Mẹ Việt Nam Anh hùng – Huyền thoại đất thép Củ Chi
Trong mạch ngầm lịch sử hào hùng của dân tộc, có những người mẹ mà cuộc đời đã trở thành tượng đài vĩ đại chói lọi chốn trần gian. Họ không cầm súng ra chiến trường, nhưng nỗi đau và sự hy sinh của họ lại hòa vào từng tấc đất, nhành cây để đổi lấy độc lập tự do.
Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Rành – người mẹ của vùng đất Củ Chi thành đồng – chính là hiện thân cao đẹp nhất cho ý chí kiên cường, tấm lòng bao dung và đức hy sinh vô bờ bến của người phụ nữ Nam Bộ. Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Rành sinh năm 1900 và mất ngày 26 tháng 1 năm 1979, hưởng thọ 79 tuổi. Quê mẹ ở ấp Phước An, xã Phước Vĩnh An, huyện Củ Chi, tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh).
Cuộc đời mẹ gắn liền với mảnh đất đất thép thành đồng khốc liệt, nơi mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc, và cũng là nơi ghi dấu những chiến công oanh liệt của quân và dân ta trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ. Vùng đất Củ Chi xưa là căn cứ địa cách mạng vững chắc sát vách đô thành Sài Gòn. Nơi đây gánh chịu hàng triệu tấn bom đạn, chất độc hóa học và những trận càn quét đẫm máu của kẻ thù.
Nhưng chính trong gian lao, lòng yêu nước của người dân nơi đây lại càng bùng cháy mạnh mẽ. Gia đình mẹ Rành là một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Bản thân mẹ vừa là người mẹ, người bà nuôi giấu cán bộ, vừa trực tiếp tham gia hoạt động giao liên, tiếp tế lương thực và thuốc men cho chiến khu. Ngôi nhà và khu vườn của mẹ từng có biết bao căn hầm bí mật nuôi giấu các chiến sĩ biệt động, chiến sĩ giải phóng quân dưới lòng đất.
Trong cuộc đời mình, mẹ Nguyễn Thị Rành đã nén chịu nỗi đau tột cùng mà không một ngòi bút nào tả xiết khi lần lượt nhận về 8 giấy báo tử của 8 người con trai thân yêu và 2 người cháu đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc. Những người con của mẹ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, hiến dâng thanh xuân cho đất nước.
Cứ mỗi lần nhận một tin dữ, trái tim mẹ như thắt lại, nhưng mẹ không gục ngã. Kẻ thù từng bắt bớ, tra tấn mẹ dã man để tìm ra tung tích cách mạng, nhưng chúng đã phải bất lực trước sự im lặng kiên định và ánh mắt rực lửa căm thù của người mẹ già. Nỗi đau biến thành hành động, mẹ tiếp tục là chỗ dựa tinh thần, là "bác sĩ" băng bó vết thương cho các chiến sĩ, là người mẹ chung của cả một trung đoàn.
Hình ảnh mẹ Rành với mái tóc bạc phơ, dáng người gầy guộc nhưng đôi mắt sáng ngời, đứng dưới bóng tre Củ Chi dõi theo bước chân các chiến sĩ đã trở thành ngọn đuốc tinh thần vô giá. Với những cống hiến và hy sinh vô tiền khoáng hậu, mẹ Nguyễn Thị Rành là người phụ nữ duy nhất vừa được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 1978), vừa được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng trong đợt đầu tiên (năm 1994). Tên của mẹ hiện nay đã được trân trọng đặt cho nhiều con đường và trường học lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh và đất thép Củ Chi.
