MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG 99 TUỔI “VIỆT ƠI, VỀ VỚI MẸ!”

57 năm qua, Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Đỏ vẫn chưa biết nơi người con liệt sỹ yên nghỉ. Đợt thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sỹ mở thêm cơ hội để mẹ cũng như nhiều gia đình khác tìm lại người thân.

Hơn nửa thế kỷ sau ngày người con trai đầu hy sinh, Mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Đỏ (99 tuổi, trú tại xã Đức Minh, Hà Tĩnh) vẫn đau đáu niềm mong mỏi là biết nơi con yên nghỉ. Đợt thu nhận mẫu sinh phẩm để giám định ADN thân nhân liệt sỹ chưa xác định danh tính đang triển khai rốt ráo đã thắp lên trong người mẹ gần trăm tuổi niềm hy vọng mới.

"Thấy các con đến, mẹ mừng, phấn khởi lắm", mẹ Đỏ xúc động nói khi cán bộ Công an xã Đức Minh đến tận nhà tuyên truyền, thông báo kế hoạch thu nhận mẫu ADN vào đầu tháng 7.

Ở tuổi đại thọ, mẹ Đỏ vẫn minh mẫn, dáng đi thẳng lưng. Hiện, mẹ được người con gái út Trần Thị Dung (53 tuổi) sống cùng để tiện chăm sóc.

Bà Dung cho biết sau khi lập gia đình, bà ở cách nhà mẹ khoảng 30km. Nhiều năm nay, khi chồng đi làm ăn xa, 2 con đã trưởng thành, lập gia đình và có cuộc sống riêng, bà quyết định quay về mái nhà xưa ở cùng mẹ. "Mẹ tôi vẫn còn khỏe, chủ động được nhiều việc trong sinh hoạt hàng ngày. Tôi về ở với mẹ để tiện chăm sóc và sớm hôm phụng dưỡng mẹ lúc tuổi già", bà Dung chia sẻ.

Hai mẹ con sống trong căn nhà cấp bốn bên bờ sông La, tại thôn Trường Xuân, xã Trường Sơn, huyện Đức Thọ cũ, nay thuộc xã Đức Minh. Chính trong ngôi nhà ấy, vợ chồng mẹ Đỏ từng nuôi lớn 12 người con. Thời trẻ, mẹ gánh hàng ra chợ mưu sinh, nấu kẹo cu đơ bán để nuôi các con khôn lớn.

Thế rồi, chiến tranh và biến cố đã cướp đi 3 người con của mẹ. Mẹ gạt nước mắt nhận giấy báo tử của anh Trần Quốc Việt (SN 1949) và Trần Thanh Nghị (SN 1957). Nỗi đau như cộng dồn khi một người con gái khác của mẹ mất vì bom đạn năm16 tuổi.

Liệt sỹ Trần Quốc Việt là con trai cả. Vừa tròn 18 tuổi, anh tình nguyện lên đường, tham gia kháng chiến chống Mỹ. Trong ký ức của mẹ, đó là chàng trai cao lớn, khôi ngô. "Nó đẹp trai nhất nhà", mẹ nhắc lại, ánh mắt đầy tự hào.

2 năm sau ngày nhập ngũ, gia đình nhận giấy báo tử, liệt sỹ Trần Quốc Việt hy sinh ngày 25/11/1969. Chàng lính trẻ ngày đó mãi mãi nằm lại chiến trường miền Nam. 57 năm qua, người thân nhiều lần dò hỏi, tìm kiếm khắp nơi nhưng vẫn chưa tìm được phần mộ của liệt sỹ Việt.

Người con trai thứ 5 của mẹ Đỏ là liệt sỹ Trần Thanh Nghị hy sinh năm 1991, gia đình đã đưa được hài cốt anh về quê an táng.

Bà Dung cho biết tìm được phần mộ của anh Việt là tâm nguyện lớn nhất của mẹ Đỏ ở tuổi xế chiều. "Những ngày cuối tháng 6, khi biết nhà nước triển khai thu thập mẫu sinh phẩm đề giám định ADN phục vụ việc xác định danh tính liệt sỹ, đêm nào mẹ tôi cũng nôn nao rồi bật khóc. Mẹ cứ gọi: "Việt ơi, về với mẹ!", bà Dung nghẹn ngào kể.

Trong câu chuyện, mẹ Đỏ nhiều lần đưa mắt nhìn lên bàn thờ, nơi đặt di ảnh 2 người con liệt sỹ do một nhóm thiện nguyện giúp phục dựng, trao tặng dịp Tết Bính Ngọ 2026.

Mỗi lần nhắc về liệt sỹ Trần Quốc Việt, đôi mắt Mẹ Việt Nam anh hùng lại đỏ hoe. "Nhắc đến từng mô (đâu), thương hắn (anh Việt) từng nớ", Mẹ nghẹn giọng nói.

Ở tuổi 99, mẹ Đỏ có 50 người cháu và 53 người chắt. Mỗi dịp lễ, Tết khi con cháu trở về quây quần, mẹ vui lắm nhưng vẫn luôn có một khoảng trống chưa thể lấp đầy. Đó là mong ước được một lần biết nơi người con cả yên nghỉ, để có thể đón con trở về.