Mẹ Trần Thị Viết: Bản Hùng Ca Bất Tử Giữa Dòng Chảy Ba Thế Kỷ
Xuất thân và cuộc đời tảo tần bên dòng sông cũ
Mẹ Trần Thị Viết sinh năm 1892 và rời xa nhân thế vào ngày 18 tháng 6 năm 2011, hưởng thọ 119 tuổi. Quê hương mẹ là làng Tuyên Bình, Kiến Tường (nay thuộc tỉnh Long An). Vùng Đồng Tháp Mười xưa kia, nơi mẹ gắn bó cả đời, vốn là vựa cá tôm trù phú của Nam Bộ, nhưng cũng là mảnh đất chịu nhiều thiên tai và biến động chiến tranh.
Cuộc đời mẹ là minh chứng cho sự cần cù, lam lũ. Dù không biết chữ, mẹ vẫn tự xoay xở buôn bán cá, học đan đệm, đan giỏ bằng cọng bàng, bơi xuồng vượt hàng chục cây số ra Mộc Hóa, Bình Châu để kiếm tiền nuôi dạy 10 người con (tám trai, hai gái). Hình ảnh người mẹ nhỏ bé, cao tầm 1,55 mét và chỉ nặng 37 ki-lô-gram, đêm đêm cặm cụi làm việc đến tận canh hai đã khắc sâu vào ký ức của những người dân nơi đây.
Trái tim vĩ đại giữa tâm bão chiến tranh
Chiến tranh đi qua, để lại cho mẹ những vết sẹo không bao giờ lành. Mẹ tiễn lần lượt 7 người con trai lên đường tham gia cách mạng. Năm 1953, mẹ nhận hung tin người con đầu lòng, anh Nguyễn Văn Liễng, hy sinh khi mới 37 tuổi. Từ đó, nỗi đau nối tiếp nỗi đau: năm 1960, liệt sĩ Nguyễn Văn Tao hy sinh; năm 1961, chồng mẹ qua đời do vết thương cũ tái phát; năm 1962 và 1963, lần lượt các anh Nguyễn Văn Kiến và Nguyễn Văn Trị hy sinh.
Đỉnh điểm đau thương là vào năm 1968, khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân diễn ra, mẹ mất thêm con trai út Nguyễn Văn Dẫu tại Mỹ Tho, và ngày 23 tháng 3 cùng năm, mẹ nhận tin dữ “kép” khi hai con trai Nguyễn Văn Anh và Nguyễn Văn An cùng hy sinh trong một trận chống càn trên chính mảnh đất quê hương. Đáng xót xa hơn, có hai người con đến nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt, nỗi khắc khoải đó đã theo mẹ suốt những năm tháng cuối đời. Mẹ đã đón nhận những hung tin ấy không phải bằng nước mắt, mà bằng trái tim vĩ đại của một người mẹ sẵn sàng hiến dâng tất cả cho Tổ quốc.
Người giữ lửa và người mẹ chồng nhân hậu
Ít ai biết rằng, đằng sau vẻ ngoài khắc khổ, mẹ còn là một cơ sở cách mạng quả cảm. Khi bị quân địch nghi ngờ vì thói quen treo đèn lồng trước cửa, mẹ đã bình tĩnh đối đáp rằng mình treo đèn chờ cháu, nhưng thực chất đó là tín hiệu để các chiến sĩ Việt Minh vào làng.
Mẹ cũng là người mẹ chồng đầy tình thương và nhân nghĩa. Khi chị Phan Thị Thép mồ côi cha mẹ, mẹ đã hỏi cưới chị cho con trai Nguyễn Văn Trị và nhận nuôi luôn em gái của con dâu. Sau khi anh Trị hy sinh, thấu hiểu nỗi đau của con dâu, mẹ đã đứng ra tác hợp cho chị Thép với anh Nguyễn Văn An – con trai thứ chín của mẹ – để chị có chỗ dựa, và sau này, khi anh An hy sinh năm 1973, mẹ lại đón con dâu và 5 đứa cháu nội về chung sống.
Di sản để lại cho đời
Trước khi qua đời, mẹ được công nhận là người phụ nữ cao tuổi nhất Việt Nam năm 2010 và đã được lập hồ sơ gửi lên tổ chức Guinness thế giới. Dù không thể đợi thêm một năm để nhận kỷ lục Guinness thế giới, gia tài mẹ để lại là gần 500 con cháu sinh sống khắp Long An và An Giang.
Cuộc đời mẹ Viết chính là bài ca về sự hy sinh vô điều kiện. Dù trái tim ấy đã ngừng đập, nhưng hình ảnh một người mẹ, người bà đầy ngưỡng mộ sẽ mãi mãi là ngọn lửa ấm áp, truyền cảm hứng cho các thế hệ mai sau về lòng yêu nước và giá trị của sự hòa bình.
