỏ được làm bằng một trái tim lớn.

Một mái chèo.

Một chiếc đò.

Một dòng sông.

Và một người mẹ không ngại gian nguy.

Từ những điều bình dị ấy, Mẹ Suốt đã góp phần viết nên một trang đẹp trong lịch sử dân tộc.

Hôm nay, thế hệ trẻ được sống giữa hòa bình, được đến trường, được vui chơi và ước mơ về tương lai.

Mỗi khi nghe câu chuyện về Mẹ, chúng ta càng hiểu rằng bình yên hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh.

Mẹ Suốt đã đi qua dòng Nhật Lệ bằng những chuyến đò của thời hoa lửa.

Và dù con đò năm xưa đã khuất bóng, hình ảnh người mẹ chèo đò giữa bom đạn vẫn còn ở lại.

Ở lại trong lịch sử.

Ở lại trong lòng nhân dân.

Và ở lại như một lời nhắc nhở các thế hệ hôm nay:

Hãy biết trân trọng hòa bình, biết yêu quê hương và sống xứng đáng với những người đã dành cả cuộc đời mình cho đất nước.