Mẹ Thứ - biểu tượng vĩnh hằng của Mẹ Việt Nam anh hùng

Mẹ Thứ (quê Quảng Nam) 14 lần tiễn con cháu ra chiến trường thì 12 người

không về!

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm hỏi, tặng quà các Mẹ Việt Nam Anh hùng

Người dân đến tham quan hình ảnh, hiện vật về các Mẹ Việt Nam anh hùng

Mẹ Thứ là hình tượng tiêu biểu của Bà mẹ Việt Nam anh hùng với sự cống hiến, hy

sinh vô bờ bến; là biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam.

Chín lần nhận giấy báo tử của các con trai

Mẹ VNAH Nguyễn Thị Thứ (SN 1904, theo giấy căn cước chế độ cũ mẹ SN 1902)

tại xóm Rừng (thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, Quảng

Nam); mất ngày 10-12-2010 tại TP.Đà Nẵng, đại thọ 106 tuổi.

Quê nhà mẹ Thứ những ngày này nhộn nhịp kỷ niệm 45 năm ngày giải phóng hoàn

toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Nhà mẹ Thứ đơn sơ, yên bình. Nhiều người

đến dâng hương, tưởng nhớ mẹ và các anh hùng liệt sĩ. Trên tường nhà treo 12

bằng Tổ quốc ghi công và trên bàn thờ hương khói của 9 người con trai mẹ Thứ.

Mẹ Thứ bên mâm có chín cái bát, chín đôi đũa dành cho 9 người con của mẹ đã hy

sinh. Bức ảnh do Đại tá, nhà báo Trần Hồng chụp gây xúc động đối với bất cứ ai

nhìn thấy

Nhiều người dân xã Điện Thắng Trung vẫn nhớ từng chi tiết về gia đình mẹ Thứ. Vợ

chồng mẹ cùng con gái đầu bám trụ xóm làng, vừa sản xuất, vừa đào hầm nuôi giấu

cán bộ. Hằng đêm, mẹ để ngọn đèn sáng bên bàn thờ làm ám hiệu an toàn cho cán

bộ, du kích đi về hoạt động.

Khám phá thêm

Sách luật giao thông

Phụ kiện xe

Tăng trưởng kinh tế

Thiết bị giám sát an ninh

Đời sống xã hội

Chính trị Việt Nam

Vụ án nổi bật

Hướng dẫn Thành phố & Địa phương

Bảo hiểm du lịch quốc tế

Tin tức quốc tế

Vườn nhà mẹ rộng, có 5 căn hầm bí mật. Quanh vườn có nhiều cây xanh và cỏ,

nuôi nhiều bò để ngụy trang. Lúc an toàn, mẹ Thứ và các con mở hé cửa hầm để

mọi người dễ thở và khi có động thì lại giả vờ trông coi bò để chỉnh sửa, ngụy trang

lại miệng hầm. Hàng trăm cán bộ, bộ đội, du kích được gia đình mẹ Thứ chở che,

chăm sóc...

Nuôi con cháu trong cảnh lận đận, đói nghèo nhưng khi Tổ quốc cần, mẹ Thứ động

viên, tiễn các con ra chiến trường. Mẹ Thứ có 12 người con (11 trai và 1 gái) thì 9

con trai hy sinh. Con đầu và cũng là con gái duy nhất – bà Lê Thị Trị là thương binh,

cũng được trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng (VNAH) khi có chồng và 2

con gái là liệt sĩ. Như vậy gia đình mẹ Thứ có 12 liệt sĩ.

Hiếm có người mẹ nào trên thế giới này mang nhiều nỗi đau và sự hy sinh cho Tổ

quốc như mẹ Thứ. Trong chống Pháp và Mỹ, mẹ Thứ lần lượt nhận 9 giấy báo tử

của 9 con trai và nhận tin con rể cùng 2 cháu ngoại hy sinh.

