Mẹ Việt Nam anh hùng Huỳnh Thị Cảnh

Mẹ Huỳnh Thị Cảnh quê ở xã Sơn Định huyện Chợ Lách, nhưng không còn ai nương tựa nên Mẹ đến ở với người cháu ngoại nuôi ở xã Nhơn Phú, huyện Măng Thít, tỉnh Vĩnh Long.

Chúng tôi đến thăm Mẹ nhân dịp lễ bàn giao căn nhà tình nghĩa do Công ty xổ số kiến thiết tỉnh Bến Tre xây tặng.

Mẹ Huỳnh Thị Cảnh sinh năm 1914 ở xã Sơn Định. Mẹ có dáng người mảnh khảnh nhân hậu, hai hố mắt rất sâu và thậm quầng, đó là biểu hiện của tuổi già mà cũng là dấu ấn của cuộc đời Mẹ qua những năm tháng gian khổ trong hai thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.

Mẹ kể cho chúng tôi nghe thời chống Pháp Mẹ có tham gia thanh niên tiền phong, còn chồng của Mẹ làm cơ sở liên lạc cho cách mạng, sau này Ông có làm liên lạc cho Huyện đội Măng Thít. Vì hoàn cảnh nghèo, cuộc sống quá khó khăn, điều kiện hoạt động không thuận lợi nên chồng Mẹ bị bệnh và mất. Chồng Mẹ mất ngày tháng năm nào Mẹ không nhớ rõ, Mẹ chỉ nhớ vào mùa nước rong và đứa con trai duy nhất của Mẹ vừa tròn 12 tuổi.

Gia đình nghèo, không chồng, con còn nhỏ, một mình Mẹ phải tảo tần nuôi con. Nhưng lòng Mẹ không lúc nào không hướng về cách mạng. Dù khó khăn túng thiếu nhưng nhà Mẹ luôn là điểm nuôi giấu cán bộ và là cơ sở của Huyện đội Chợ Lách. Các anh thường ghé nhà Mẹ, khi cháo khi rau, khi khoai khi chuối nhưng cũng tạm no lòng trong những lúc về bám điểm để xây dựng cơ sở. Năm anh Út – con Mẹ được 16 tuổi, anh xin được tham gia vào bộ đội. Các anh hỏi ý kiến Mẹ. Mẹ điềm đạm trả lời: “Con nó muốn theo các anh nó, các con hãy cho đi, ở nhà một mình Mẹ vẫn lo được, các con đừng lo cho Mẹ”. Vậy là anh Út được bổ sung vào tổ Trung liên của Huyện đội. Tuy nhỏ tuổi nhưng anh rất nhanh nhẹn, tháo vát, mưu trí, dũng cảm được đồng đội hết lòng thương yêu mến phục.

Biết Mẹ có con theo cách mạng, bọn lính ở chỉ khu nhiều lần bắt Mẹ về điều tra nhưng Mẹ vẫn một mực trả lời là “nó đi đâu tôi không biết". Tra hỏi Mẹ không được bọn chúng phạt Mẹ: ban ngày làm có chi khu, ban đêm ngủ ở ngoài hàng rào bót. Bọn lính ở công sở Sơn Định còn thường xuyên đến nhà Mẹ để rình rập, khám xét nhưng đều không tìm được bằng chứng gì. Trong điều kiện ấy Mẹ vẫn thường xuyên liên hệ với Huyện đội, khi thì cho thuốc men, khi thì cho gạo muối...

Năm 1968, Mẹ được tin anh Út – đứa con duy nhất của Mẹ hy sinh trong một đợt chống càn. Lúc ấy anh vừa tròn 18 tuổi. Mất con, Mẹ khóc thật nhiều. Ước mơ có đứa con dâu, đứa cháu nội để ẵm để bồng không thành hiện thực, Mẹ tưởng chừng như ngã quỵ. Nhưng không, Mẹ vẫn đứng vững, Mẹ vẫn tiếp tục làm cơ sở ủng hộ cách mạng. Năm 1996, Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng.

Chia tay Mẹ, những người trong đoàn chúng tôi ai cũng cảm động, cảm động cho sự hy sinh mất mát của Mẹ lúc tuổi trẻ và cảm động hơn khi ở tuổi già mà Mẹ phải xa quê, xa những nấm mồ của những người thân yêu nhất. *Bài viết được trích từ quyển "Mẹ Việt Nam anh hùng huyện Chợ Lách" — xuất bản vào năm 2001, trang 25,

*Mẹ Huỳnh Thị Cảnh qua đời vào năm 2008.