Mẹ Suốt: Tay Chèo Thép Trên Dòng Nhật Lệ

Dựa trên: Bài thơ "Mẹ Suốt" của nhà thơ Tố Hữu và tư liệu lịch sử về lực lượng dân công hỏa tuyến Quảng Bình.

Người đàn bà chèo đò bình dị của vùng đất lửa

Mẹ Suốt sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo tại Bảo Ninh, Quảng Bình. Cả cuộc đời mẹ gắn liền với sóng nước và những chuyến đò ngang. Khi đế quốc Mỹ bắt đầu cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, Quảng Bình — "tuyến đầu" của hậu phương lớn — trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt nhất.

Năm 1964, khi ấy mẹ đã 60 tuổi — cái tuổi lẽ ra được nghỉ ngơi bên con cháu. Nhưng nhìn cảnh máy bay địch ngày đêm dội bom xuống quê hương, ngăn chặn sự chi viện cho miền Nam, mẹ đã tình nguyện nhận một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm: Chèo đò đưa bộ đội, thương binh và vận chuyển vũ khí qua sông Nhật Lệ.

Vượt qua "mưa bom bão đạn"

Trong những năm tháng từ 1964 đến 1967, sông Nhật Lệ là một trong những điểm bị đánh phá dữ dội nhất. Địch thả đủ các loại bom: bom phá, bom nổ chậm, bom từ trường... mặt nước con sông không lúc nào yên ả.

Hình ảnh mẹ Suốt hiện lên trong văn chương và ký ức của những người lính thời bấy giờ vô cùng sống động: Một người mẹ già với mái tóc bạc phơ, tấm lưng còng nhưng đôi tay chèo thì cực kỳ mạnh mẽ. Bất chấp máy bay địch gầm rú trên đầu, bất chấp những cột nước dựng đứng vì bom nổ, mẹ vẫn bình tĩnh điều khiển con đò nhỏ băng qua sông. Mẹ thường nói với các chiến sĩ: "Cá nước thì cá bơi, mẹ đây sông nước thì mẹ cứ chèo. Chết thì một lần thôi, sợ chi quân cướp nước".

Ước tính, mẹ đã thực hiện hàng ngàn chuyến đò an toàn. Mỗi chuyến đò của mẹ không chỉ chở người, chở đạn mà còn chở cả niềm tin và tình yêu thương của hậu phương gửi ra tiền tuyến.

Tượng đài của sự hy sinh và lòng dũng cảm

Năm 1967, mẹ Suốt vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Nhà thơ Tố Hữu khi đi qua đây, chứng kiến cảnh mẹ chèo đò, đã xúc động viết nên những vần thơ bất hủ:

"Ngẩng đầu đầu vậy mà cao / Quyết tâm chèo lái chẳng nao núng lòng / ... Một tay lái chiếc đò ngang / Bến sông Nhật Lệ quân sang đêm ngày"

Mẹ hy sinh năm 1968 trong một đợt oanh tạc ác liệt của máy bay Mỹ ngay bên bến phà năm xưa. Mẹ ngã xuống khi đôi tay dường như vẫn còn đang giữ chặt mái chèo.

Câu chuyện về mẹ Suốt không chỉ là chuyện về lòng dũng cảm, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của lòng yêu nước trong mỗi người dân Việt Nam bình dị nhất. Mẹ là đại diện cho hàng triệu bà mẹ Việt Nam: âm thầm, bền bỉ và sẵn sàng hy sinh tất cả vì độc lập dân tộc.