MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGÔ THỊ BA
Mẹ Ngô Thị Ba có tuổi đời trên một thế kỷ, số tuổi này xưa nay hiếm có, đã chứng kiến nhiều cảnh đau lòng của người dân Việt bị ngoại bang và tay sai dày xéo quê hương mình, cả trong 02 thời kì Pháp thuộc và thời gian đế quốc Mỹ xâm lược.
Nhà Mẹ Ba trên bờ sông nhỏ, khoảng giữa ngã ba cầu Xã Kỷ (Vĩnh Bình) chảy lên cầu Dừa chợ Phú Phụng. Gia đình bà có chút ít ruộng vườn vừa đủ nuôi nấng 05 người con, trong lúc chồng Mẹ là ông Phạm Văn Cảnh bệnh mất sớm (vào năm 1944), khi Mẹ đang mang thai đứa con út trong bụng. Mẹ tiếp tục lam lũ canh tác ruộng vườn nuôi các con khôn lớn. Ba người con trai của Mẹ đều tham gia cách mạng.
Đồng chí Phạm Văn Cưng là Phó Bí thư xã Phú Phụng, hy sinh ngày 20 tháng 06 năm 1962.
Đồng chí Phạm Văn Chính là Phó Công an xã, hy sinh tháng 02 năm 1962.
Đồng chí Phạm Văn Xê, tham gia cách mạng ở xã từ năm 1960 đến năm 1967, chuyển về địa phương quân huyện Chợ Lách. Đến năm 1972, do đồng chí Đồng Tâm hy sinh nên mất liên lạc, đồng chí lên Long Xuyên đến ngày giải phóng trở về.
Hai người con gái là Phạm Thị Ánh và Phạm Thị Đấu. Riêng chị Đấu có chồng là ông Bầu Thôn (Hai Thôn ở ấp Phụng Đức B) là cán bộ cách mạng của xã Phú Phụng.
Chồng mất sớm các con trai đã lớn khôn xin Mẹ tham gia cách mạng giải phóng quê hương. Chứng kiến cảnh đau lòng của người dân mất nước, Mẹ Ba thuận lòng và luôn khuyên các con sống và công tác sao cho xứng đáng với danh xưng cán bộ của Đảng và bộ đội Cụ Hồ.
Vào các năm cuối thập niên 50, đầu thập niên 60 của thế kỉ XX, Phú Phụng nở rộ lên phong trào đào hầm bí mật (BM) nuôi giấu cán bộ, chiến sĩ cách mạng. Mẹ Ba cùng các con đào 03 hầm BM, trong đó có 02 hầm ở ngoài vườn sau nhà, 01 hầm trong phòng ngủ. Các hầm đào sâu rộng chứa được từ 03 đến 05 người, phía trên bố trí phẳng lì khó phát hiện. Có lần lính quận Chợ Lách tình nghi đến dùng que sắt xôm khắp vườn và vào tận trong nhà giở tấm vạt giường ngủ lên xôm xuống, nhưng đều không phát hiện.
Hầm BM của Mẹ Ba nuôi chứa nhiều đợt cán bộ đến ở, họp hoặc đi công tác ngang. Trong đó thường xuyên có các cán bộ của địa phương, xã bạn Vĩnh Bình và huyện như: đồng chí Quang, Phước, Công Nghị, Lê Tiến, Sáu Hoàng, Tư Hòa... Có lúc cả đội đặc công và địa phương quân huyện đến. Riêng bà Tám Phụng, một cán bộ cách mạng đến từ xã Đồng Phú, người đã làm cho tề xã, quận khiếp sợ vì sự xuất hiện bất ngờ và nguy hiểm của bà và đồng đội. Khi đến nhà Mẹ Ba, bà Tám Phụng ăn mặc như một thôn nữ ngồi ăn trầu với chủ nhà, nhiều người trong đó có cả lính đi ngang qua cũng không phát giác đây là cán bộ cách mạng.
Thỉnh thoảng, khi quá nhớ con, Mẹ Ba cũng thu xếp đi thăm con trong vùng giải phóng, mang quà bánh, quần áo và một ít tiền tặng cho con và các chiến sĩ.
Sau năm 1975, Mẹ Ba sống thanh thản, an vui dù có 02 con đã hy sinh, nhưng Mẹ có nỗi vui mừng lớn vì quê hương đã được giải phóng, đất nước được hòa bình thống nhất. Mẹ chứng kiến quê hương đất nước đổi thay từng ngày, giàu đẹp hơn. Khát vọng vượt lên phía trước, đó chính là mục đích của cuộc sống.
Đến năm 2006, vì tuổi cao sức yếu Mẹ Ba qua đời với tuổi thọ hiếm có, 105 tuổi. Một điều đáng trân trọng nữa là Mẹ Ba vẫn còn được nhắc nhở nhiều trong lòng bà con nhân dân Phú Phụng.
Với công lao trên của gia đình và bản thân Mẹ Ba, ngày 30 tháng 03 năm 2015, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ký quyết định số 544/QĐ-CTN vào sổ vàng số 70 truy tặng danh hiệu cao quý “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng” cho Mẹ Ngô Thị Ba vì “Đã có nhiều cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.



