Mẹ Thứ-Biểu tượng vĩ đại cho hình tượng bà mẹ Việt Nam Anh Hùng.

ẹ Thứ-Biểu tượng vĩ đại cho hình tượng bà mẹ Việt Nam Anh Hùng.

   Nhà thơ Lê Anh Dũng từng viết:

“Thời gian xin đừng trôi mau

Mẹ bây chừ mây trắng trên đầu...”

Danh hiệu bà mẹ Việt Nam Anh Hùng là danh hiệu vinh dự được Nhà nước Việt Nam phong tặng hoặc truy tặng những phụ nữ Việt Nam có nhiều cống hiến, hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế.Những người mẹ đã trải qua rất nhiều cay đắng đằng sau phần thưởng cao quý đó,trong đó tiêu biểu là mẹ Thứ.

1.Xuất thân,hoàn cảnh.

   Mẹ Thứ tên đầy đủ là Nguyễn Thị Thứ (sinh năm 1904,theo giấy căn cước chế độ cũ Mẹ sinh năm 1902).Quê Mẹ tại xóm Rừng thuộc thôn Thanh Quýt,xã Điện Thắng Trung,thị xã Điện Bàn,tỉnh Quảng Nam.Chồng Mẹ là cụ Lê Tự Trị, một người dân kiên cường bám trụ quê hương trong những năm tháng chiến tranh. Hai ông bà lớn lên cùng một làng quê, nên duyên vợ chồng từ thuở còn trẻ. Năm 18 tuổi, Mẹ lập gia đình, 19 tuổi sinh người con đầu lòng là bà Lê Thị Trị. Cuộc sống của người phụ nữ xứ Quảng ngày ấy cũng như bao phụ nữ Việt Nam khác, quanh năm gắn với ruộng đồng, lam lũ, chịu thương chịu khó.Nhưng chiến tranh đã khiến cuộc đời Mẹ gắn với những năm tháng không bình yên. 

   Mẹ Thứ có 12 người con (11 trai và 1 gái),tất cả các con của Mẹ đều một lòng theo cách mạng.Dù thâm tâm người mẹ ngập tràn lo âu nhưng Mẹ biết đất nước này cần những người chiến sĩ đồng lòng hướng về quê hương như các con của Mẹ nên người mẹ vĩ đại ấy đã nuốt nước mắt vào trong tiễn các con ra tiền tuyến,góp sức cho cách mạng nước nhà thành công.

2.Nỗi đau mất con không thể nguôi ngoai.

   Suốt những năm tháng khốc liệt của chiến tranh,lần lượt 9 người con của Mẹ đã vĩnh viễn nằm lại ở chiến trường lạnh lẽo.Theo lời của bà Lê Thị Trị -người con gái lớn và duy nhất của mẹ Thứ,năm 1948 là năm mà nỗi đau đớn của gia đình và người mẹ già sâu sắc nhất.Ngày 18-6-1948,người con trai Lê Tự Xiến hi sinh.Vết thương vẫn chưa khép vảy thì những vết thương khác lại liên tục ập đến,ngày 5-10-1948,người con trai Lê Tự Hàn Anh ngã xuống.Mười ngày sau,Lê Tự Hàn Em cũng anh dũng hi sinh.

   Dẫu nỗi đau cứ chồng chất nhưng Mẹ Thứ cùng những người con còn lại vẫn quyết tâm tin theo cách mạng,tin vào ngày hòa bình không xa.Trong căn nhà nhỏ của Mẹ có tới 5 căn hầm bí mật,nơi che chở cho biết bao cán bộ cách mạng thoát khỏi cuộc truy sát tàn khốc của kẻ thù.

