Mẹ Thạch Thị Chanh và "Pháo đài kinh kệ" của người mẹ Khmer đất Trà Vinh
Tại vùng đất Trà Vinh, nơi những ngôi chùa Khmer có kiến trúc rực rỡ soi bóng xuống những hàng sao, dầu cổ thụ, người dân huyện Châu Thành luôn nhắc về Mẹ Việt Nam Anh hùng Thạch Thị Chanh với niềm tự hào kiêu hãnh. Mẹ là một biểu tượng của lòng trung kiên, người đã dâng hiến chồng và 4 người con trai cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Cuộc đời mẹ là minh chứng cho tinh thần quật khởi: "Dân tộc Khmer một lòng theo Đảng, theo Bác Hồ".
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, nhà mẹ Chanh là cơ sở cách mạng nòng cốt nằm ngay trong vùng kiểm soát gắt gao của địch. Với sự mưu trí, mẹ đã biến gian thờ Phật và nơi tụng kinh hằng ngày thành một "pháo đài" bảo vệ cán bộ. Dưới nền nhà, mẹ đào những căn hầm bí mật thông ra những rặng dừa nước chằng chịt. Mỗi khi có cán bộ ẩn náu, mẹ lại thản nhiên ngồi tụng kinh niệm Phật bên ngoài để làm ám hiệu cảnh giới. Nhiều lần quân địch vào lục soát, thấy một người mẹ Khmer già nua đang thành tâm cúng bái, chúng thường lơ là bỏ qua. Mẹ bảo: "Cái bụng mẹ đã theo cách mạng thì đức Phật cũng sẽ che chở cho người làm việc nghĩa".
Nỗi đau mất đi 5 người thân yêu nhất không làm mẹ lung lạc ý chí. Mỗi lần nhận tin một người con hy sinh, mẹ nén nỗi đau vào lòng, tiếp tục vận động các sư sãi và bà con Khmer tham gia đấu tranh chính trị, đòi quyền dân sinh dân chủ. Mẹ đã nhiều lần dẫn đầu đoàn phụ nữ Khmer trực diện đối đầu với họng súng của quân thù để bảo vệ xóm làng. Sau ngày hòa bình, mẹ sống thanh bạch, giản dị, hằng ngày vẫn lên chùa làm công quả và nhắc nhở con cháu giữ gìn bản sắc dân tộc và lòng biết ơn đối với Tổ quốc. Mẹ Thạch Thị Chanh chính là đóa hoa sen trắng thanh cao nở giữa bùn lầy của chiến tranh, tỏa hương thơm ngát về đức hy sinh vô bờ bến.
