mẹ Việt Nam anh hùng Đỗ Thị The

Chiến tranh đã lùi xa, song nỗi đau  còn dai dẳng mãi trong ký ức của những người mẹ “Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ…..”. Với cái tuổi xưa nay hiếm, mẹ Việt Nam anh hùng Đỗ Thị The, xã Nông Cống (thôn Cung Điền, xã Minh Nghĩa cũ) vẫn khôn nguôi nỗi nhớ  chồng, nhớ con đã ra đi mãi mãi vì độc lập tự do của dân tộc. 

Theo lời kể của mẹ, năm 1948, khi còn là cô thiếu nữ 17 tuổi mẹ nên duyên với chàng trai làng bên Trần Gia Hương. Năm 1949, liệt sỹ Trần Gia Hương hy sinh khi tham gia lực lượng dân quân hỏa tuyến tải đạn, thực phẩm nuôi bộ đội phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ. Cầm giấy báo tử trên tay, trái tim mẹ The thắt lại, khóc không thành tiếng. Chồng mất lúc đang tuổi xuân sắc nhất, lúc đó mẹ vừa mang thai người con đầu lòng, vì con, mẹ mạnh mẽ “chắt thương đau” thành “nhựa sống” trở thành chỗ dựa cho con và tiếp tục tham gia đóng góp công sức cho hai cuộc kháng chiến.

  Đến năm 1956, mẹ lập gia đình lần thứ 2, sinh thêm hai người con là Trần Dương Hoan và Trần Dương Hân. Năm 1970, người con trai cả của mẹ là anh Trần Gia Thơm khi vừa tròn tuổi đôi mươi đã hăng hái ra chiến trường, và một phần máu xương của anh đã để lại chiến trường Quảng Trị. Tiếp nối truyền thống vẻ vang của gia đình, đầu năm 1974, khi vừa tròn 17 tuổi, con trai thứ hai của mẹ là anh Trần Dương Hoan cũng  tình nguyện lên đường nhập ngũ.

   Khi xin nhập ngũ, anh Hoan đã có người yêu, đưa người yêu về ra mắt và xin mẹ cho làm đám cưới trước khi nhập ngũ, nhưng đám cưới cũng vội vã lắm. Đám cưới xong được mấy ngày, vợ chồng chưa kịp quen hơi thì anh Hoan có lệnh lên đường vào chiến trường Miền Nam.

  Ngày tiễn con lên đường, mẹ The đã khóc rất nhiều. Hai mẹ con cứ ôm nhau khóc, anh Hoan hứa sẽ gặp mẹ khi hoàn thành xong nhiệm vụ quốc tế tại nước bạn. Nhưng không ngờ, giây phút đó cũng là lần cuối cùng mẹ The và gia đình nhìn thấy mặt anh Hoan. Gần 5 năm đi lính chưa kịp về nhà một lần, tháng 1/1979 anh Hoan hy sinh khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả tại Cam-pu-chia. Nỗi đau chồng chất nỗi đau, tiếng nấc nghẹn ngào của mẹ hòa chung với niềm đau của quê hương, đất nước.

Vậy là chiến tranh đã cướp đi của gia đình mẹ The hai người đàn ông yêu quý, chồng hy sinh trong chiến tranh chống Pháp và con trai hy sinh khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Cam-pu-chia. Không nỗi đau nào lớn hơn nỗi đau đã mất chồng rồi lại mất con.