Mẹ Suốt (Nguyễn Thị Suốt) chở đò qua sông Gianh dưới mưa bom bão đạn.

Lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta lưu danh biết bao tên tuổi vĩ đại trên chiến trường, nhưng có một hình ảnh dung dị, hiền hậu mà vô cùng kiêu hãnh đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng: Hình ảnh Mẹ Suốt (Nguyễn Thị Suốt) tay chèo, mái chèo khua dòng nước lũ, kiên cường chở từng chuyến đò đưa bộ đội, thương binh, đạn dược qua sông Gianh dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù.

Dòng Sông Gianh Lịch Sử Và Khói Lửa Chiến Tranh

Sông Gianh (thuộc tỉnh Quảng Bình) từ lâu đã nổi tiếng với phong cảnh hữu tình, nhưng trong những năm tháng chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân của đế quốc Mỹ, dòng sông ấy đã trở thành một "túi bom" ác liệt bậc nhất.

Nhằm cắt đứt huyết mạch giao thông chiến lược chi viện cho chiến trường miền Nam, máy bay Mỹ liên tục trút bom đạn xuống bến đò Bảo Ninh, Đức Ninh, cày xới từng tấc đất, từng dòng nước. Mọi phương tiện qua sông đều có thể trở thành mục tiêu tiêu diệt của máy bay phản lực hay tàu chiến địch. Tình hình ngặt nghèo đòi hỏi bến đò phải thông suốt ngày đêm để mạch máu giao thông không bị đứt gãy.

Chính giữa chảo lửa ngút trời ấy, một người phụ nữ nghèo khổ đã đứng lên nhận lấy sứ mệnh lịch sử mà bao người trai tráng đôi khi cũng phải nín thở: Giữ vững nhịp đò qua sông Gianh.

Mái Chèo Sắt Đá Giữa Mưa Bom Bão Đạn

Mẹ Nguyễn Thị Suốt sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo ở xã Bảo Ninh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Khi chiến tranh bùng nổ, dù tuổi đã cao (khi ấy mẹ đã gần sáu mươi tuổi), mẹ vẫn xung phong nhận chiếc ghe nhỏ làm phương tiện chuyên chở cán bộ, bộ đội, thương binh và đạn dược qua lại sông Gianh.

-Bất kể ngày hay đêm, mặc cho tiếng máy bay gầm rú, tiếng bom nổ xé tai làm rung chuyển cả mặt nước, chiếc đò nhỏ của mẹ vẫn lặng lẽ rẽ sóng sang sông.

-Có những ngày bom đạn dội xuống liên hồi, khói lửa mịt mù che khuất cả tầm nhìn, nhưng với sự thông thuộc từng dòng chảy, bãi bồi cùng bản lĩnh gan góc phi thường, mẹ Suốt vẫn bình tĩnh tay chèo, động viên từng người lính vượt qua hiểm nguy.

Người ta nhắc đến mẹ không chỉ bằng sự kính phục về lòng dũng cảm, mà còn bởi tấm lòng nhân hậu vô bờ bến. Mẹ coi những người chiến sĩ qua đò như con ruột của mình. Mẹ giấu giếm, cưu mang, chăm sóc từng bữa cơm, giấc ngủ cho bộ đội trong những ngày nước lũ dâng cao và bom đạn vây tứ phía.

Biểu Tượng Vĩnh Cửu Của Tình Yêu Tổ Quốc

Hình ảnh mẹ Suốt chèo đò qua sông Gianh đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca, nhạc họa thời bấy giờ, nổi tiếng nhất là những vần thơ dạt dào cảm xúc của nhà thơ Tố Hữu:

"Lặng nghe mẹ kể ngày xưa / Chang chang đuốc máu nắng chưa gọi hè / Nguyễn Thị Suốt tên người mẹ nghèo / Chợ Đồng Hới biển sâu sóng cả..." "Gan tê! Con mụ tê! / Rứa mà mẹ chẳng hề sợ đâu! / Mái chèo tay mẹ thâu đêm / Chở bao chuyến đò qua mềm ruột gan..."

Năm 1967, mẹ Nguyễn Thị Suốt vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, và được cử ra Hà Nội dự Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua thi đua yêu nước, trực tiếp gặp gỡ Bác Hồ kính yêu. Một người mẹ miền Trung chân chất, quanh năm gắn liền với mái chèo bến nước, nay được bước lên đài danh dự của Tổ quốc – đó là phần thưởng xứng đáng cho sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại vô cùng.

Dấu Son Muôn Đời Của Đất Mẹ Quảng Bình

Mẹ Suốt đã đi vào cõi vĩnh hằng, nhưng chuyến đò của mẹ vẫn mãi mãi lướt đi trên dòng chảy lịch sử của dân tộc Việt Nam.

Tượng đài mẹ Suốt hiên ngang bên bờ sông Gianh hôm nay không chỉ là biểu tượng của người phụ nữ Quảng Bình "anh hùng, bất trung, trung hậu, đảm đang", mà còn là minh chứng sáng ngời cho tinh thần chiến tranh nhân dân: Mỗi người dân là một người lính, mỗi mái chèo, nhát cuốc đều góp phần vào thắng lợi chung của đất nước.

Nhớ về mẹ Suốt là nhớ về cội nguồn của sức mạnh Việt Nam – sức mạnh được kết tinh từ lòng yêu nước dung dị, gan góc và hy sinh quên mình của những con người bình thường nhưng làm nên những điều phi thường vĩ đại.