MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG, ANH HÙNG LLVTND NGUYỄN THỊ LỢI (1918 – 1951) — HUYỀN THOẠI GIAO LIÊN CẢM TỬ VÀ KHÍ TIẾT SÁNG NGỜI TRÊN DÒNG SÔNG LỚN
Những buổi chiều miền Trung lộng gió biển, khi ánh hoàng hôn buông xuống phủ mờ trên những cửa sông và bãi cát dài, lòng tôi lại bồi hồi hướng về những trang sử bi tráng của lực lượng tình báo, giao liên trong kháng chiến chống Pháp. Giữa vô vàn tấm gương sáng ngời hy sinh quên mình vì độc lập tự do, có một cuộc đời đã hóa thân thành huyền thoại bất tử — Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Thị Lợi (1918 – 1951), người con ưu tú của quê hương Quảng Trạch, Quảng Bình.
Hồi đó, bước vào những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chiến trường Khu 4 và tuyến vận tải giao liên qua các sông lớn đóng vai trò quyết định sống còn đối với các chiến dịch quân sự. Quân địch điên cuồng kiểm soát ngặt nghèo các bến phà, tuyến sông bằng hệ thống giang đỉnh và tàu chiến vũ trang hòng cắt đứt hoàn toàn đường dây liên lạc của ta.
Ở cái tuổi thanh xuân tràn đầy nhiệt huyết cách mạng, đồng chí Nguyễn Thị Lợi tình nguyện tham gia lực lượng giao liên và tình báo quân sự, mang theo bầu nhiệt huyết căng tràn và ý chí sắt đá vượt qua mọi hiểm nguy để đảm bảo những mạch máu giao thông luôn thông suốt.
Bằng sự mưu trí, dũng cảm và lòng kính yêu cách mạng vô hạn, chị Nguyễn Thị Lợi luôn trực tiếp bám trụ tại các tuyến giao liên trọng điểm — nơi bị giặc oanh tạc và kiểm soát gắt gao nhất bằng cả đường thủy lẫn đường không ngày đêm không dứt.
Có một giai đoạn vào năm 1951, nhận nhiệm vụ đặc biệt táo bạo và nguy hiểm là vận chuyển một khối lượng vũ khí, tài liệu tối mật qua sông Gianh để đưa ra tiền tuyến, đồng chí Nguyễn Thị Lợi cùng đồng đội đã không một chút do dự nhận lệnh dù biết trước hiểm cận kề.
Trong chuyến hành trình cảm tử ấy, khi thuyền vừa ra giữa dòng sông thì bị một đồn giặc phát hiện và vây ráp khốc liệt. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, để bảo vệ trọn vẹn số vũ khí, tài liệu mật không rơi vào tay giặc và không để đồng đội bị bắt, chị Lợi đã đưa ra quyết định vô cùng dũng cảm.
Chị bình tĩnh hướng dẫn đồng đội tìm đường rút lui an toàn, rồi một mình hiên ngang đối mặt với quân thù, dũng cảm kích hoạt khối thuốc nổ mang theo, cùng vĩnh viễn nằm lại với dòng sông quê hương khi tuổi đời mới tròn 33, để lại trọn vẹn khí tiết sáng ngời của người chiến sĩ cách mạng.
Năm 1997, ghi nhận chiến công đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh oanh liệt ấy, liệt sĩ Nguyễn Thị Lợi vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (sau đó cũng được truy phong Bà mẹ Việt Nam Anh hùng).
Khép lại những năm tháng hoa lửa, hình ảnh Nguyễn Thị Lợi — người nữ giao liên cảm tử hóa thân vào lòng sông — mãi mãi là ngọn lửa thiêng liêng sưởi ấm tâm hồn, thắp sáng lòng tự hào và khí phách anh hùng cho các thế hệ mai sau.
