Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Mười (1916-1968)

Mẹ Lê Thị Mười quê xã Thạnh Mỹ, huyện Châu Thành, tỉnh Long An sinh năm Bính Thìn (1916) trong một gia đình làm ruộng. Mẹ lấy chồng khá sớm như bao

thiếu nữ cùng trang lứa trong làng. Chồng mẹ là ông Trần Văn Cảnh lớn hơn mẹ mười tuổi; ông sinh

năm Bính Ngọ 1906. Mẹ sinh cả thảy chín người con: năm trai, bốn gái. ■' ¹¹¹ '

Cách mạng tháng Tám 1945 thắng lợi, ông cũng như bao trai làng đều đứng trong hàng ngũ Thanh niên Tiền Phong. Khi thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta lần nữa, ông tham gia kháng chiến tại địa phương. Hầu như mọi việc trong nhà: làm lụng nuôi chồng con, đóng góp với xã, dẫn các con nhỏ chạy giặc càn bố... đều dồn lên vai mẹ.

Sau cao trào Đồng khởi 1960, phong trào đấu tranh cách mạng ở quê mẹ dấy lên sôi nổi. Con trai đầu của mẹ là anh Hai Thất (Trần Văn Thất) tham gia du kích mật rồi được cử làm xã đội trưởng Thạnh Mỹ. Thoát ly sau anh không lâu là Sáu Xừ (Trần Văn Xừ), được tuyển vào đơn vị bộ đội huyện

Châu Thành (Long An).

Đêm 9/9/1961, đội du kích Thạnh Mỹ phối hợp với bộ đội huyện đánh bót Thạnh Mỹ. Ta diệt một số sinh lực địch, song xã đội trưởng Trần Văn Thất trúng đạn gãy chân. Không thể rút lui cùng đồng đội, anh nằm lại bắn cản, chặn địch phản công. Giặc kêu gọi đầu hàng, song anh chiến đấu đến viên đạn cuối cùng rồi rơi vào tay chúng. Để khủng bố tinh thần nhân dân địa phương, chúng mổ bụng anh rồi phơi xác cạnh bót. Mẹ Lê Thị Mười vô cùng đau đớn trước cái chết thảm khốc của con trai, đã nhắc nhở các con nhớ mối thù này. Từ đó, các con mẹ lần lượt tham gia cách mạng vào các thời điểm khác nhau. Chồng mẹ nhận nhiệm vụ giao liên cho huyện với các vùng Vàm Cỏ, Tân Trụ, Cần Đước, Cần Giuộc... Dò biết gia đình mẹ là “gia đình Việt cộng”, địch ra sức kìm kẹp gắt gao. Nhắm sống không nổi ở quê hương, mẹ và các con nhỏ lên tá túc ở xã Phước Khánh (huyện Nhơn Trạch).

Nhanh chóng bắt liên lạc với cơ sở Nhơn Trạch, ông Trần Văn Cảnh được móc nối với bộ đội đặc công Rừng Sác. Anh em chỉ biết biệt danh ông là ông Tư So Đũa. Ông nhận nhiệm vụ tiếp tế, giao liên tại ngã tư Chà Là và một số địa điểm khác.

Anh Sáu Xừ (Trần Văn Xừ) qua sáu năm chiến đấu dũng cảm đã trưởng thành, từ một chiến sĩ trở thành Trung đội trưởng đặc công của Huyện đội Châu Thành, Long An. Ngày 10/5/1966, đơn vị anh đánh một bót địch và anh hy sinh trên cửa mở. Mãi khá lâu mẹ Mười mới biết tin dữ này. Mẹ đứt từng khúc ruột khi hai con đã bị giặc giết hại.

Tháng 8/1966, chị Tám Lan (Trần Thị Lan tức Kim Hương) xin mẹ cho đi thoát ly để trả thù cho các anh. Chị trở thành y tá quân y Huyện đội Nhơn Trạch sau một khóa huấn luyện. Trước đó một tháng, em trai chị là Chín Liêm (Trần Văn Liêm) cũng được mẹ đồng ý cho đi bộ đội địa phương huyện Duyên Hải.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 tạo một bước ngoặt trong lịch sử chiến tranh Việt Nam. Các lực lượng vũ trang ta đánh thẳng vào đầu não Sài Gòn của địch làm cả nước Mỹ và thế giới rung động. Chiến lược chiến tranh cục bộ của Mỹ bị phá sản, Tổng thống Mỹ Johnson buộc phải ngừng ném bom miền Bắc, cử đại diện ngồi vào bàn hòa đàm Paris, thôi không ra ứng cử thêm một nhiệm kỳ nữa... Địch phản ứng quyết liệt trên chiến trường Nam Việt Nam hòng đẩy lui các lực lượng vũ trang ta ra xa các đô thị và các trục đường giao thông quan trọng. Ngày 17/2/1968, pháo địch bắn sụp hầm làm chiến sĩ Trần Văn Liêm hy sinh. Cũng thời gian này, anh Trần Văn Xíu bị thương trong chiến đấu. Các tin dữ dồn dập bay về đã làm mẹ Lê Thị Mười ngã bệnh và ít lâu sau qua đời.

Sau tết Mậu Thân, địch mở nhiều đợt bình định, phản kích ác liệt. Ông Trần Văn Cảnh và con trai út Trần Văn Lem nhận nhiệm vụ giao liên, hoạt động trên đất bạn Campuchia khoảng hai năm mới trở về miền Nam tiếp tục cuộc chiến đấu.

Ngày 10/9/1971, địch mở cuộc càn lớn vào căn cứ ta ở Nhơn Trạch. Là chiến sĩ quân y, chị Tám Lan hướng dẫn các thương binh vào hầm bí mật tránh địch. Chẳng may chị bị vướng mìn, hy sinh tại chỗ. Mẹ Mười không còn nữa để khóc thương cho con gái thân yêu.

Cả gia đình mẹ Trần Thị Mười chỉ đứng ở một phía cách mạng. Mẹ có bốn con liệt sĩ, một con thương binh. Nhà nước ta không quên ơn mẹ đã hy sinh các núm ruột yêu quý cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc nên đã tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 1985. Nhà nước đã truy tặng mẹ danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994