MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG ĐÀO THỊ NHẪN - TRÁI TIM SON SẮT GIỮA ĐẠI NGÀN CẨM MỸ
Mẹ Việt Nam Anh hùng Đào Thị Nhẫn (sinh năm 1928 tại Cẩm Mỹ, Xuân Lộc – nay thuộc xã Xuân Mỹ, huyện Cẩm Mỹ; mất ngày 27/8/2007) là bản trường ca xúc động về lòng kiên trung và nỗi mong mỏi quặn thắt của người Mẹ Chơro giữa đại ngàn miền Đông.

Mẹ tên thật là Thị Thường (Thường em trong cặp song sinh). Năm 1944, Mẹ “bắt chồng” là ông Võ Văn Khối (người Kinh quê Biên Hòa). Trải qua năm lần sinh nở đầy gian truân, Mẹ chỉ nuôi được duy nhất người con trai là anh Võ Văn Bình. Năm 1964, vừa tròn 16 tuổi, anh Bình đã thoát ly gia đình làm du kích xã, rồi chuyển sang làm giao liên huyện từ năm 1965.
Kể từ ngày ấy, Mẹ không còn được gặp lại người con duy nhất của mình. Gửi nỗi nhớ con vào từng nhát cuốc, Mẹ vái Giàng che chở cho anh và dồn tình thương cho bộ đội: gom góp lương thực, trèo đèo lội suối tiếp tế cho du kích. Thế nhưng, mất mát đau đớn nhất đã ập đến:
Liệt sĩ Võ Văn Bình (người con duy nhất): Mãi sau ngày toàn thắng tháng 4/1975, sau gần 10 năm mòn mỏi chờ mong, Mẹ mới bàng hoàng nhận tin anh đã anh dũng hy sinh từ tháng 4/1969. Trên đường đi công tác, anh cùng ba đồng đội bị cả một đại đội địch phục kích, đã kiên cường chiến đấu đến viên đạn cuối cùng rồi cùng ngã xuống.
Năm 1970, Mẹ bị địch bắt giam ở Bà Rịa đến năm 1973 mới được thả. Để che mắt địch, các cháu đưa Mẹ về xã Xuân Phú (Xuân Lộc) tạm lánh và đổi tên Mẹ thành Đào Thị Nhẫn. Nén nỗi đau mất người con duy nhất, Mẹ sống cùng chị gái và các cháu cho đến ngày thanh thản về với tổ tiên. Ghi nhận tấm lòng son sắt ấy, ngày 17/12/1994, Mẹ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng đợt đầu tiên (theo Quyết định số 394/KTCTN).
Câu chuyện về Mẹ Đào Thị Nhẫn nhắc nhở tuổi trẻ đoàn viên hôm nay luôn khắc cốt ghi tâm sự hy sinh to lớn của đồng bào các dân tộc thiểu số, nỗ lực đoàn kết và cống hiến để xứng đáng với độc lập, hòa bình non sông.



