Mẹ Việt Nam anh hùng Huỳnh Thị Hơn

Chúng tôi đến thăm gia đình Bà mẹ Viêt Nam anh hùng quá cố Huỳnh Thị Hơn (1891-1970) ở ấp Hưng Nhơn, xã Hòa Nghĩa. Mẹ Hơn được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng vào ngày 26 tháng 12 năm 2014 vì Mẹ có hai người con hy sinh là liệt sĩ Trần Thành Đổng và liệt sĩ Trần Công Uẩn. Mẹ Hơn còn là mẹ chồng của Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Hối vợ của liệt sĩ Trần Văn Dước.

Nhà mẹ Huỳnh Thị Hơn nằm ngay bên chân cầu Sông Dọc, trước nhà là dòng sông quanh năm chở nặng phù sa chảy về từ vàm Cả Sứt, xung quanh nhà những khóm hoa kiểng đang khoe sắc đón những cơn mưa đầu mùa. Người coi sóc và lo việc thờ cúng ở gia đình mẹ Hơn hiện nay là bà Trần Thị Phương - con gái út của Mẹ.

Trên bàn thờ nhà mẹ Hơn có đầy đủ di ảnh của vợ chồng Mẹ và hai người con liệt sĩ. Những khuôn ảnh được bao bọc cẩn thận nằm san sát bên nhau như sự đoàn tụ, sum vầy ở thế giới bên kia của những người đã khuất.

Mẹ Huỳnh Thị Hơn quê quán ở xã Tiên Thủy, huyện Châu Thành - Bến Tre, Mẹ có chồng về ấp Hưng Nhơn, xã Hòa Nghĩa, là vợ của ông Trần Thành Quản, vốn là một người "hay chữ" thời bấy giờ. Ông Quản là người giỏi chữ Nho và giỏi cả tiếng Pháp, vì thế mười người con của ông, nàm trai, năm gái đều được ông cho học hành tử tế.

Trong số mười người con thì đã có năm tham gia hoạt động cách mạng, có hai anh dũng hy sinh đó là: Liệt sĩ Trần Thành Đồng, sinh năm 1919, hy sinh năm 1956, lúc đó ông là Trường công an xã và Liệt sĩ Trán Công Uần, sinh năm 1930, ông tham gia cách mạng từ năm 17 tuổi, năm 19 tuổi làm giao liên xã, đến năm 21 tuổi thì giặc bán hy sinh trong một lần đi công tác. Còn lại là: Trần Ngũ Dước, sinh năm 1923, tham gia công tác binh vận; Trần Đại Náo, sinh năm 1926, thoát ly tham gia cách mạng năm 1947, hiện là cán bộ hưu trí và Trần Thị Phương, sinh năm 1932, thoát ly tham gia công tác Hội Phụ nữ giải phóng từ năm 1950, đến năm 1954 thì bà về phụ giúp gia đình vì thời gian này mẹ Hơn đã lớn tuổi, thường xuyên đau yếu.

Gia đình mẹ Hơn là một gia đình cơ sở cách mạng, bản thân Mẹ là hội viên Hội mẹ chiến sĩ. Vợ chồng Mẹ đã tham gia đóng góp nhiều tiền của, công sức nuối cán bộ, bộ đội kháng chiến. Nhiều lần, bọn làng lính bắt giam mẹ Hơn, rồi chồng Mẹ... để dọa dẫm và dụ dỗ khai thác, nhưng cuối cùng không khai thác được gì chúng phải thả về.

Hồi đó nhà nào có chồng, con tham gia kháng chiến là sống chẳng yên thân với bọn lính làng, ngụy tề... nhà mẹ Hơn cũng không ngoại lệ: Bị chúng ghi tên vào "sổ bìa đen" để thường xuyên giám sát theo dõi, nhiều lần chúng đến nhà ngang nhiên xúc lúa, bắt heo, thậm chí... đốt nhà mà không được quyền kêu ca vì "cái tội" có người thân theo cộng sản. Có những khi bọn giặc đến nhà hạch sách, tra hỏi đủ điều nhưng mẹ Hơn luôn bình tĩnh, khéo léo ứng phó bởi Mẹ hiểu rằng con đường mình đi, việc mình làm là điều chính nghĩa thì không có gì phải sợ!

Mẹ Hơn qua đời đến nay đã hơn 40 năm, ngôi nhà của Mẹ đã dời đổi mấy lần nhưng những kỷ vật của Mẹ ngày nào vẫn được người con gái út nâng niu lưu giữ. Dì Út Phương không có gia đình riêng, bà sống với mấy người cháu, con của người chị gái, sớm chiều lo việc hương khói phụng thờ cha mẹ và hai người anh liệt sĩ vì hai anh không có vợ con.

Trong gian nhà nhiều kỷ niệm, mỗi buổi chiều về dì Út Phương đến bên bàn thờ thắp hương cho những người thân. Trong làn khói hương thoang thoảng, dì Phương nhìn thật lâu di ảnh người Mẹ thân yêu: vầng trán rộng bao dung, đôi mắt hiền từ, nụ cười đôn hậu...Dì nhớ như in những lời Mẹ thường răn dạy: "Làm người phải giữ điều trung hiếu, giữ dạ thẳng ngay, phải sống chân thật, biết yêu thương, giúp đỡ mọi người..."

Dì Phương luôn ghi nhớ lời dạy thuở nào của người Mẹ thân yêu và thường khuyên bảo cháu con sống sao cho xứng đáng với truyền thống gia đình, xứng đáng với tấm lòng và sự hy sinh của một người Mẹ, người bà mà tiếng thơm mãi còn lưu với danh hiệu cao quý đã được Nhà nước công nhận: Bà Mẹ Việt Nam anh hùng.