Mẹ Việt Nam anh hùng - Huỳnh Kim Anh

Mẹ Huỳnh Kim Anh, sinh năm 1929 trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, ở ấp Thanh Tịnh, xã Tân Thiềng, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre (nay là ấp Thanh Tịnh, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long). Mẹ mất năm 2018, hưởng thọ 89 tuổi.

Mẹ là người con duy nhất trong gia đình. Năm lên 12 tuổi, thân sinh của Mẹ qua đời do bạo bệnh. Thân mẫu của Mẹ là Bà Nguyễn Thị Ảnh - một quần chúng yêu nước, trong 2 cuộc kháng chiến đã vừa đóng góp tiền, gạo..., vừa bí mật nuôi chứa nhiều cán bộ cách mạng hoạt động...Từ thuở thiếu thời, Mẹ đã phải đảm đương những công việc nặng nhọc như một trụ cột của gia đình. Tuổi thơ côi cút, gian nan và chứng kiến cảnh chiến tranh tàn khốc... đã trui rèn cho Mẹ ý chí mạnh mẽ, kiên cường, hun đúc cho Mẹ tinh thần yêu nước, sớm giác ngộ và quyết lòng đi theo cách mạng. Năm 1945, Mẹ tham gia vào tổ chức Phụ nữ Tiền phong của địa phương, rồi được giao nhiệm vụ Trung đội trưởng nữ dân quân; được đề bạt làm chính trị viên xã đội Tân Thiềng; thư ký Hội Phụ nữ cứu quốc... Năm 1949, Mẹ lập gia đình với ông Nguyễn Tấn Chơn, xã đội trưởng xã Tân Phú, Châu Thành, Bến Tre. Năm 1950, Mẹ tham gia phục vụ chiến dịch Cái Mơn. Đây cũng là giai đoạn Mẹ mang thai và sinh người con trai đầu lòng. Tháng 6/1951, Mẹ được đồng chí Phan Đình Phùng, là cán bộ phụ trách trọng điểm tề xã thời bấy giờ bố trí giao nhiệm vụ trinh sát ngoại vi quân báo. Vừa chăm con nhỏ, Mẹ vừa theo dõi năm tình hình địch, hàng ngày báo cáo kịp thời cho các đồng chí cán bộ ta bám địa bàn hoạt động. Dù nhiệm vụ rất nhiều khó khăn, vất vả, nhưng Mẹ luôn hăng hái, vui vẻ vì bên Mẹ còn có đứa con trai kháu khỉnh và người chồng hết mực thương yêu. Nhưng niềm vui của Mẹ không thể trọn vẹn! Ngày 16/3/1953, trên đường đi công tác, chồng Mẹ bị địch phục kích và đã anh dũng hy sinh. Đau đớn tột cùng, nhưng Mẹ đã nén nỗi đau riêng, biến đau thương thành sức mạnh, vừa một mình nuôi con nhỏ, vừa tiếp tục công tác. Sau đình chiến 1954, Mẹ lãnh đạo chị em phụ nữ địa phương vào trong hội Vạn cấy, đoàn kết đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, chống bắt lính, sưu cao, thuế nặng...

Năm 1955, được tổ chức tác hợp, Mẹ gá nghĩa cùng ông Nguyễn Khắc Kiêm (Bí danh Tống Viết Xuân), sinh năm 1917, là cán bộ hoạt động địa bàn Chợ Lách thời bấy giờ (Ông là cán bộ tiền khởi nghĩa; nguyên Thượng úy Huyện đội Chợ Lách; Thương binh. Mẹ có với Ông 06 người con, gồm 05 trai, 01 gái). Trước khi quyết định “bước thêm bước nữa”, Mẹ đã đắn đo, cân nhắc thật nhiều, bởi nỗi đau mất mát chưa thể nguôi ngoai, cùng với quan niệm, cách nghĩ của xã hội về sự trung trinh, tiết liệt của người phụ nữ thời bấy giờ, khi chồng qua đời thì phải “ở vậy thờ chồng”...

Nhưng trong hoàn cảnh hoạt động cách mạng, trước nanh vuốt của kẻ thù với những chiêu trò tâm lý chiến thâm độc... Mẹ đã mạnh dạn vượt qua định kiến, đây cũng là sự gắn kết thiêng liêng từ hai trái tim cùng chung bầu nhiệt huyết cách mạng, làm chỗ dựa vững chắc cho nhau để cùng vượt qua chông gai, chung sức đồng lòng vì cuộc đấu tranh chống giặc thù, giải phóng quê hương. Mẹ tiếp tục đảm nhận nhiệm vụ mật giao binh vận, nắm địch tình, bí mật liên hệ với các binh sĩ được tổ chức của ta cài vô hàng ngũ địch để thu súng, lựu đạn, chuẩn bị phục vụ cho chiến dịch diệt ác, phá tề trong phong trào Đồng khởi 1960. Mẹ vận động tiền, gạo tiếp tế nuôi quân....