   Sáu năm sau những ngày đau khổ của năm 1948,một lần nữa Mẹ Thứ lại đón nhận nỗi đau tương tự người con trai Lê Tự Lem hi sinh ngày 1-4-1954.Trong suốt năm tháng anh dũng,hào hùng tiếp theo của dân tộc,người mẹ già ở xóm nhỏ xứ Quảng lại liên tiếp nhận được những tin báo tử của những người con mà bà hàng đêm mong ngóng họ trở về từ tiền tuyến xa xôi.Ngày 30-4-1975,ngày mà non sông thống nhất,dân tộc ngập trong niềm vui chiến thắng,Mẹ Thứ lại nhận tin con trai Lê Tự Chuyển đã hi sinh ngay trước thời khắc chiến thắng của dân tộc.Mẹ Thứ đau đớn đến chết lặng,nỗi đau không nước mắt ấy còn đau hơn bất kì khung cảnh gào khóc nào khác.

   Cũng thật may mắn,trong những năm tháng đau thương ấy,con gái Mẹ-bà Trị luôn ở bên cạnh làm chỗ dựa tinh thần cho Mẹ.Khi nhận tin tử trận của các em,bà thường giấu mẹ đợi đến khi tâm trạng Mẹ đã nguôi ngoai đôi chút mới dám báo vì sợ Mẹ không chịu nổi đả kích liên tiếp đó.

   Ông Lê Tự Thận,người con thứ 11 của Mẹ Thứ,ở độ tuổi ngoài 81 vẫn không khỏi xúc động cùng đau lòng khi nhớ lại những lời dặn dò của Mẹ ngày ông ra chiến trường.Ông còn kể,mỗi khi Mẹ nhận tin các con hi sinh,Mẹ chỉ lặng lẽ nói:”Nỗi đau như dao cắt từng khúc ruột,nhưng vì độc lập dân tộc,vì thống nhất nước nhà,mẹ chịu được.”

Chùm ảnh tư liệu

Ảnh tư liệu của bài viết.

   Thế mới thấy,lòng yêu nước và khí phách dân tộc của người mẹ xứ Quảng ấy to lớn,cao cả đến nhường nào.Đằng sau dáng vẻ tần tảo,hiền dịu ấy là cả một ý chí kiên cường,bất khuất,Mẹ sẵn sàng đặt lợi ích của dân tộc,của Tổ quốc lên trên nỗi đau cá nhân,giấu kín những dao động tình cảm để hướng tới ngày hòa bình cho dân tộc.

   Ông Thận nhớ lại,Mẹ Thứ thường nằm trên chiếc giường nhỏ kê ở góc nhà,không gian căn nhà phần lớn dành cho bàn thờ các con,trên mâm Mẹ vẫn để 9 chén cơm,9 đôi đũa dành cho 9 người con đã hi sinh.Mẹ đặt chúng ở đó như một cách để hồi tưởng cũng như an ủi rằng các con của Mẹ vẫn còn ngay bên cạnh Mẹ lúc này.Mẹ Thứ qua đời vào lúc 10 giờ ngày 14-12-2010,hưởng thọ 106 tuổi,vậy là mẹ đã đi theo các con của Mẹ.Ngày Mẹ mất người dân từ khắp mọi miền đất nước đã đổ dồn về xóm Rừng nhỏ ấy,mỗi nén hương không chỉ là lời tiễn biệt mà còn là sự cảm ơn,ghi nhớ thủy chung của mỗi con dân Việt Nam dành cho người mẹ vĩ đại vì dân vì nước ấy.

3.Biểu tượng bất tử của lòng yêu nước.

  Mẹ Thứ là biểu tượng của đức hi sinh,lòng yêu nước cùng sức chịu đựng kiên cường,bền bỉ mà phi thường của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.Cuộc đời Mẹ không chỉ là một “thước phim tài liệu” cho thấy nỗi đau đến đứt từng khúc ruột của những bà mẹ Việt Nam trong thời chiến tranh mà còn là một lời nhắc nhở cho các thế hệ mai sau về nền độc lập,hòa bình mà cha ông ta đã đánh đổi bằng cả xương máu và nước mắt để giành lại và giữ lấy.Tượng đài của Mẹ hiện nay không chỉ là một công trình nghệ thuật vô tri mà là sự tri ân và lời cảm ơn sâu sắc nhất của con dân Việt Nam dành cho tấm lòng cao cả của Mẹ để đưa đến hòa bình hôm nay.