Mẹ Thị Sơ và huyền thoại "kho gạo trắng" của người mẹ Chơ-ro đất Đồng Nai
Tại vùng đất Long Khánh, Đồng Nai, nơi những cánh rừng cao su xen lẫn rừng già bạt ngàn, người dân tộc Chơ-ro vẫn luôn tự hào kể về Mẹ Việt Nam Anh hùng Thị Sơ. Mẹ là một biểu tượng của lòng trung kiên, người đã dâng hiến chồng và 3 người con trai cho cuộc kháng chiến chống Mỹ. Cuộc đời mẹ giống như cây bương, cây tre của rừng già: dẻo dai trước gió bão và luôn ngay thẳng trước quân thù.
Trong những năm tháng chiến tranh cục bộ ác liệt, vùng căn cứ của người Chơ-ro thường xuyên bị địch phong tỏa kinh tế nhằm "tát nước bắt cá". Tuy nhiên, mẹ Sơ đã bí mật vận động bà con lập nên những "kho gạo lòng dân". Dưới sự chỉ đạo của mẹ, từng gùi lúa, gùi bắp được giấu kỹ trong các hang đá hoặc chôn sâu dưới gốc cây cổ thụ để tiếp tế cho đơn vị đặc công Rừng Sát. Có những lúc gia đình mẹ phải ăn củ chuối, rau rừng thay cơm để dành từng hạt gạo trắng cho bộ đội. Mẹ thường bảo: "Bộ đội là con của bản, con của mẹ. Bụng bộ đội có no thì đánh giặc mới mạnh, cái rừng mới sớm bình yên".
Nỗi đau mất đi cả chồng lẫn 3 con trai là một vết thương hằn sâu trên khuôn mặt già nua của mẹ. Mỗi khi nhận tin một người con hy sinh, mẹ không gào khóc thảm thiết mà lặng lẽ thắp nén nhang bên bếp lửa nhà sàn, nhìn về phía chiến khu dạt dào sương muối. Khí phách của mẹ còn thể hiện ở những lần đối đầu trực diện với quân càn quét. Khi địch dùng súng uy hiếp buộc mẹ khai ra nơi giấu cán bộ, mẹ điềm tĩnh trả lời bằng tiếng dân tộc mình: "Người Chơ-ro chỉ biết làm rẫy, biết ơn cách mạng, không biết phản bội đâu". Sau ngày giải phóng, mẹ sống thanh bạch, hằng ngày vẫn kể cho con cháu nghe về truyền thống đánh giặc của cha ông. Mẹ Thị Sơ chính là đóa hoa rừng kiên cường, tỏa hương thơm ngát về đức hy sinh thầm lặng của người phụ nữ miền Đông.
