Mẹ Thứ - Biểu tượng vĩnh hằng của Mẹ Việt Nam Anh hùng
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam, có những con người không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng lại góp phần làm nên chiến thắng bằng những hi sinh thầm lặng mà vô cùng lớn lao. Nguyễn Thị Thứ chính là một biểu tượng tiêu biểu như thế – người mẹ đã dâng hiến gần như trọn vẹn cuộc đời mình cho Tổ quốc, để lại niềm xúc động sâu sắc và sự biết ơn vô hạn trong lòng bao thế hệ.
“Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ... Các anh không về... mình Mẹ lặng im”...., những ngày này, lời bài hát “Người mẹ của tôi” vang lên như chan chứa cõi lòng, ghi nhớ đến những bà Mẹ Việt Nam Anh hùng (VNAH), trong đó có Mẹ Thứ - biểu tượng vĩnh hằng của những người Mẹ Việt Nam Anh hùng. Mẹ Thứ, tên đầy đủ là Nguyễn Thị Thứ, đã không chỉ oằn mình chịu đựng mưa bom bão đạn của những năm tháng chiến tranh khốc liệt mà còn sống cùng nỗi đau mất con suốt những năm tháng còn lại của cuộc đời... Nhưng Mẹ vẫn sống, vẫn vững chãi giữa dòng đời như một biểu tượng vĩnh hằng của sức mạnh dân tộc Việt Nam.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại vùng quê nghèo thuộc tỉnh Quảng Nam – nơi giàu truyền thống yêu nước và kiên cường chống giặc ngoại xâm. Cuộc đời mẹ gắn liền với những năm tháng chiến tranh khốc liệt, khi đất nước chìm trong bom đạn và chia cắt. Nhưng cũng chính trong hoàn cảnh ấy, phẩm chất cao đẹp của một người mẹ Việt Nam đã tỏa sáng rực rỡ.
Điều khiến cả dân tộc cúi đầu tri ân mẹ chính là sự hi sinh quá đỗi lớn lao: mẹ có 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại đều lần lượt ra chiến trường và không trở về. Từng người thân yêu nhất của mẹ đã ngã xuống vì độc lập của Tổ quốc. Mỗi lần nhận tin báo tử là một lần trái tim người mẹ như bị xé nát, nhưng mẹ không gục ngã. Mẹ nén đau thương, biến mất mát thành sức mạnh, tiếp tục động viên những người còn lại lên đường chiến đấu.
Những năm tháng thanh xuân của Mẹ là cảnh liên tục chứng kiến chồng con vào chiến trường. Mẹ Thứ ở nhà tần tảo nuôi con và cháu khôn lớn. Suốt 30 năm, Mẹ cần mẫn cùng các con đào hầm trong vườn để nuôi giấu chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật ngay trong lòng địch. Bao đêm dài Mẹ thao thức canh chừng nhiều cuộc họp quan trọng của cán bộ, chiến sĩ ngay dưới những căn hầm bí mật trong khu vườn nhà. Mẹ luôn để ngọn đèn sáng bên bàn thờ làm ám hiệu an toàn cho cán bộ, du kích đi về hoạt động.
Không có nỗi đau nào lớn hơn nỗi đau mất con, vậy mà mẹ Nguyễn Thị Thứ đã phải chịu đựng nỗi đau ấy đến nhiều lần. Người ta thường nói: “Nước mắt chảy xuôi”, nhưng với mẹ, nước mắt dường như đã cạn. Sự hi sinh của mẹ không chỉ là sự mất mát về máu thịt, mà còn là sự dâng hiến trọn vẹn cả cuộc đời cho đất nước. Mẹ chính là hiện thân của câu nói thiêng liêng: “Tổ quốc gọi, mẹ sẵn sàng tiễn con đi.
Mẹ Thứ bên mâm có 9 chén cơm, 9 đôi đũa dành cho 9 người con đã hy sinh (Bức ảnh do Đại tá, nhà báo Trần Hồng chụp).
Hình ảnh mẹ không chỉ tồn tại trong ký ức, mà còn được khắc họa thành biểu tượng bất tử qua Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng tại Quảng Nam – công trình lấy nguyên mẫu từ chính mẹ Nguyễn Thị Thứ. Tượng đài ấy không chỉ tôn vinh riêng mẹ, mà còn là sự tri ân đối với hàng chục nghìn bà mẹ Việt Nam đã hi sinh con em mình cho Tổ quốc.
Bất cứ ai có dịp về vùng đất Quảng Nam, ghé thăm "địa chỉ đỏ" Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, được nghe, được kể nhiều câu chuyện về Mẹ Thứ đều nghẹn lòng chực trào nước mắt. Và cũng từng đến thăm nhà Mẹ Thứ để thấy hết sự đơn sơ, quá đỗi yên bình và đặc biệt là hình ảnh trên tường nhà: 12 bằng Tổ quốc ghi công và trên bàn thờ hương khói của 9 người con trai mẹ Thứ.
Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình, câu chuyện về mẹ Nguyễn Thị Thứ vẫn khiến bao thế hệ xúc động. Mẹ không chỉ là một con người cụ thể, mà đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, của đức hi sinh và sức mạnh tinh thần phi thường của người phụ nữ Việt Nam.
Cuộc đời của Nguyễn Thị Thứ là một bản hùng ca lặng lẽ mà sâu sắc. Không có những chiến công trên chiến trường, nhưng mẹ đã góp phần làm nên chiến thắng bằng chính những hi sinh thầm lặng của mình. Đó là sự vĩ đại không lời, là nỗi đau hóa thành niềm tự hào dân tộc.
Chúng ta – những thế hệ hôm nay – càng cần ghi nhớ và biết ơn sâu sắc công lao của mẹ. Sống xứng đáng, sống có trách nhiệm với đất nước, có lẽ chính là cách tốt nhất để tri ân những người mẹ anh hùng như mẹ Nguyễn Thị Thứ – người đã dành trọn cuộc đời mình cho Tổ quốc Việt Nam.