Tháng 8/1961, Mẹ bị địch bắt giam tại quận Chợ Lách. Khi ấy, người con trai thứ tư của Mẹ chỉ mới được 8 tháng tuổi... Suốt một tháng ròng, vừa đánh đập, vừa dùng các chiêu trò “tâm lý chiến” nhưng không khai thác được thông tin gì, bọn địch cay cú đưa Mẹ lên giam tại Khám lớn Vĩnh Long và sau đó lại tiếp tục đày Mẹ lên giam ở Cần Thơ. Trong tù, Mẹ lại tiếp tục cùng các chị em đoàn kết đấu tranh mạnh mẽ với kẻ thù. Bọn địch đã dùng nhiều cực hình tra tấn hết sức dã man, từ hình thức đánh đập bằng dùi cui, tra điện, đổ nước vôi vào lỗ mũi cho đến lúc máu miệng, máu mũi trào ra lênh láng..., đến hình thức cho đi “máy bay”, “tàu lặn”... Dù thân xác đớn đau, tàn tạ, bao lần chết đi sống lại nhưng Mẹ vẫn kiên cường giữ vững khí tiết, nhất mực không khai báo. Không có “chứng cớ” để “buộc tội” Mẹ, cuối cùng, tháng 2/1963 bọn địch cũng phải thả Mẹ ra. Mẹ được Huyện ủy bố trí nhiệm vụ Ủy viên Ban Chấp hành phụ nữ huyện.

Mẹ lại xông xáo vận động phụ nữ đấu tranh, phá ấp chiến lược; đi tải đạn ở Khu 9 để về phục vụ cho chiến đấu; làm công tác chính trị binh vận, phục vụ chiến thương, chăm sóc nhiều chiến sĩ bị thương nặng trong các trận đánh của huyện.... Vừa tham gia hoạt động cách mạng, vừa nuôi con và nuôi chồng đi kháng chiến... Năm 1967, Mẹ cho con trai đầu lòng là anh Nguyễn Chí Tiếc vào bộ đội, chiến dấu đơn vị D560 tỉnh Bến Tre. Năm 1970, Mẹ lại tiếp tục đưa người con trai thứ hai của mình vào bộ đội, huyện đội Chợ Lách. Tháng 02/1972, đau thương lần nữa lại ập đến với Mẹ: Anh Nguyễn Chí Tiếc đã anh dũng hy sinh trong trận đánh đồn Cây Điệp, ấp Tân Thiện, xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày. Điều khiến lòng Mẹ quặng đau và luôn canh cánh cho tận đến những giây phút cuối đời, đó là cảnh khi anh Tiếc hy sinh, bọn địch cho xe kéo lê xác anh và phơi nắng mấy ngày trời trên lộ rồi mới cho người đào hố dập xác anh vào khu đất hoang ở Tân Thiện, hài cốt anh sau này không thể nào tìm thấy..

Sau 1975, Mẹ là Trưởng Ban Chấp hành Phụ nữ xã Tân Thiềng Mẹ lại dồn hết tâm huyết vào việc gầy dựng và phát triển tổ chức Hội. tuyên truyền, vận động vận động chị em cùng gia đình làm tốt việc đóng đảm phụ (thuế nông nghiệp) và bán lúa dư cho Nhà nước... Và Mẹ luôn là người tiên phong, gương mẫu đi đầu trong các phong trào ấy.

Những cống hiến, hy sinh của Mẹ cũng đã phần nào được ghi nhận, đền đáp: Ngày 16/2/1995, Mẹ được Ban Chấp hành Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tặng Huy chương Vì sự nghiệp giải phóng Phụ nữ; Ngày 04/6/2001, Mẹ được Chính phủ tặng Kỷ niệm chương Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày; Bằng khen của Hội Đồng Bộ trưởng về thành tích Đã góp công, góp sức vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và nhiều bằng khen, giấy khen các cấp về nhiều thành tích khác; Mẹ được hưởng chính sách Thương binh 3/4; Ngày 02/10/2015, Mẹ được trao tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước: Mẹ Việt Nam Anh Hùng.

Cuộc đời của Mẹ là như vậy đó! Nhiều thăng trầm, chông gai, nhưng cũng thật bi tráng. Suốt đời Mẹ luôn tha thiết và hết lòng vì cách mạng. Những năm tháng cuối đời, sức khỏe suy kiệt do hậu quả của gần hai năm rưỡi tù đày, có lúc trí nhớ của Mẹ không còn minh mẫn, nhưng mỗi khi có cán bộ đến nhà thăm hỏi, nhắc đến công việc cách mạng, Mẹ lại tươi tỉnh hẳn ra, nhớ rất rõ về kỷ niệm kháng chiến và nói vanh vách về chủ trương, đường lối của Đảng...