MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG HỒ THỊ NĂM
Khu vực Rạch Bà Sanh là nơi tiếp giáp giữa 02 xã Phú Phụng (Bến Tre) và Bình Hòa Phước (Vĩnh Long) đồng thời đây là nơi tiếp giáp giữa 03 tỉnh: Bến Tre, Vĩnh Long, Tiền Giang (phía bên kia sông Tiền là huyện Cái Bè - Tiền Giang). Trước năm 1975, 02 xã Phú Phụng và Bình Hòa Phước đều thuộc huyện Chợ Lách. Đối với chính quyền cách mạng nơi này thuộc Bến Tre, còn đối với ngụy quyền Sài Gòn, nơi ấy thuộc Vĩnh Long. Do địa hình trên, tình hình ở đây rất phức tạp. Nhiều thời kỳ trong thời gian chống đế quốc Mỹ, địch ở xã xây dựng ở vàm Rạch Bà Sanh một đồn bót với mục đích kiểm soát và ngăn chặn đường về của lực lượng cách mạng từ Cai Lậy, Cái Bè hoặc xã Đồng Phú về 02 xã giáp ranh trên.
Nhà Mẹ Hồ Thị Năm cách đồn bót này chưa được 200 mét. Chồng Mẹ Năm là đồng chí Võ Văn Tống là Phó Công an xã Phú Phụng đã hy sinh trên cánh én đôi nhà Trần Hồng cùng với 02 đồng đội của mình là đồng chí Bảy A và Mười Hiệp vào tháng 02 năm 1969.
Anh Võ Văn Thanh là con trai của đồng chí Năm Tống và Mẹ Năm, được cha động viên và Mẹ đồng tình, anh Thanh tham gia vào bộ đội chủ lực tỉnh Bến Tre. Trong một lần đội đặc công của anh nhận nhiệm vụ ôm mìn đánh phá tàu địch trên sông Hàm Luông, anh và đồng đội đã hy sinh (tháng 11 năm 1969), riêng thi thể anh không tìm được.
Mẹ Hồ Thị Năm là người phụ nữ Việt Nam đảm đang và cực khổ khốn cùng trong thân phận của người dân thời chiến có người thân thoát ly làm cách mạng. Khi chồng và con trai lớn ra đi, Mẹ Năm là lao động chính còn lại trong gia đình tảo tần để nuôi 05 đứa con còn thơ dại. Mẹ Năm nguyên quán ở Mỹ An, Tháp Mười, Đồng Tháp về Phú Phụng là quê chồng, Mẹ xem đây là quê hương thứ 02 của mình. Tuy nhà nghèo, có người thân tham gia cách mạng, bọn tề xã và lính trong đồn luôn rình mò để bắt bớ, nhưng chưa bao giờ Mẹ nghĩ tới việc về quê để cải thiện cuộc sống. Lúc nhớ con quá Mẹ âm thầm lén lút đi thăm con tận vùng giải phóng Hàm Luông, Mỏ Cày. Bọn tề làng luôn không để yên cho những gia đình có người tham gia cách mạng. Người con thứ 03 của Mẹ Năm là chị Võ Thị Xiếu bị cảnh sát Thăng bắt về xã, bọn chúng đánh chị bằng bá súng trường, đổ xà bông vào miệng để buộc chị khai về cha. Để giữ an toàn cho cha mẹ, tuy với đòn thù đau đớn chị nhất quyết không khai báo điều gì.
Riêng Mẹ Năm phải thay chồng nuôi con khôn lớn, không có ruộng vườn để thu nhập, hằng ngày Mẹ qua chợ Cái Bè trên chiếc xuồng nhỏ bơi vượt sông Tiền mua cá tép về bán trong xóm nơi Mẹ cư ngụ. Bà con nơi đây am hiểu và cảm thông hoàn cảnh gia đình Mẹ nên hết lòng ủng hộ. Mẹ Năm lấy đó là niềm vui sống. Cuộc đời càng phức tạp thì những niềm vui sống càng giản đơn.
Nhà nghèo, lam lũ để kiếm tiền nuôi con, sức khỏe Mẹ Năm dần kiệt quệ, lâm trọng bệnh và từ trần ngày 13 tháng 05 năm 1967, Mẹ mất sớm tuổi thọ không cao trước khi chồng và đứa con trai hy sinh (tháng 11 năm 1969).
Ngày 27 tháng 03 năm 2017 với quyết định số 584/QĐ-CTN vào sổ vàng số 4, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã truy tặng danh hiệu “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng” cho Mẹ Hồ Thị Năm vì “Đã có nhiều cống hiến, hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc”.
