Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Ngọc Ánh
Mẹ Lê Ngọc Ánh sinh năm 1911 tại ấp Gia Phước, xã Hưng Khánh Trung, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre. Bà lớn lên trong hoàn cảnh gia đình lao động nghèo, nhưng sớm hình thành tinh thần kiên cường và lòng yêu nước sâu sắc. Trong kháng chiến chống Pháp và Mỹ, nhà của Mẹ Ánh trở thành một căn cứ cách mạng quan trọng: bà nuôi giấu cán bộ, chiến sĩ, tiếp tế lương thực và cả thương binh. Từ năm 1960 đến 1968, bà đảm nhiệm nhiều vị trí trong phong trào phụ nữ cách mạng: Trưởng ban cán sự Hội Phụ nữ giải phóng ấp Gia Phước; Ủy viên Ban chấp hành Hội Phụ nữ giải phóng kiêm Phó ban đấu tranh chính trị xã; đồng thời là “đội quân tóc dài” trong đấu tranh chính trị. Ngày 15/3/1963, Mẹ Ánh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và trở thành Chi ủy viên Chi bộ xã Hưng Khánh Trung. Trong thời kỳ hoạt động, bà phải chịu nhiều mất mát: hai người con gái của bà — Trần Thị Thu Lan và Trần Thị Thu Nguyệt — đều đã hy sinh trong cách mạng. Một trong những sự kiện đau thương nhất là khi Mẹ Ánh một mình chèo xuồng đưa thi thể con và cháu ra tận chợ Cái Mơn, yêu cầu chính quyền ngụy bồi thường nhân mạng và dừng các cuộc pháo kích bừa bãi lên dân lành. Bà đã biến nỗi mất mát cá nhân thành một cuộc đấu tranh công khai, thu hút người dân tiểu thương, người lao động, thậm chí cả công chức tham gia, buộc kẻ thù phải thừa nhận tội lỗi. Từ tháng 2/1968, Mẹ Ánh được bầu làm Hội trưởng Hội Phụ nữ xã và Ủy viên Ban chấp hành phụ nữ huyện Chợ Lách. Trong vườn nhà bà, bà cho đào hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, bộ đội và thương binh; đồng thời tiếp tế lương thực khi trạm Quân y tỉnh dựng lán trại tại gia đình bà. Do hoàn cảnh cách mạng, gia đình bà đã ly tán: chồng, con, rể, cháu nội đều tham gia hoạt động cách mạng và không thể ở lại công khai tại nơi cư trú ban đầu. Cuối đời, bà được con gái Trần Thu Sương đưa về thành phố Hồ Chí Minh (cư xá Lữ Gia, Quận 11) chăm sóc. Với những đóng góp to lớn, Mẹ Lê Ngọc Ánh được trao Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Ba và phong danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng vào ngày 21/7/2014. Bà qua đời ngày 20/8/2014, để lại một tấm gương hy sinh, tận tụy cho cách mạng.
