MẸ TÁM – NGƯỜI ĐÀN BÀ CANH CẦU TRE SUỐT MỘT THỜI ĐẠN BOM
1. Cây cầu nhỏ giữa hai bờ sinh tử
Cây cầu tre bắc qua con mương là lối vào duy nhất của làng. Ngày thường, đó chỉ là nơi người quê gánh lúa, đưa trâu qua ruộng. Nhưng khi giặc về, cây cầu trở thành ranh giới sống – chết. Mẹ Tám, người đàn bà gầy gò, tóc búi thấp, là người được giao trông coi cây cầu ấy.
2. Nhận nhiệm vụ trong im lặng
Không giấy tờ, không lời thề, mẹ chỉ gật đầu. Ban ngày mẹ ngồi vá lưới, phơi rơm gần cầu; ban đêm mẹ lặng lẽ quan sát, đếm từng tốp lính, từng ánh đèn pin quét qua mặt nước. Ai vào làng, ai ra khỏi làng, mẹ đều ghi nhớ trong đầu.
3. Những đêm không ngủ
Có đêm mưa tầm tã, mẹ vẫn ngồi co ro dưới mái lá tạm, tai căng lên nghe tiếng động lạ. Thấy dấu hiệu khả nghi, mẹ bẻ cành tre cắm lệch – ám hiệu báo động cho du kích đổi đường.
4. Lằn ranh mỏng manh
Một lần, giặc cải trang dân thường định vượt cầu ban đêm. Mẹ giả vờ ngăn lại hỏi chuyện lúa má, kéo dài thời gian để đội du kích kịp rút lui. Khi bị nghi ngờ, mẹ nhận phần sai về mình, chịu đòn thay cho cả làng.
5. Cây cầu còn đó
Sau chiến tranh, cây cầu tre được thay bằng cầu gỗ, rồi cầu bê tông. Nhưng người làng vẫn gọi khúc qua mương ấy là “cầu mẹ Tám”, nơi một người phụ nữ đã giữ an toàn cho cả xóm bằng đôi mắt không ngủ.
