Trong bản hùng ca bất diệt của dân tộc Việt Nam, những giai điệu bi tráng và hào hùng nhất được viết nên bởi sự hy sinh thầm lặng của hàng triệu người mẹ, người vợ nơi hậu phương. Mẹ Cao Thị Ten (sinh năm 1923, mất năm 1995), quê quán xã Lộc Hòa, nay là xã Phú Quới, là một trong những người mẹ anh hùng như thế. Cuộc đời Mẹ là một câu chuyện cảm động về lòng yêu nước, đức hy sinh và nghị lực phi thường, khi Mẹ đã dâng hiến cho Tổ quốc hai người thân yêu nhất: người chồng và người con – hai liệt sĩ. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Lộc Hòa giàu truyền thống cách mạng, ngay từ thời trẻ, Mẹ Cao Thị Ten đã sớm thấm nhuần tinh thần yêu nước. Khi lập gia đình với một người chồng là chiến sĩ cách mạng, Mẹ không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn trở thành một cộng sự đắc lực. Tổ ấm nhỏ của Mẹ là nơi nuôi dưỡng tinh thần cách mạng, che chở cán bộ và là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới hoạt động của địa phương. Mẹ cùng chồng chung một lý tưởng: đánh đuổi giặc ngoại xâm, giành lại độc lập, tự do cho quê hương. Thế nhưng, khói lửa chiến tranh đã lần lượt cướp đi của Mẹ những người thân yêu. Người chồng – trụ cột tinh thần, người đồng chí thân thiết – đã anh dũng hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ. Nỗi đau mất chồng chưa kịp nguôi ngoai, Mẹ lại một mình nuôi dạy đứa con trai duy nhất trong hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn của thời chiến. Mẹ dồn tất cả tình yêu thương và niềm hy vọng vào con, nhưng cũng không quên giáo dục con về lòng yêu nước và trách nhiệm với non sông. Và rồi, khi Tổ quốc cần, với một trái tim đau đớn nhưng kiên quyết, Mẹ lại tiễn đứa con trai ấy lên đường nhập ngũ, nối bước cha. Số phận một lần nữa thử thách lòng can đảm của Mẹ: người con trai yêu quý cũng đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường, trở thành liệt sĩ.
Hai lần mất mát, hai lần trái tim người mẹ, người vợ như vỡ tan. Nỗi đau "một nắng hai sương" ấy tưởng chừng có thể làm quỵ ngã bất kỳ ai. Nhưng từ trong đau thương tột cùng, Mẹ Cao Thị Ten đã thể hiện một nghị lực sống phi thường. Mẹ không gục ngã. Mẹ biến nỗi đau riêng thành sức mạnh để tiếp tục sống, lao động và cống hiến. Hình ảnh Mẹ với dáng người nhỏ bé nhưng ý chí sắt đá trở thành biểu tượng của sự kiên cường. Mẹ tích cực tham gia các hoạt động của địa phương, trở thành chỗ dựa tinh thần cho các gia đình có con em hy sinh, động viên thế hệ trẻ và chăm lo cho những người còn sống, góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh và xây dựng cuộc sống mới. Sự cống hiến và hy sinh to lớn của Mẹ đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận bằng việc truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”. Đó là sự tri ân sâu sắc nhất đối với một cuộc đời đã dâng hiến trọn vẹn cho đất nước. Mẹ qua đời năm 1995, để lại niềm tiếc thương vô hạn và một tấm gương sáng ngời cho các thế hệ noi theo. Mẹ Cao Thị Ten là hiện thân sống động của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Mẹ không chỉ là người chịu đựng nỗi đau, mà đã chủ động góp phần vào sự nghiệp chung bằng chính sự hy sinh vĩ đại của gia đình mình. Sự ra đi của chồng và con Mẹ, cùng với sự chịu đựng, kiên cường của Mẹ, là một phần không thể thiếu trong trang sử vàng chói lọi của dân tộc. Ngày nay, quê hương Phú Quới (trước là Lộc Hòa) đang đổi mới từng ngày. Các thế hệ con cháu luôn tự hào và ghi nhớ công ơn của Mẹ Cao Thị Ten. Tấm gương của Mẹ mãi mãi là ngọn đuốc soi đường, nhắc nhở mỗi chúng ta về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và nghị lực vượt qua nghịch cảnh. Noi gương Mẹ, thế hệ trẻ nguyện ra sức học tập, lao động, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, bảo vệ vững chắc nền độc lập, tự do mà Mẹ và bao thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng xương máu. Mẹ Cao Thị Ten – Người mẹ anh hùng của đất Phú Quới – sẽ sống mãi trong ký ức và lòng biết ơn của dân tộc.
