Mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Rành (1900–1979)
Mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Rành (1900–1979)
Mẹ Việt Nam Anh hùng – Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Rành (1900–1979)
Người mẹ đất thép Củ Chi – biểu tượng bất khuất của lòng trung kiên và đức hy sinh
Giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt, có một người mẹ lặng lẽ gánh trên
vai những nhiệm vụ đặc biệt: nuôi giấu cán bộ, che chở bộ đội, nuôi dưỡng niềm tin vào
ngày đất nước toàn thắng. Đó là Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành, người phụ
nữ chân chất nhưng kiên cường, là “hậu phương vững chắc giữa chiến trường”.
Mẹ Nguyễn Thị Rành, sinh năm 1900, quê tại ấp Trại Đèn, xã Phước Hiệp, huyện
Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh, là một trong những hình tượng cao đẹp nhất của người
phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ. Mẹ từng là Hội trưởng Hội Mẹ
Chiến sĩ và Chính trị viên Xã đội Phước Hiệp, giữ vai trò quan trọng trong lực lượng
cách mạng tại vùng “đất thép” Củ Chi.
1. Tuổi thơ gian khó và con đường đến với cách mạng
Mẹ sinh ra trong một gia đình nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước ở xóm
Đìa, bên bờ sông Sài Gòn. Cha mẹ đều tham gia hoạt động cách mạng. Sau khi cha rồi
mẹ mất, mẹ rơi vào cảnh bơ vơ. Xuất thân từ gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của mẹ
gắn với ruộng đồng và cuộc sống vất vả. Nhưng chính sự lam lũ ấy đã hun đúc trong mẹ
một ý chí mạnh mẽ và một tấm lòng nhân hậu, sẵn sàng che chở những người hoạt động
cách mạng từ rất sớm.
Ở tuổi 14, mẹ bị tên Lý Hạnh ở xóm Giữa ép về nhà hắn làm mướn để trừ “nợ”
của cha mẹ. Dù sống trong cảnh bị áp bức, mẹ đã sớm nuôi dưỡng lòng căm thù giặc và
tinh thần đấu tranh.
2. Người vợ hiền, người mẹ đảm đang, giàu lòng nhân nghĩa
Mẹ kết hôn với thầy giáo Nguyễn Văn Cầm ở ấp Bàu Công, xã Tân Mỹ, huyện
Đức Hòa, tỉnh Long An. Mẹ được mọi người yêu quý bởi tính nết hiền hòa, tảo tần – bà
con thường khen “Vợ thầy Cầm đẹp nết, đẹp người”.
Thầy Cầm là người dạy học tận tụy, sau nghỉ dạy vào năm 1941 để thuận tiện cho
hoạt động cách mạng. Ông mất năm 1970 do tuổi cao bệnh nặng.
3. “Cánh tay phải” của cách mạng ở vùng địch kiểm soát
Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Trảng Bàng là điểm nóng bị địch kiểm soát gắt
gao. Nhưng chính trong vùng nguy hiểm đó, nhà mẹ Rành lại là “địa chỉ đỏ” của nhiều
cán bộ hoạt động bí mật.
Nhiều người kể lại: “Mẹ không chỉ nuôi, giấu, mà còn dùng trí thông minh để
đánh lạc hướng địch. Có lần lính Mỹ lục soát nhà, mẹ thản nhiên tiếp chuyện, còn cho
chúng trái dừa để mua thời gian cho cán bộ kịp chạy ra cửa sau.”
4. Bốn thế hệ đánh giặc – sự hy sinh vĩ đại của cả gia đình
Gia đình mẹ Rành được xem là biểu tượng của sự hy sinh. Qua hai cuộc kháng chiến,
mẹ có 8 người con trai hy sinh, cùng 2 cháu nội và ngoại hy sinh, gồm:
Nguyễn Văn Dúng (1920–1947) – Xã đội trưởng Phước Hiệp
Nguyễn Văn Sóc (1926–1954) – Tiểu đội trưởng đặc công
Nguyễn Văn Vé (1932–1959)
Nguyễn Văn Hè (1935–1967)
Nguyễn Văn Huội (1938–1968)
Nguyễn Văn Sướng (1939–1968)
Nguyễn Văn Nâng (1940–1967)
Nguyễn Văn Luông (1942–1969)
Cháu nội: Nguyễn Văn Rưng (1939–1967) – Tiểu đội phó
Cháu ngoại: Huỳnh Văn Cường (1948–1970)
Sự mất mát lớn lao này đã khắc họa sự kiên trung tuyệt đối của mẹ đối với Tổ quốc.
5. Người mẹ kiên trung trên vùng đất thép Củ Chi
Trong suốt những năm chiến tranh chống Mỹ, mẹ Rành là chỗ dựa tinh thần của cán
bộ và chiến sĩ xã Phước Hiệp:
Mẹ quyết không vào ấp chiến lược của địch: “Một tấc không đi, một ly không
rời.”
Mẹ nuôi dưỡng, che chở cán bộ cách mạng, du kích địa phương.
Mẹ trực tiếp tham gia tổ chức lực lượng, động viên con cháu đánh giặc.
Mẹ là người có công lớn trong việc đào và gìn giữ hệ thống địa đạo Củ Chi nổi
tiếng.
Bị địch bắt nhiều lần, chúng khi dụ dỗ, khi tra tấn dã man nhằm ép mẹ kêu gọi con
cháu đầu hàng. Nhưng mẹ vẫn bất khuất: “Một lòng một dạ trung thành với dân, với
nước.”
6. Vinh danh người mẹ anh hùng
Ngày 6/1/1978, mẹ được tuyên dương danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang
nhân dân Việt Nam”.
Năm 1994, Nhà nước truy tặng mẹ danh hiệu “Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng”.
Trong bản tuyên dương ghi rõ:
“Đồng chí Nguyễn Thị Rành, xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí
Minh, đã lập nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, góp
phần đưa sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn.”
7. Giá trị truyền lửa cho thanh niên hôm nay
Câu chuyện của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Rành là biểu tượng đẹp đẽ của:
Lòng yêu nước nồng nàn
Đức hy sinh cao cả
Sự kiên cường của người phụ nữ Việt Nam
Niềm tin bền bỉ vào thắng lợi cuối cùng của dân tộc
Đối với thế hệ trẻ Tây Ninh, hình ảnh mẹ Rành là tấm gương về tinh thần cống hiến,
sống nghĩa tình, biết ơn và trách nhiệm với cộng đồng.
Trong bối cảnh hòa bình hôm nay, “tinh thần mẹ Rành” vẫn còn nguyên giá trị:
Sống tử tế – cống hiến – không ngại gian khó vì những điều tốt đẹp cho quê hương.
8. Lời kết – Hình ảnh người mẹ đi cùng năm tháng
Thời hoa lửa đã lùi vào ký ức, nhưng câu chuyện của người mẹ bình dị ấy vẫn
sống mãi. Mẹ Rành không chỉ là nhân vật của lịch sử, mà là biểu tượng của tình yêu nước
thầm lặng, là “ngọn lửa hồng” soi sáng hành trình của biết bao thế hệ thanh niên.
Mẹ mất rồi, nhưng hơi ấm từ gian bếp nhỏ của mẹ – nơi từng nuôi giấu biết
bao chiến sĩ – vẫn còn lan tỏa trong lòng hậu thế.



