Mẹ Suốt trên dòng Nhật Lệ
Mẹ Việt Nam Anh hùng Mẹ Suốt (tên thật là Nguyễn Thị Suốt) sinh năm 1906 tại thôn Mỹ Cảnh, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình và anh dũng hy sinh ngày 11 tháng 10 năm 1968. Mẹ là biểu tượng bất diệt của lòng dũng cảm, một lòng một dạ vì tiền tuyến với hình ảnh chèo đò chở bộ đội qua sông dưới làn mưa bom bão đạn thời hoa lửa.
Tuổi thơ cơ cực: Sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo khổ, từ nhỏ Mẹ Suốt đã phải đi ở đợ, làm thuê suốt 30 năm ròng rã cho nhà giàu để kiếm sống.
Tình nguyện ra tiền tuyến: Năm 1964, khi đế quốc Mỹ mở rộng cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, Quảng Bình trở thành tọa độ lửa giao thông huyết mạch. Ở tuổi gần 60, Mẹ không quản ngại tuổi già sức yếu, chủ động đăng ký nhận công việc chèo đò chở cán bộ, bộ đội, vũ khí và thương binh băng qua sông Nhật Lệ.
Bến đò huyết mạch: Sông Nhật Lệ thời kỳ đó là một trong những mục tiêu đánh phá ác liệt nhất của máy bay Mỹ nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện từ Bắc vào Nam.
Những chuyến đò nghẹt thở: Bất chấp tiếng gầm rú của máy bay phản lực và sóng nước dựng ngược do bom nổ, người mẹ tóc bạc phơ vẫn kiên cường bám lái. Trong suốt những năm 1964 - 1966, người ta ước tính Mẹ đã chèo hàng ngàn chuyến đò, bảo đảm an toàn cho mạch máu giao thông thông suốt.
Câu nói lưu danh sử sách: Khi được hỏi có sợ chết không, Mẹ Suốt đã khảng khái đáp lại bằng chất giọng Quảng Bình mộc mạc: "Tui chết thì có một mình tui chết, còn nếu tui chèo đò giúp các chú qua sông đánh Mỹ thì có ích cho cả nước".
Vinh danh cao quý: Ngày 1 tháng 1 năm 1967, Mẹ Nguyễn Thị Suốt vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Mẹ cũng đã có cơ hội ra miền Bắc và được gặp Bác Hồ để báo công.
Bi kịch và bất tử: Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận oanh tạc bất ngờ đầy tàn khốc của máy bay Mỹ, Mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh ngay bên bến đò Nhật Lệ khi đang làm nhiệm vụ.
Hình tượng trong thi ca: Lòng dũng cảm vô song của Mẹ đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận cho nhà thơ Tố Hữu viết nên bài thơ "Mẹ Suốt" đi vào lòng bao thế hệ:
"Ngẩng đầu mái tóc mẹ râm / Nhìn bom Mỹ rụng, chèo cầm vững tay / Tôm cá dẫu chẳng có đầy / Thuyền mẹ chở đầy một rổ ngôi sao..."
