Mẹ Việt Nam anh hùng La Thị Công

Mẹ La Thị Công sinh năm Đinh Mùi 1907, tại ấp Bà Ký, làng Tuy Long, tổng Thành Tuy Thượng, quận Long Thành, tỉnh Biên Hòa (nay là xã Long Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai) trong một gia đình nông dân. Lớn lên, mẹ lấy chồng làm ruộng, chỉ sinh hạ hai con trai, trong đó con út là Hồ Văn Hai (Minh) sinh năm 1939.

Ngay trước Cách mạng tháng Tám 1945, chồng mẹ cũng như bao trai làng đều tham gia phong trào Thanh niên Tiền phong. Khi tổng khởi nghĩa thắng lợi, ông vào dân quân du kích, cùng canh gác bảo vệ trật tự an ninh xóm làng với anh em. Mẹ lo làm ăn để nuôi gia đình và ủng hộ cách mạng gạo, tiền... Giặc Pháp trở lại xâm lược nước ta lần thứ nhì, tháng 3/1946, chúng đóng bót ở ngay quê mẹ, thực hiện âm mưu mở rộng phạm vi lấn chiếm, bình định. Mọi gia đình trong ấp Bà Ký đều lánh qua phía Đông quốc lộ 15, khi đó còn khá nhiều rừng bao phủ. Bộ đội và du kích xã thỉnh thoảng chống càn bảo vệ nhân dân và có lúc đánh quấy rối bót Bà Ký.

Để mở rộng chiến tranh xâm lược ra cả nước ta, tháng 10/1946, địch rút bỏ bót Bà Ký - cũng như nhiều đồn bót khác ở Nam Bộ - đưa quân ra Bắc Bộ. Từ đó, ấp Bà Ký thuộc vùng độc lập, mẹ La Thị Công cùng dân ấp trở về nhà cũ, tiếp tục làm ăn sinh sống, nhưng luôn luôn trong tư thế sẵn sàng chạy giặc đi càn từ Long Thành xuống, từ Bà Rịa lên, từ Phước Thiền hoặc Phú Hội qua. Do phải chịu đựng nhiều thiếu thốn gian khổ, mẹ La Thị Công nhuốm bệnh rồi từ trần vào cuối thời chín năm kháng chiến chống Pháp. Chồng mẹ chịu cảnh gà trống nuôi hai con đang khôn lớn. Sau năm 1954, người con lớn của mẹ lấy vợ sinh được hai cháu trai. Anh cũng vắn số, chết khi còn khá trẻ. Anh Hồ Văn Hai (Minh) vừa đến tuổi thanh niên phải sống những ngày ngột ngạt khi phong trào cách mạng ở Long Thành tạm lắng vì địch đánh phá dữ dội do bọn chiêu hồi phản bội đầu hàng khai báo.

Đầu năm 1960, ngọn lửa Đồng khởi ở Bến Tre lan rộng nhanh chóng khắp miền Nam. Được sự chỉ đạo của Tỉnh ủy Biên Hòa, phong trào cách mạng Long Thành hồi phục. Huyện ủy được tổ chức lại, lực lượng vũ trang ra đời đánh dấu bước chuyển mới; chúng ta không chỉ đấu tranh chính trị bằng phương pháp hòa bình mà còn dùng bạo lực của quần chúng để đánh đổ từng bước chế độ Mỹ ngụy. Anh Hồ Văn Hai được giáo dục đưa vào lực lượng mật ở địa phương. Sau đó, anh trở thành chiến sĩ quân báo đơn vị bộ đội 19-5 huyện Long Thành. Chiến đấu dũng cảm trên địa bàn quê hương quen thuộc, anh được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba, Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhất, Nhì Ba, Huy hiệu Chiến sĩ Xuân 1968...

Ngày 29/3/1969, đơn vị anh phục kích đánh lính bảo an đi tuần ở Cầu Xéo, gần ấp Thái Lạc. Một số tên bị diệt, anh bị trúng đạn hy sinh và được đồng đội đưa về an táng. Cha anh mãi sau này mới biết tin con chết. Mẹ La Thị Công có công sinh hạ người con biết hiến dâng tuổi thanh xuân tươi đẹp và cả cuộc sống cho Tổ quốc, do đó mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.