Mẹ Việt Nam Anh Hùng Lê Thị Nghê
“Con ơi, hãy tha lỗi cho mẹ”
Sau chiến dịch Mậu Thân năm 1968, Mỹ tăng cường đánh phá ác liệt những vùng rừng núi và trung du các tỉnh Trung Trung bộ. Thượng nguồn sông Thu Bồn, lúc đó là “chiếc nôi cách mạng”, cũng là tâm điểm mà Mỹ thường xuyên tìm đến càn quét và tiêu diệt.
Đầu năm 1967, chiến tranh tại Đà Nẵng bước vào giai đoạn khốc liệt. Quân đội Mỹ tràn xuống vùng Quế Sơn, triển khai chiến lược “tìm diệt” với phương châm tàn bạo “đốt sạch, phá sạch, giết sạch”. Trước sự càn quét dữ dội ấy, người dân phải lẩn sâu vào núi rừng để tránh địch. Và cũng trong thời điểm ấy, bà Lê Thị Nghê buộc phải đưa ra một quyết định đau đớn nhất đời mình đó là hy sinh đứa con trai chưa đầy bốn tháng tuổi để bảo vệ lực lượng cách mạng.
Ngày 10/7/1967, quân Mỹ đánh phá khu vực Tà Linh. Người dân đi theo cách mạng rút vào núi Hòn Kẽm trú ẩn, trong đó có bà Nghê và con trai nhỏ Lê Tân. Trong hang tối, ngột ngạt, không đủ nước uống hay thức ăn, tiếng khóc của bé Tân ngày càng lớn khiến mọi người lo lắng. Bên ngoài, hàng trăm lính Mỹ đang bao vây, lùng sục từng dấu vết.
Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, cán bộ và du kích buộc phải nói với bà Nghê về mối nguy toàn bộ lực lượng trong hang có thể bị tiêu diệt. Họ đề nghị bà đặt lợi ích cách mạng lên trên nỗi đau cá nhân. Sau nhiều lần động viên, thuyết phục, và khi chính bà tự nhận thức được trách nhiệm bảo vệ lực lượng kháng chiến, bà Lê Thị Nghê đã phải đưa ra quyết định xé lòng làm cho đứa con trai bé bỏng của mình ngừng khóc và cũng chính là ngừng thở.
Bên ngoài Hòn Kẽm, quân Mỹ tiếp tục lùng sục, truy tìm những người Cộng sản với cường độ chưa từng có. Thế nhưng, nhân dân vùng Sơn Tân (nay là xã Hiệp Hòa) vẫn kiên định “một tấc không đi, một ly không rời”, giữ vững làng kháng chiến giữa vòng vây kẻ thù.
Không phát hiện được lực lượng cách mạng, ngày hôm sau quân Mỹ rút khỏi khu vực. Cán bộ, du kích trong hang Hòn Kẽm thoát nạn, trở ra trong sự thở phào nhẹ nhõm của bà con địa phương. Riêng bà Nghê, sau khi mất con, chìm trong trạng thái hoảng loạn, lúc tỉnh lúc mê, như người vừa đánh mất cả linh hồn mình.
Hôm nay trở lại thăm bà Lê Thị Nghê, chúng tôi thấy bà vẫn nằm đó, đôi mắt mơ màng như hướng về một cõi xa xăm, nơi có đứa con bé bỏng mà bà đã gửi lại giữa những ngày đen tối nhất của chiến tranh.