Ngày 18-6-1948, anh Lê Tự Xuyến – chiến sĩ giao liên bị Pháp bắn tại đầu làng. Nửa

tháng sau, ngày 5-10-1948, con trai Lê Tự Hàn Anh hy sinh khi làm nhiệm vụ tải

thương. 10 ngày sau, con trai Lê Tự Hàn Em ngã xuống trong trận chống càn. Con

trai Lê Tự Lem tròn 20 tuổi hy sinh trong lúc chiến đấu ở huyện nhà vào tháng 4-

1954. Trong vòng 6 năm, mẹ Thứ mất 5 người con, đau thương dồn dập nhưng cứ

khi con trưởng thành, mẹ lại động viên, tiễn con ra chiến trường.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc thăm, dâng hương mẹ Thứ và các anh

hùng liệt sĩ trong gia đình mẹ vào năm 2017.

Tháng 9-1966, con trai Lê Tự Nự hy sinh. Năm 1972, anh Lê Tự Mười và anh Lê Tự

Trịnh hy sinh. Năm 1974, anh Lê Tự Thịnh – Ðại đội trưởng bộ đội ở huyện Duy

Xuyên hy sinh trong lần chỉ huy đơn vị đánh đồn giặc. Con trai cả Lê Tự Chuyển –

chiến sĩ biệt động Sài Gòn hy sinh vào 9 giờ ngày 30-4-1975 ngay trên cầu Rạch

Chiếc ở cửa ngõ vào Sài Gòn, chỉ trước vài giờ đất nước thống nhất.

Con rể của mẹ là Ngô Tường (chồng của mẹ VNAH Lê Thị Trị) tham cách mạng từ

thời chống Pháp, bị giặc Mỹ bắt năm 1956, bị tra tấn cho đến lúc tử vong, được

công nhận là liệt sĩ. Mẹ Thứ còn 2 cháu ngoại (con gái của mẹ Trị) là Ngô Thị Điểu

bị giặc Mỹ bắt tra hỏi, hy sinh tháng 8-1970 và Ngô Thị Cúc hy sinh trong lần công

tác vào vùng địch hậu năm 1973.

Năm 80 tuổi, mẹ Thứ mù đôi mắt, sống với con gái ở quê nhà sau đó chuyển ra Đà

Nẵng sống cùng con út Lê Tự Tân cho đến khi mất ở tuổi 106 vào ngày 10-12-2010.

Sự mất mát, hy sinh của gia đình mẹ Thứ không có bút mực nào diễn tả hết. Nhiều

cựu lãnh đạo, cán bộ vẫn còn kể câu chuyện, vào năm 1998 khi một đoàn khách

nước ngoài về thăm mẹ Thứ, một nhà báo, cựu chiến binh người Hàn Quốc đã hỏi

mẹ: “Thưa bà, với quan niệm người Á Đông, con cái là phúc lộc, là tài sản. Khi

người con thứ tư, thứ năm tử trận, tại sao bà vẫn tiếp tục động viên những người

con khác ra mặt trận”?

Chân dung Bà mẹ Việt Nam anh hùng lấy nguyên mẫu từ mẹ Thứ.

Mẹ Thứ điềm tĩnh trả lời: “Ở nước tôi, Cụ Hồ đã dạy là “Không có gì quý hơn độc lập

tự do” nên cứ là người Việt Nam, trong đó có các con, các cháu tôi đều sẵn sàng

chiến đấu, hy sinh để giành lấy độc lập, tự do. Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi

cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận để giành độc lập, tự do, bình yên mà hôm nay chúng

tôi đang hưởng”. Người cựu chiến binh Hàn Quốc sững người, rưng rưng nước mắt

rồi thấp người xuống, cầm tay xin lỗi mẹ…

Sừng sững tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng

Ngày 17-12-1994, Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký quyết định tặng và truy tặng danh

hiệu Bà mẹ VNAH đợt đầu tiên cho 19.879 bà mẹ, trong đó có mẹ Thứ. Trân trọng

với những gì các Bà mẹ VNAH đã cống hiến cho Tổ quốc, cho nhân dân, năm 2004,

Đảng và Nhà đồng ý xây dựng quần thể tượng đài Bà mẹ VNAH. Ngày 27-7-2009,

công trình được khởi công tại núi Cấm (thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, TP.Tam Kỳ,

