Mẹ Việt Nam Anh hùng Hoàng Thị Giảng

Sau ngày miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất, trong niềm vui chung của toàn dân tộc, má Hoàng Thị Giảng cùng chồng luôn bồn chồn, khắc khoải. Bốn người con trai của ông bà ra đi Vệ quốc đoàn từ những năm đầu sau Cách mạng tháng Tám, trong đó anh Phạm Quang Thịnh hy sinh ngày 26/10/1950 trong trận đánh đồn Châu Thành (trong chiến dịch Bến Cát), còn lại các anh Phạm Quang Chương, Phạm Quang Vinh, Phạm Quang Lịch sau Hiệp nghị Genève 1954 đã tập kết ra Bắc rồi bặt tin. Nếu các anh ra ngoài đó thì sau ngày 30/4/1975 nhất định phải trở về, vì sao đã sáu, bảy tháng trời trôi qua, mà không thấy tin tức một ai? Má Hoàng Thị Giảng sinh năm 1902, nguyên quán ở xã Thanh Phong, huyện Thanh Liêm, tỉnh Nam Hà. Vào những năm 1920, hai vợ chồng má đăng ký đi phu công tra vào làm ở một sở cao su thuộc Biên Hòa. Trước Cách mạng tháng Tám, gia đình má ở trong hẻm cạnh đường rầy xe lửa, đằng sau nhà cô mụ Ba, thuộc xã Bình Trước, thị xã Biên Hòa (cũ). Chồng má được giác ngộ cách mạng, gia nhập Thanh niên Tiền phong, tham gia cướp chính quyền ở Biên Hòa trong Cách mạng tháng Tám 1945. Sau đó, ông thoát ly tham gia kháng chiến, ở bộ phận hậu cần, phòng Tham mưu Quân khu 7. Hai ông bà sinh hạ được 6 người con. Đầu năm 1947, các anh Phạm Quang Chương, Phạm Quang Thịnh, Phạm Quang Vinh xin phép má, nối gót cha lên đường tham gia Vệ quốc đoàn. Cuối năm 1947, anh Phạm Quang Lịch trong một chuyến đi thăm ba ở trong chiến khu, rồi ở lại tham gia Vệ quốc đoàn. Trước khi các anh lên đường tập kết ra miền Bắc, má chỉ nói: “Giấy rách phải giữ lấy lề. Nhà mình nghèo nhưng đường hoàng. Các con đi phải ráng giữ gìn, phấn đấu cho bằng anh, bằng em”. Sau năm 1954, vợ chồng má dời nhà về Hưng Lộc sinh sống. Hai người con nhỏ còn lại (một gái, một trai) được ông bà nuôi khôn lớn. Người con trai út trốn quân dịch, đi biền biệt, công việc nhà do ông bà và con dâu đảm nhiệm. Con rể bị bắt ép đi lính, sau đó anh bị thương được giải ngũ, cả gia đình về tá túc bên ngoại. Những năm ấy, hai ông bà tuổi đã cao, sức yếu, gánh trên vai cả đàn cháu nội, ngoại, làm rẫy bươn chải sống qua ngày, lo tiếp tế cho cách mạng và bền gan trông đợi các con đi tập kết trở về. Anh Phạm Quang Lịch tập kết ra Bắc có gặp lại hai anh ở nơi đóng quân của Sư đoàn 303. Thỉnh thoảng anh vẫn nhận được thư của anh Phạm Quang Vinh, người anh thứ tư. Đến ngày được quân đội cho đi Liên Xô học sĩ quan tên lửa, tháng 6/1960, anh có nhận được thư của anh Vinh nói là hai anh sắp đi gặp ba má (vào Nam chiến đấu), rồi từ đó anh em bặt tin nhau. Sau năm 1975, anh Phạm Quang Lịch trở về gặp cha mẹ, trong niềm vui trùng phùng có sự thiếu vắng bởi vẫn bặt tin của hai anh. Giữa năm 1976, qua những nguồn tin xác nhận, gia đình mới nhận giấy báo tử của anh Phạm Quang Chương và Phạm Quang Vinh. Hai anh đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc. Ba người con trai của má Hoàng Thị Giảng đã hy sinh cho Tổ quốc. Vì tuổi cao, sức yếu, má đã mất ngày 5/4/1992. Hai năm sau Nhà nước truy tặng má danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.