MẸ THỨ – NGỌN LỬA KHÔNG TẮT TRONG LÒNG ĐẤT VIỆT
MẸ THỨ – NGỌN LỬA KHÔNG TẮT TRONG LÒNG ĐẤT VIỆT
MẸ THỨ – NGỌN LỬA KHÔNG TẮT TRONG LÒNG ĐẤT VIỆT
Ở miền Trung gió Lào khắc nghiệt, trên mảnh đất Quảng Nam nắng cháy và cát trắng, có một người mẹ đã đi qua hơn một thế kỷ đời người với những mất mát mà không một lời than vãn. Đó là Nguyễn Thị Thứ – người mẹ có nhiều con cháu hy sinh nhất trong các cuộc kháng chiến của dân tộc Việt Nam.
Bà sinh ra tại xóm Rừng, xã Điện Thắng Trung, vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Cuộc đời bà gắn liền với những biến động lớn của lịch sử. Có tài liệu ghi bà sinh năm 1902, có nơi ghi 1904 – nhưng dẫu là năm nào, điều không thể thay đổi là bà đã sống trọn một đời dài với nỗi đau và lòng kiên cường hiếm có.
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, người mẹ ấy đã lần lượt nhận về 9 giấy báo tử của các con trai. Không dừng lại ở đó, bà còn mất một con rể và hai cháu ngoại – tất cả đều là liệt sĩ. Những tờ giấy báo tử mỏng manh ấy đã chất chồng thành một nỗi đau không thể gọi tên, nhưng cũng chính từ đó, hình ảnh một người mẹ Việt Nam kiên trung được khắc sâu vào lịch sử.
Ngôi nhà nhỏ của bà không chỉ là nơi ở, mà còn là một “pháo đài thầm lặng”. Trong khu vườn ấy, bà cùng con gái đầu là Lê Thị Trị đã đào 5 hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, bộ đội và du kích. Trên miệng hầm, đàn bò vẫn thản nhiên gặm cỏ, che mắt quân thù. Khi yên ắng, bà hé cửa hầm cho người bên trong thở; khi nguy hiểm, bà lại giả vờ đi chăn bò để ngụy trang. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, người mẹ ấy không chỉ dũng cảm mà còn mưu trí đến phi thường.
Sự hy sinh không dừng lại ở một thế hệ. Con gái của bà – mẹ Lê Thị Trị – cũng trở thành Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Chồng bà Trị là Ngô Tưởng bị bắt, tra tấn đến chết nhưng không khai. Hai người con gái của bà Trị là Ngô Thị Cúc và Ngô Thị Điểu cũng lần lượt hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Một gia đình – hai thế hệ – gần như đã dâng hiến tất cả cho độc lập dân tộc.
Ngày 17 tháng 12 năm1994, mẹ Nguyễn Thị Thứ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Khi đến thăm bà, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã xúc động nắm tay bà và nói: "Mẹ đã tiếp thêm nghị lực cho chúng con vững bước. Mẹ là Mẹ Việt Nam". Một câu nói giản dị nhưng chứa đựng sự tôn vinh sâu sắc nhất.
Hình ảnh của bà đã trở thành nguyên mẫu để xây dựng Tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng – công trình mang tầm vóc quốc gia, nơi hội tụ và tri ân hàng chục nghìn người mẹ Việt Nam đã âm thầm hiến dâng con mình cho Tổ quốc. Tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, những hiện vật giản dị như chiếc nồi đồng của bà vẫn còn đó, kể lại câu chuyện về một hậu phương thầm lặng mà vĩ đại.
Rạng sáng ngày 10 tháng 12 năm 2010, bà ra đi ở tuổi 106, an nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ Điện Bàn. Sự ra đi của bà không chỉ là mất mát của gia đình, mà còn là nỗi tiếc thương của cả dân tộc. Tên bà sau đó được đặt cho một con đường tại Vĩnh Điện – như một cách để người đời sau luôn nhớ về người mẹ ấy.
Nhưng có lẽ, tượng đài lớn nhất không nằm ở đá hay bê tông, mà nằm trong ký ức của nhân dân. Bởi mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ là một con người, mà là biểu tượng – biểu tượng của tình mẫu tử vượt lên mọi đau thương, của lòng yêu nước không điều kiện, và của một dân tộc đã đi qua chiến tranh bằng sự hy sinh thầm lặng.
Câu chuyện về mẹ Thứ không khép lại cùng năm tháng. Nó vẫn còn đó, như một ngọn lửa âm ỉ, nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị của hòa bình hôm nay – được đánh đổi bằng máu, nước mắt và trái tim của những người mẹ Việt Nam.
Sưu tầm: THCS Kim Đồng
