Mẹ Việt Nam anh hùng (8)

Sau khi học hết lớp nhì , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai chuyển sang học lớp nhất trường Cao Xuân Dục , được học với thầy giáo Trần Phú ( tổng bí thư đầu tiên của Đảng cộng sản Đông Dương ). Chứng kiến cảnh lầm than của quê hương và được chính thầy Trần Phú giác ngộ ,năm 16 tuổi đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai đã dấn thân vào con đường cách mạng.

Năm 1927 , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai tham gia Đảng Tân Việt . Trong thời gian này , bà tích cực tham gia các phong trào đấu tranh tại quê hương , vận động phụ nữ tham gia bãi khóa , biểu tình ân xá cho cụ Phan Bội Châu , truy điệu cụ Phan Chu Trinh . Bà đã chịu ảnh hưởng nhiều về đường lối và phương thức hoạt động của tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do đồng chí Nguyễn Ái Quốc sáng lập.

Đầu năm 1929 , được sự đồng ý của tổ chức , bà bí mật thoát li gia đình đi hoạt động cách mạng . Sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời , được kết nạp vào Đảng , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai nhanh chóng trở thành một cán bộ cốt cán trong phOng trào cách mạng .

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai luôn năng động tích cực sáng tạo trong hoạt động thực tiễn của phong trào công nhân ở Vinh và công tác tuyên truyền , vận động phụ nữ ở khu vực Trường Thi , Bến Thủy . Năm 1928 , phụ nữ đoàn phát triển thêm được 50 người . Đặc biệt , số chị em phụ nữ tham gia các tổ chức quần chúng : Công hội đỏ , Nông hội đỏ ngày càng đông góp phần thúc đẩy quá trình hợp nhất các tổ chức đảng .

Cuối năm 1930 , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai được tổ chức cử sang Hương Cảng ( Trung Quốc ) công tác ở Văn phòng Đông phương Bộ của Quốc tế cộng sản . Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giáo dục về lý luận chính trị .Nhờ vậy đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai tiến bộ rất nhanh . Sau đó được giao nhiệm vụ liên lạc với các tổ chức cách mạng Việt Nam ở trong nước .

Năm 1931- 1934 , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai bị mật thám Anh ở Hương Cảng bắt giam rồi chuyển giao cho chính quyền Quảng Châu cầm tù . Dù bị tra tấn tàn bạo nhưng bà trước sau vẫn kiên trung với cách mạng .Sau đó ,nhờ sự vận động của Quốc tế cộng sản bà được trả tự do .

Ra tù , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai được cử đến Thượng Hải công tác ở Ban lãnh đạo Đảng ở nước ngoài và được đi học tại đại học Đông Dương .

Cuối năm 1934 , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai cùng đồng chí Lê Hồng Phong , đồng chí Hoàng Văn Non là đại biểu chính thức được cử đi dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7 tại Moskva . Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai lấy bí danh Phan Lan . Lần đầu tiên trên diễn đàn , người phụ nữ 24 tuổi dõng dạc đọc tham luận về vai trò phụ nữ Đông Dương . Sau Đại hội , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai tiếp tục học tại Trường đại học Phương Đông .Những tháng năm này bà đã yêu và kết hôn với đồng chí Lê Hồng Phong – một chiến sĩ cách mạng .

Đầu năm 1936 , đồng chí Lê Hồng Phong được phái về nước hoạt động , còn đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai tiếp tục học tiếp một năm nữa . Sau khi tốt nghiệp ,bà nhận nhiệm vũ về hoạt động tại Thượng Hải và được tổ chức phân công tác tại Sài Gòn (1937) . Về nước đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai được bầu vào Xứ ủy Nam Kỳ phụ trách bí thư Thành ủy Sài Gòn Chợ Lớn . Trong khi đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai đang hoạt động sôi nổi thì nhận tin chồng bị bắt . Mặc dù thương chồng nhưng để đảm bảo bí mật đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai không thể vào thăm chồng được mà chỉ nhờ người đem quà vào . Lúc này bà đang mang thai .

