Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Ngưu (1894-1985)

Do tuổi già sức yếu, mẹ Lê Thị Ngưu đã mất từ ngày 11/8/1985, thọ 98 tuổi. Trước khi được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994, mẹ Ngưu cũng đã sống, làm việc và cống hiến cho cách mạng như một anh hùng. Mẹ người làng Phước Hòa (Long Phước, Long Thành ngày nay). Thời còn phải đối đầu với giặc, nhà mẹ ở giữa, đồn bót giặc đóng kín hai đầu đường. Vậy mà có đợt nào quân cách mạng hành động, một tay mẹ nấu cơm phục vụ hàng trăm bộ đội Cụ Hồ. Bằng mọi cách cải trang, mẹ đã qua mắt giặc khá dễ dàng. Chồng mẹ chết trẻ, một tay mẹ vừa làm việc cho cách mạng, vừa nuôi bốn người con. Con mẹ lớn lên “đứa nào trọng trọng” mẹ cho đi làm cách mạng hết. Các anh: Phan Thành Phố, Phan Văn Lự, Phan Thành Phe lần lượt lên đường. Cuối cùng, mẹ cũng cho con gái là chị Phan Thị Hương về Rừng Sác làm công tác Đảng. Mẹ ở nhà một mình ra vào, sớm tối quạnh hiu. Bà con xóm giềng nói: “Sao không cho con Hương ở nhà?”. Mẹ nhai trầu bỏm bẻm: “Có bốn đứa con, chứ còn có thêm nữa, tui cũng cho đi luôn. Quân giặc nhiều vô kể, quân mình có bao nhiêu”.

Niềm vui được cống hiến nhiều của mẹ chưa nhen lên được bao lâu, mẹ đã nhận được tin buồn vì sự ra đi không bao giờ trở lại của các con. Chỉ trong vòng 10 năm trước khi hòa bình lập lại, các anh chị đã lần lượt hy sinh. Trong một cuộc họp giữa rừng của Ban Kinh tài tỉnh, anh Phố đã hy sinh vì bom giặc. Chị Hương làm bí thư chi bộ xã hy sinh trong một trận càn. Anh Lự bị giặc bắn sập hầm hy sinh. Anh Phe làm công tác đoàn bị giặc bắt tử hình... Những người con lần lượt ngã xuống, tóc mẹ bạc trắng đầu, đêm đêm, mẹ vẫn lặng lẽ làm phần việc còn lại của mình: góp gạo nuôi quân... Ngày đất nước hòa bình, thống nhất, giữa sự mừng vui của mọi người, mẹ rơm rớm nước mắt: “Các con ơi, hãy về vui với mẹ, vui với bà con”. Theo lời bà con chòm xóm kể lại, dù có nhiều đóng góp với cách mạng, mẹ Ngưu vẫn sống khiêm tốn và thanh nhàn đến ngày cuối đời