Quảng Nam) rộng 150.000m2 (15ha); hoàn thành ngày 24-3-2015. Đây là tượng đài

Bà mẹ VNAH lớn nhất nước.

Đặc biệt, công trình lấy nguyên mẫu từ mẹ Nguyễn Thị Thứ. Với ý tưởng: Mẹ là suối

nguồn bao la vô tận, là linh hồn đất nước. Mẹ sinh ra từ mảnh đất anh hùng, rồi sinh

ra những người con anh hùng và sẽ lại hoá thân vào đất, vào non nước Việt Nam.

Mẹ sẽ sống mãi ngàn đời, vẫn tiếp thêm nguồn sức mạnh mẽ cho các thế hệ trẻ

trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Họa sĩ Đinh Gia Thắng đã thể hiện bức tượng mẹ Thứ (cao 18,5m, rộng 84,7m).

Bên trong tượng đài là Nhà tưởng niệm Mẹ VNAH, có bia ghi danh gần 50.000 Mẹ

VNAH cả nước; giới thiệu hình ảnh, cuộc đời và sự cống hiến của các Bà mẹ

VNAH…

Trong hồi tưởng của Bà mẹ VNAH Lê Thị Trị có đoạn viết: “Lúc Mẹ (tức mẹ Thứ -

PV) còn sống, mỗi khi tới kỳ giỗ chạp của các con hay ngày Tết Nguyên đán, ngày

Thương binh Liệt sỹ, Mẹ lọ dọ chống gậy đến bàn thờ thắp 9 ngọn nến, 9 nén

hương và xếp 9 cái bát, 9 đôi đũa bên mâm cơm để gọi các con về với Mẹ… Lại có

những đêm thiếp đi trong cơn mê, Mẹ như thấy các con về, Mẹ choàng tỉnh dậy,

nước mắt lưng tròng đến trước bàn thờ gọi tên từng người con yêu quý và thắp 9

nén hương để tưởng nhớ các con…”.

Đại tá Trần Hồng (SN 1947, ngụ TP.Hà Nội) được biết đến là nhà báo chuyên ghi lại

hình ảnh về cuộc sống của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và chụp ảnh chân dung Mẹ

VNAH là người đã chụp bức ảnh mẹ Thứ bên mâm cơm cúng các con.

Năm 2001, ông chụp bức ảnh mẹ Thứ ngồi trước mâm cơm với 9 bộ bát đũa bày ra

để tưởng nhớ các con và coi đó là sự sum vầy, rồi ông viết: “Bất chợt bữa đến nhà,

tôi thấy Mẹ đang ngồi như thế này. Bà bảo tôi rằng bà vẫn đợi nó về. 9 thằng chắc

chắn có một thằng về với tôi, chắc chắn thế”.

Bức ảnh Mẹ Thứ cùng 9 cái bát, 9 đôi đũa chờ các con về, bức ảnh gây xúc động

với bất cứ ai nhìn thấy. Ảnh: Vietnamnet.

Đại tá, nhạc sĩ Doãn Nho đã viết về chi tiết này thành bài hát “Người mẹ Quảng

Nam”: “Chín bát hương, chín khúc ruột tái tê/ Chín con ra đi không một đứa trở về/

Giọt lệ chảy dài như dòng sông quê mẹ/ Nỗi đau chất chồng cao tựa Trường Sơn…

Mẹ yêu thương, mẹ anh hùng, mẹ của con/ Cả nước tự hào, ôi người mẹ Quảng

Nam”...