MẸ THỨ VÀ KHÚC TRÁNG CA "ĐẤT NƯỚC" – NỖI ĐAU HÓA TƯỢNG ĐÀI

"Đất nước tôi! Ôi đất nước tôi! Bao năm rồi chìm trong khói lửa... Đất nước của những người con anh dũng, Đã ngã xuống cho đời sau nở hoa..." Mỗi khi giai điệu hào hùng mà nghẹn ngào của bài hát Đất Nước cất lên, trong tâm trí mỗi người con đất Việt lại hiện về hình ảnh của những năm tháng "thời hoa lửa" oanh liệt và bi tráng. Đó là khoảng thời gian mà sự sống và cái chết cách nhau chỉ trong một gang tấc, là lúc mà dân tộc ta phải đổi bằng máu xương, bằng những sự hy sinh tột cùng để gìn giữ từng tất đất thiêng liêng của Tổ quốc. Và khi nhắc đến những mất mát lớn lao nhất, đau đớn nhất mà vẫn ngời sáng tinh thần kiên trung của người phụ nữ Việt Nam, lịch sử nhân loại mãi mãi khắc ghi một cái tên: Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ – người mẹ ở vùng đất Điện Bàn, Quảng Nam, người đã hiến dâng trọn vẹn những gì quý giá nhất đời mình cho giang sơn gấm vóc. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Quảng Nam giàu truyền thống cách mạng nhưng cũng là "túi bom" chịu nhiều tàn phá của chiến tranh, cuộc đời của Mẹ Nguyễn Thị Thứ là chuỗi dài những năm tháng gồng gánh đau thương nhưng chưa từng khuất phục trước kẻ thù. Nhà mẹ nghèo khó, nhưng giàu lòng yêu nước. Khi tiếng gọi cứu nước vang lên, lần lượt từng người con máu thịt của mẹ – những chàng trai, cô gái ở tuổi mười tám, đôi mươi đầy ước mơ, hoài bão – đã gác lại tình riêng, bước vào lửa đạn chiến tranh. Lại một người con ra đi... Rồi người con thứ hai, thứ ba... Cho đến người con thứ chín. Chiến tranh tàn khốc cứ thế cướp đi những đứa con yêu quý của mẹ. Có những người con ngã xuống khi trận chiến vừa mới bắt đầu, có người hy sinh ở chiến trường xa xôi không tìm thấy hài cốt. Không chỉ mất đi 9 người con trai ruột thịt, mẹ còn phải chịu tang người chồng kính yêu, người con rể và cả 2 đứa cháu ngoại. Mỗi lần có tin báo tử về nhà, nước mắt mẹ Thứ lại cạn khô. Đau đớn nào bằng nỗi đau "người đầu bạc tiễn kẻ đầu xanh"? Nhưng giữa thời hoa lửa ấy, mẹ không cho phép mình gục ngã. Nhà mẹ biến thành cơ sở cách mạng tin cậy, là nơi nuôi giấu cán bộ, bộ đội, che chở cho những người chiến sĩ cách mạng vượt qua vòng vây hiểm ác của kẻ thù. Người ta kể rằng, hình ảnh mẹ Thứ thui thủi một mình trong ngôi nhà nhỏ ở thôn Thanh Quýt (xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn), tay nâng niu những tấm Bằng Tổ quốc ghi công nhiều đến mức đếm không xuể, đã làm rưng rưng biết bao thế hệ người Việt Nam. Mẹ đã khóc cho những đứa con của mình, nhưng rộng lớn hơn thế, nước mắt của mẹ đã hòa vào dòng sông Thu Bồn, hóa thành dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng mạch nguồn độc lập của dân tộc. "Hỡi Mẹ Việt Nam, mẹ mang bóng hình sông núi, Chín lần tiễn con đi, chín lần ru con ngủ giấc ngàn thu..." Nghe những câu hát trong ca khúc Đất Nước, ta như thấy bóng dáng của Mẹ Thứ hiện lên rõ nét hơn bao giờ hết. Bài hát không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của quê hương, mà còn là bản đúc kết thiêng liêng về sự hy sinh vô bờ bến của những người mẹ Việt Nam. Chín người con ra đi – con số ấy không chỉ là số đếm thống kê, mà là chín mảnh hồn thiêng liêng của mẹ đã gửi lại chiến trường. Mỗi lần tiễn con đi là một lần mẹ tự tay thắt lại vết thương lòng, nén nỗi đau riêng để hướng về cái chung của đất nước. Các con của mẹ đã ngã xuống, hóa thân vào dáng hình xứ sở: “Anh ngã xuống trên mỏm đồi biên giới / Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân”. Sự hy sinh của gia đình Mẹ Thứ chính là minh chứng hùng hồn nhất cho câu nói: "Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một", và để có được sự thống nhất, toàn vẹn ấy, những người mẹ như mẹ Thứ đã phải trả giá bằng toàn bộ hạnh phúc bình dị của đời mình. Năm 1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Hình ảnh của mẹ đã trở thành biểu tượng chung cho hàng vạn, hàng triệu người mẹ Việt Nam trên khắp mọi miền Tổ quốc – những người mẹ đã cống hiến những người con ưu tú nhất cho nền độc lập, tự do của dân tộc. Dù mẹ đã đi vào cõi vĩnh hằng, nhưng tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng (được xây dựng tại núi Cấm, tỉnh Quảng Nam – lấy nguyên mẫu từ hình ảnh của Mẹ Thứ) vẫn sừng sững giữa đất trời miền Trung. Bức tượng mẹ mở rộng vòng tay ôm trọn đàn con vào lòng, ánh mắt đong đầy yêu thương và kiêu hãnh, mãi mãi là minh chứng cho sức mạnh, lòng kiên trung và sự hy sinh vô bờ bến. Hòa chung nhịp đập của bài hát Đất Nước, thế hệ trẻ hôm nay khi ôn lại câu chuyện thời hoa lửa về Mẹ Thứ càng thấm thía hơn giá trị của hai từ "Hòa bình". Hòa bình này được đánh đổi bằng máu xương của bao thế hệ cha anh, và bằng nước mắt lặng thầm của những người mẹ như Mẹ Thứ. Sống trong hòa bình, chúng ta không được phép quên đi quá khứ hào hùng nhưng đầy đau thương ấy. Trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay là phải sống xứng đáng, nỗ lực học tập, lao động và cống hiến để xây dựng đất nước ngày càng văn minh, giàu đẹp, để những giọt nước mắt của các mẹ, các anh không bao giờ rơi vô ích. "Đất nước mình từ đây sáng ngời, Tên của Mẹ khắc vào hồn sông núi..." Câu chuyện thời hoa lửa về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ sẽ mãi mãi là một khúc tráng ca thiêng liêng, là trang sử vàng rực rỡ nhất về lòng yêu nước và sự hy sinh. Mẹ đã đi xa, nhưng ngọn lửa tình mẫu tử thiêng liêng hóa thành tình yêu Tổ quốc ấy vẫn sẽ mãi cháy sáng, truyền đời qua các thế hệ mai sau, nhắc nhở chúng ta về cội nguồn và lòng biết ơn vô hạn. Người viết Cao Thị Giang