Mẹ Việt Nam Anh hùng Hoàng Thị Lại
Cũng ở tuổi bách niên, Mẹ Việt Nam Anh hùng Hoàng Thị Lại (phường Hoành Bồ, TP Hạ Long) suốt bao năm qua vẫn sống trong niềm thương nhớ khôn nguôi, tự hào nhưng cũng thấm đẫm xót xa. Hơn 80 năm trước, mẹ nên duyên với chàng trai cùng quê Dương Trọng Ổn (trước là xã Lê Lợi, huyện Hoành Bồ) với biết bao hy vọng về một mái ấm hạnh phúc. Thế nhưng, niềm hạnh phúc ngắn ngủi ấy chẳng kéo dài được bao lâu. Là một cán bộ xã kiên trung, ông Dương Trọng Ổn hăng hái tham gia cách mạng, ngày đêm cống hiến cho kháng chiến. Để rồi, khi vừa tròn 22 tuổi, ông hy sinh, mãi mãi nằm xuống trên mảnh đất quê hương, để lại người vợ tuổi 18 bơ vơ trong cảnh góa bụa với đứa con thơ khi vừa tròn một tuổi.
Cứ thế, bao nỗi đau thương, vất vả chất chồng lên đôi vai gầy của người vợ trẻ. Ba năm sau, mẹ nên duyên cùng người chồng thứ hai - một người đàn ông cũng mang nỗi đau riêng khi gà trống nuôi hai con thơ. Sau này, ông bà có thêm bốn người con chung và liệt sĩ Phạm Ngọc Ban, khi ấy hơn 4 tuổi, là con riêng của chồng trở thành người con trai cả trong gia đình. Mẹ Lại chẳng quản vất vả, tần tảo sớm hôm, chăm bẵm, yêu thương các con như máu mủ ruột rà, vun đắp một mái ấm hạnh phúc.
Dẫu từng trải qua nỗi đau mất chồng vì chiến tranh, nhưng khi con trai trưởng thành, bày tỏ quyết tâm xung phong ra trận, mẹ Lại vẫn nghẹn lòng gật đầu. Sau bốn năm nhập ngũ, liệt sĩ Phạm Ngọc Ban hy sinh anh dũng ở tuổi 23, trong chiến dịch Mậu Thân năm 1968 tại chiến trường Quảng Trị.
