Mẹ Suốt và những chuyến đò lịch sử trên dòng Nhật Lệ

Khúc sông lửa và dáng hình nhỏ bé
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, dòng sông Nhật Lệ (Quảng Bình) không chỉ là một con sông thơ mộng chảy qua lòng thành phố Đồng Hới, mà đã trở thành "tọa độ lửa" khốc liệt nhất. Khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc bằng không quân, khúc sông này trở thành huyết mạch quan trọng, nơi nối liền sự sống của hậu phương với tiền tuyến. Giữa âm thanh xé toạc bầu trời của máy bay phản lực và tiếng bom nổ chấn động cả mặt nước, người ta thấy xuất hiện một dáng hình nhỏ bé, lưng đã còng, tóc đã bạc trắng. Đó là Mẹ Nguyễn Thị Suốt. Mẹ sinh năm 1906, tại Bảo Ninh – một làng chài nghèo bên kia sông. Ở cái tuổi lẽ ra đã được nghỉ ngơi, sum vầy cùng con cháu, mẹ lại chọn cho mình một con đường gian khổ hơn vạn lần: làm người lái đò đưa bộ đội qua sông.

Chuyến đò không ngủ dưới tầm bom đạn
Bắt đầu từ năm 1964, khi cuộc chiến bước vào giai đoạn cam go, mẹ Suốt tự nguyện xin nhận nhiệm vụ chèo đò ngang. Người dân địa phương và bộ đội thường gọi mẹ bằng cái tên trìu mến "Mẹ Suốt". Chiếc đò nhỏ của mẹ ngày đêm cần mẫn chở cán bộ, bộ đội, vũ khí và lương thực từ bờ này sang bờ kia.Đã bao lần, khi máy bay địch gầm rú ngay trên đầu, dội bom xuống mặt sông làm nước bắn tung tóe, đục ngầu vì khói thuốc súng, mẹ vẫn bình thản. Với đôi bàn tay gầy guộc đã chai sần theo năm tháng, mẹ cầm chắc tay chèo, đôi mắt sáng nhìn thẳng về phía trước. Mẹ không sợ chết, mẹ chỉ sợ những chiến sĩ không kịp qua sông để hành quân đúng giờ, sợ vũ khí không kịp đến tay người lính đang đợi lệnh.Có những ngày, mẹ chở hàng chục lượt, bất kể nắng gắt hay đêm đen, bất kể bom đạn chực chờ. Có những đêm, dòng Nhật Lệ như sôi lên vì bom Mỹ, nhưng chiếc đò của mẹ vẫn như một con thoi dũng cảm, lặng lẽ đưa quân qua sông an toàn. Tinh thần của mẹ đã trở thành điểm tựa tinh thần, là nguồn cổ vũ to lớn cho hàng ngàn người lính trước khi họ bước vào trận đánh lớn.

Sự hy sinh hóa thân vào dòng sông quê mẹ
Năm 1968, trong một chuyến làm nhiệm vụ, mẹ đã anh dũng hy sinh. Sự ra đi của mẹ là một mất mát lớn lao, nhưng cũng là một biểu tượng bất tử. Mẹ đã hòa thân mình vào dòng Nhật Lệ, dòng sông mà mẹ đã dành cả quãng đời còn lại để bảo vệ và chở che cho những đứa con của đất nước. Mẹ Suốt không chỉ là một người chèo đò, mẹ là hiện thân của lòng yêu nước nồng nàn, của tinh thần "giặc đến nhà đàn bà cũng đánh" đã ngấm sâu vào huyết quản của người phụ nữ Việt Nam.

Di sản vĩnh cửu
Ngày nay, tượng đài Mẹ Suốt đứng hiên ngang bên dòng Nhật Lệ, gương mặt mẹ phúc hậu nhưng kiên cường, tay cầm mái chèo như đang sẵn sàng cho một chuyến đi mới. Mỗi khi đứng trước tượng đài, nhìn về phía dòng sông đang êm đềm trôi, thế hệ hôm nay lại được nhắc nhớ về một thời hoa lửa oanh liệt. Câu chuyện về mẹ không chỉ là lịch sử, mà là bài học về sự hy sinh thầm lặng, về sức mạnh của lòng quả cảm ẩn giấu trong những dáng hình nhỏ bé nhất.