Mùa xuân năm 1939 , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai sinh con gái đầu lòng đặt tên là Hồng Minh , chỉ kịp ở với con một tháng , bà gửi con lại cho cơ sở cách mạng nuôi rồi lại tiếp tục đi hoạt động .

Ngày 9/1/1939 , chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra , Xứ ủy Nam Kỳ nhận định tình hình và chủ trương khởi nghĩa . Mật thám Pháp phát hiện , ra sức khủng bố . Hầu hết các cán bộ chủ chốt Đảng tại Nam Kỳ đều sa vào tay giặc .

Ngày 30/7/1940 , sau khi dự phiên họp Xứ ủy bàn về chủ trương khởi nghĩa , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai bị giặc Pháp bắt . Chúng đưa bà về Khám lớn Sài Gòn và tra tấn hết sức dã man . Trong tù đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai vẫn tiếp tục vận động chị em phụ nữ đấu tranh . Sau những trận đòn tra tấn , bà dùng máu viết lên tường xà lim những câu thơ nêu cao phẩm chất , khí tiết người chiến sĩ cộng sản :

Đừng nhận mà cũng đừng khai

Khai nhận đều giúp cho quân thù

Hay

Đã chen vai chung gánh việc đời

Phong trần đâu nữa để xem chơi

Hình ngục chính cho mình lưu dưỡng

Tù ngục là nơi nghỉ thảnh thơi

Dù đánh , dù treo , càng kiên quyết

Dù kìm , dù kẹp , chẳng sai lời

Hi sinh phấn đấu vì nhiệm vụ

Triệt để thực hành chết mới thôi

Khi giặc Pháp biết bà là vợ đồng chí Lê Hồng Phong , chúng đưa ông về giam chung nhưng cả hai chiến sĩ cách mạng vãn nén tình cảm riêng tư để đối phó âm mưu của kẻ thù . Có lần chúng đưa đồng chí Lê Hồng Phong vào cho bà nhận mặt nhưng bà đã trả lời : “ Tôi không biết người này “

Lục soát khi chuyển đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai thì phát hiện trong quần áo của chị có 2 tài liệu viết tay . Bản thứ nhất là lời kêu gọi binh sĩ , thợ thuyền , nông dân Đông Dương hãy đoàn kết lại để phát động cách mạng và đấu tranh để được giải phóng với sự ủng hộ của Liên Xô . Bản thứ hai là một bức thư ký tên của một tù nhân chính trị gửi các đồng chí .

Ngày 23/11/1940 , khởi nghĩa Nam kỳ bùng nổ . Thực dan pháp đưa đồng chí ra tòa án thực dân xét xử . Trải qua 4 phiên tòa , chính quyền thực dân Pháp kết án đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai 7 lần , trong đó có hai án tử hình xử với tội danh chúng gán cho là xúi giục dân chúng làm rối loạn quốc gia và mưu toan lật đổ chính phủ .Tại tòa án thực dân , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai mạnh mẽ bác bỏ mọi luận điệu sai trái , nhưng bất công , phi lý của tòa án thực dân bằng những lời lẽ đanh thép .

Sáng 28/8/1941 , bà cùng một số đồng chí khác bị giác đem xử bắn ở Hóc Môn . Trước lúc hi sinh , đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai còn kịp làm ba việc : tranh thủ thời gian cuối cùng bí mật viết vào mảnh giấy nhỏ cuộn tròn trong điếu thuốc gửi tới người đồng chí- người bạn đời Lê Hồng Phong đang bị đày ở Côn Đảo , gửi lời cảm ơn đến những người đồng chí đang nuôi nấng Hồng Minh , tước vải quần áo nhà tù đan một chiếc áo gối gửi về tặng mẹ .

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai ngã xuống khi mới 31 tuổi .