Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Cưỡng

Mẹ Lê Thị Cưỡng sinh năm 1912 tại làng Nhị Mỹ, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Nhị Mỹ, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Sinh ra trong một gia đình nghèo, cuộc sống của mẹ gắn liền với đồng ruộng và những tháng ngày làm mướn vất vả để mưu sinh. Khi trưởng thành, mẹ lập gia đình và về sống cùng chồng tại ấp Bình Dân, xã Nhị Mỹ — ngay trên mảnh đất quê hương. Trong những năm tháng chiến tranh khói lửa, mẹ từng trực tiếp đóng góp sức mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc với vai trò là diễn viên của Đoàn Văn công phục vụ kháng chiến.

Vợ chồng mẹ sinh được 12 người con, gồm 7 người con trai và 5 người con gái. Giữa giai đoạn gian lao của đất nước, các con của mẹ lần lượt hăng hái bước theo tiếng gọi cách mạng, và đã có tới 5 người con trai của mẹ vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường.

Người con thứ chín của mẹ là anh Dương Văn Bé (sinh năm 1935). Anh tham gia cách mạng từ năm 1962, làm lực lượng Du kích xã Nhị Mỹ, huyện Cao Lãnh và đã hy sinh anh dũng vào tháng 9 năm 1967.

Nỗi đau mất con chưa kịp nguôi ngoai thì chỉ một năm sau — năm Mậu Thân 1968 — một biến cố bi thương lớn lao đã ập đến với gia đình mẹ. Ba người con trai cùng công tác tại Tiểu đoàn 502 đã hy sinh cùng một ngày trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Đó là người con thứ mười – anh Dương Văn Be (sinh năm 1937, tham gia cách mạng năm 1963); người con thứ mười một – anh Dương Văn Ri (sinh năm 1939, tham gia cách mạng năm 1963); và người con thứ mười hai – anh Dương Văn Dĩ (sinh năm 1941, tham gia cách mạng năm 1963). Với những đóng góp quả cảm, anh Dương Văn Be được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, còn anh Dương Văn Ri và anh Dương Văn Dĩ cùng được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì.

Nỗi đau chồng chất nỗi đau, khi những giọt nước mắt khóc thương 4 người con chưa kịp khô thì hung tin khác lại đến vào năm 1969. Người con trai út của mẹ – anh Dương Văn Đát (sinh năm 1942, tham gia cách mạng từ năm 1966 tại Tiểu đoàn 502) cũng đã hy sinh. Anh được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Ba.

Dù mẹ đã lâm bệnh và qua đời từ năm 1948, nhưng sự hy sinh cao cả của mẹ cùng các con đối với Tổ quốc luôn sống mãi. Ghi nhận những đóng góp và tổn thất to lớn ấy, ngày 17 tháng 12 năm 1994, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quyết định truy tặng mẹ Lê Thị Cưỡng danh hiệu vinh dự Nhà nước: BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG.

Hiện nay, người cháu nội của mẹ là anh Dương Văn Đường (sống tại ấp Đông Mỹ, xã Mỹ Hội, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) là người trang trọng phụng thờ, giữ gìn khói hương cho mẹ và các liệt sĩ.